1η Δεκεμβρίου 1913, η ενσωμάτωση της Κρήτης στο Ελληνικό Κράτος

Η Κρήτη από το 1669 μ.Χ. είχε περάσει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και χρειάστηκαν πολλά χρόνια και ηρωικοί αγώνες μέχρι τη στιγμή που κατόρθωσε να γίνει αυτόνομη πολιτεία υπό την κυριαρχία του Σουλτάνου. Έτσι, λοιπόν, το 1898 δημιουργήθηκε ένα αυτόνομο κράτος με την υψηλή επικυριαρχία του Σουλτάνου και την προστασία των Μεγάλων Δυνάμεων που ονομάστηκε Κρητική Πολιτεία.

Η Κρητική Πολιτεία

Αμέσως διορίστηκε στο νησί ως ύπατος αρμοστής ο δευτερότοκος γιος του βασιλιά της Ελλάδας, ο Γεώργιος Β΄, και δημιουργήθηκε κυβέρνηση, η οποία αποτελούνταν από πέντε Έλληνες και έναν μουσουλμάνο. Ο Γεώργιος λοιπόν διόρισε στην πρώτη πενταμελή κυβέρνηση τους: Μανούσο Κούνδουρο Υπουργό Εσωτερικών, Κωνσταντίνο Φούμη Υπουργό Οικονομικών, Ελευθέριο Βενιζέλο Υπουργό Δικαιοσύνης, Νικόλαο Γιαμαλάκη Υπουργό Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και Θρησκευμάτων και τον μουσουλμάνο Χασάν Σκυλιανάκη Υπουργό Δημοσίας Ασφαλείας.

Η αυτονομία της Κρητικής Πολιτείας έναντι της οθωμανικής κυβέρνησης στα εσωτερικά ζητήματα ήταν βέβαια πλήρης, αλλά η εξωτερική και αμυντική πολιτική υπάγονταν σε περιορισμούς υπό την κηδεμονία των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες διατηρούσαν στρατεύματα στο νησί, ενώ ταυτόχρονα η τουρκική σημαία παρέμεινε υψωμένη στη νησίδα της Σούδας ως υπενθύμιση της επικυριαρχίας του Σουλτάνου.

Στα χρόνια που ακολούθησαν σημειώθηκαν αντιπαραθέσεις των Κρητών με τον ύπατο αρμοστή, καθώς εκείνοι πίεζαν για πλήρη ανεξαρτησία του νησιού και ενσωμάτωση με την Ελλάδα ενώ ο Γεώργιος έδειχνε μια παθητική αδράνεια. Οι ραγδαίες εξελίξεις όμως στα Βαλκάνια, με το κίνημα των Νεότουρκων, την αυτοανακήρυξη της πλήρους ανεξαρτησίας της Βουλγαρίας και την προσάρτηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην Αυστροουγγαρία, έδιναν το έναυσμα για την de facto ανατροπή του καθεστώτος της κρητικής αυτονομίας.



Ο δρόμος προς την ένωση με την Ελλάδα

Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1908, συγκροτήθηκαν πάνδημα ενωτικά συλλαλητήρια και τις αμέσως επόμενες ημέρες η Κυβέρνηση της Κρήτης και η Βουλή των Κρητών εξέδιδαν σχετικά ψηφίσματα, κηρύσσοντας «την ανεξαρτησίαν της Κρήτης και την ένωσιν αυτής μετά της Ελλάδος, όπως μετ’ αυτής αποτελέση αδιαίρετον και αδιάσπαστον Συνταγματικόν Βασίλειον».

Έπειτα από τη νικηφόρα έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) για την Ελλάδα, οι εξελίξεις για την προσάρτηση της Κρήτης στην Ελλάδα επιταχύνθηκαν. Στις 30 Μαΐου 1913 ο Σουλτάνος παραιτήθηκε όλων των δικαιωμάτων του στην Κρήτη με τη Συνθήκη του Λονδίνου (άρθρο 4), ενώ με ιδιαίτερη συνθήκη παραιτήθηκε και από την επικυριαρχία του στο νησί (1 Νοεμβρίου 1913).

Έτσι η Κρήτη ήταν πια ελεύθερη και η ένωσή της με την Ελλάδα είχε πραγματοποιηθεί. Την Κυριακή 1η Δεκεμβρίου 1913 στα Χανιά έγινε και η επίσημη ανακήρυξη της ένωσης παρουσία του βασιλιά Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου.




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο