Το “στεφάνι του έτους”, ο ζωδιακός κύκλος με φυτικά προϊόντα

Ο χριστιανικός ζωδιακός κόσμος του Κοσμά Ινδικοπλεύστη, το «στεφάνι του έτους», δείχνει διάφορα φυτικά προϊόντα για κάθε μήνα. Ο Κοσμάς ο Ινδικοπλεύστης (αυτός που έπλευσε στον Ινδικό) ήταν Ελληνικής καταγωγής έμπορος από την Αλεξάνδρεια και αργότερα μοναχός, ο οποίος έζησε τον 6ο μ.Χ. αιώνα, και που την εποχή του Ιουστινιανού έκανε έναν αριθμό ταξιδιών για εμπορικούς λόγους, φτάνοντας μέχρι την Ινδία. Δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι «Κοσμάς» είναι το αληθινό του όνομα, αλλά παραδίδεται σε ένα από τα αντίγραφα του 12τομου έργου του «Χριστιανική Τοπογραφία», το οποίο συνέγραψε την περίοδο που μόνασε στο όρος Σινά και περιγράφει τα ταξίδια αυτά. Τα τρία χειρόγραφα που απαρτίζουν το έργο αυτό βρίσκονται στην Λαυρεντίνη βιβλιοθήκη της Φλωρεντίας και το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά.

Στο έργο του αυτό ο Κοσμάς περιλαμβάνει ένα ιδιότυπο τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος βασισμένο στην εβραιοχριστιανική αντίληψη. Και σαν να μην ήταν αυτό από μόνο του αρκετά περίεργο, παρουσιάζει και τρεις ζωδιακούς κύκλους, τον τρίτο εκ τον οποίων ονομάζει «χριστιανικό».

Αυτός ο ζωδιακός κύκλος περιγράφεται ως «στεφάνι του έτους», ένα απόσπασμα από τον Ψαλμό 64. Αυτός ο ψαλμός περιγράφει τον άνθρωπο που έρχεται στο σπίτι του Θεού και στον ιερό ναό Του. Επαινεί τον Θεό ως δημιουργό και συντηρητή του σύμπαντος, των άκρων της γης και των μακρινών θαλασσών, των βουνών και των εθνών της. Υπάρχει επίσης ο κύκλος της ημέρας: ανατολή και δύση του ηλίου και οι προμήθειες βροχής και συγκομιδής του Θεού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους που «στεφανώνεται» από τη γενναιοδωρία του με ευλογημένους καρπούς και κοπάδια: «Ευλογήσεις τον στέφανον του ενιαυτού της χρηστότητος σου, και τα πεδία σου πλησθήσονται πιότητος».

Ο χριστιανικός ζωδιακός κόσμος του Κοσμά, το «στεφάνι του έτους», δείχνει διάφορα φυτικά προϊόντα για κάθε μήνα. Έτσι, αντί για το όνομα του ζωδίου δίπλα στο όνομα του μήνα, έχουμε το όνομα ενός φρούτου ή λαχανικού, έχοντας αντικαταστήσει τα ονόματα και τα σύμβολα των ζωδίων με λαχανικά! Έτσι, για παράδειγμα, όποιος έχει γεννηθεί στα μέσα Απριλίου και είναι Κριός σύμφωνα με το γνωστό μας ωροσκόπιο, για τον ζωδιακό του Κοσμά έχει ως λαχανικό το Σκόρδο!



Στον Ζωδιακό Κύκλο υπάρχει ένας πίνακας των προϊόντων για κάθε μήνα που γράφει με ελληνική γραφή το αιγυπτιακό όνομα του μήνα και τον αριθμό του καθώς και το όνομα των λαχανικών που απεικονίζονται.

Το έτος, όπως και στη Βίβλο, ξεκινά την άνοιξη με τον αιγυπτιακό μήνα Pharmouthi και με το ζωδιακό σύμβολο του Σκόρδου. Έτσι έχουμε:

1.Κριός (Pharmouthi) = Μάρτιος-Απρίλιος – >σκόρδα
2. Ταύρος (Pachon) = Απρίλιος-Μάιος -> άγριο κριθάρι
3. Δίδυμοι (Pauni) = Μάιος-Ιούνιος -> καρύδια και βερίκοκα
4. Καρκίνος (Epiphi) = Ιούνιος-Ιούλιος -> σιτάρι και συκόμουρα
5. Λέων (Mesore) = Ιούλιος-Αύγουστος -> σύκα και σταφύλια
6. Παρθένος (Thoth) = Αύγουστος-Σεπτέμβριος -> ελιές και ροδάκινα
7. Libra (Phaophi) = Σεπτέμβριος-Οκτώβριος -> χουρμάδες
8. Σκορπιός (Hathyr) = Οκτώβριος-Νοέμβριος -> σπαράγγια
9. Τοξότης (Choiak) = Νοέμβριος-Δεκέμβριος -> μολόχες
10. Αιγόκερως (Tybi) = Δεκέμβριος-Ιανουάριος -> αντίδια
11. Υδροχόος (Mecheir) = Ιανουάριος-Φεβρουάριος -> αγλάτια (άγνωστο)
12. Ιχθύες (Phamenoth) = Φεβρουάριος-Μάρτιος -> κίτρα
Ο Ζωδιακός Κύκλος του Κοσμά του Ινδικοπλεύστη είχε μεγάλη επίδραση ώστε μνημονεύεται ακόμη και επτά αιώνες αργότερα, στο έργο του πατρός Montfaucon «Supplement to Antiquity…” που εκδόθηκε το 1725.
ΠΗΓΕΣ:A Vegetable Zodiac from Late Antique Alexandria, Susan WeingartenThe Christian Topography, 
Cosmas Indicopleustes: Ψηφιακή Βιβλιοθήκη  

ΛΕΣΧΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ “ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΙΩΤΗΣ”


Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο