Ο σχολιασμός της ναυμαχίας του Ναβαρίνου στον βρετανικό Τύπο

Η ναυμαχία του Ναβαρίνου στις 8/20 Οκτωβρίου του 1827 υπήρξε καθοριστικής σημασίας για την εξέλιξη της Ελληνικής Επανάστασης, καθώς ο στόλος των Μεγάλων Δυνάμεων κατατρόπωσε τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο του Ιμπραήμ Πασά. Η ναυτική επέμβαση της Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας είχε αποφασιστεί με τη Συνθήκη του Λονδίνου λίγους μήνες πρωτύτερα, καθώς θεωρήθηκε ότι ο ελληνοτουρκικός πόλεμος προκαλούσε καθημερινά εμπόδια στο εμπόριο των ευρωπαϊκών κρατών.

Αμέσως μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου και της απόφασης να επέμβει και ο Βρετανικός στόλος για να εξαναγκαστεί η οθωμανική κυβέρνηση να παραχωρήσει αυτονομία στους Έλληνες, ο βρετανικός τύπος ασχολήθηκε πολύ εντατικά με τις εξελίξεις της Ελληνικής Επανάστασης.

Μολονότι η επίσημη στάση της Βρετανικής κυβέρνησης ήταν γενικά ουδέτερη σχετικά με τον ελληνοτουρκικό πόλεμο, ο βρετανικός Τύπος είχε ξεκάθαρη θέση. Ανάλογα με την τάξη ή την πολιτική που εξυπηρετούσε η καθεμιά βρετανική εφημερίδα, η στάση της απέναντι στην προοπτική της ελληνικής ανεξαρτησίας είτε επιδοκιμαζόταν είτε αποδοκιμαζόταν.

Από τις βρετανικές εφημερίδες που αποδείκνυαν τα φιλελληνικά τους αισθήματα στα άρθρα τους και χαιρέτησαν την επιτυχία του συμμαχικού στόλου στο Ναβαρίνο ήταν ο «Courrier», η εφημερίδα «Aris’s Birmingham Advertiser», το περιοδικό «Observer» και η εφημερίδα «Morning Chronicle». Βέβαια, η είδηση της ναυμαχίας έφτασε στο βρετανικό Ναυαρχείο μετά από τρεις εβδομάδες περίπου, είτε από το δίκτυο των ανταποκριτών είτε από τις ξένες εφημερίδες, κυρίως τις γαλλικές. Άλλωστε, την εποχή εκείνη η χρήση του τηλεγράφου, ιδιαίτερα του οπτικού μέσω Dover-Calais, ήταν περιορισμένη.



Courrier

Ο «Courrier» χαρακτήρισε την έκβαση της ναυμαχίας σαν ένδοξο επίτευγμα όλων εκείνων που ενδιαφέρονταν για την προστασία του αθώου ελληνικού πληθυσμού και δικαιολόγησε απόλυτα την χρησιμότητά της, χωρίς να εμβαθύνει περισσότερο στα γεγονότα και τις συνέπειές τους.

Aris’s Birmingham Advertiser

Η ανεξάρτητη εφημερίδα «Aris’s Birmingham Advertiser» κινήθηκε στο ίδιο πνεύμα με τον «Courrier». Αργότερα, βέβαια, με δημοσίευμα στις 19/11/1827 πρόσθετε ότι, στα περιθώρια των πανηγυρισμών, επιτροπή από Άγγλους εμπόρους της Ανατολικής Μεσογείου συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Coderich και τού ζήτησε να πάρει μέτρα για τον περιορισμό της πειρατείας στο Αιγαίο.

Observer

Το φιλελεύθερο περιοδικό «Observer» σε άρθρο του στις 11/11/1827 σημείωνε ότι η ναυμαχία του Ναβαρίνου ήταν μια από τις σπάνιες περιπτώσεις συλλογικής δράσης, που έγινε αποκλειστικά και μόνο για λόγους δικαιοσύνης και ανθρωπισμού. Διατηρούσε βέβαια μια επιφυλακτικότητα στην κρίση του για τη ναυμαχία, άλλα υπογράμμισε την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την αποφυγή αιματηρών αντεκδικήσεων από τους Τούρκους.

Από την άλλη μεριά, δεν παρέλειψε να εκφράσει τις ανησυχίες του για τις πολιτικές συνέπειες που θα είχε για την Ελλάδα η ναυμαχία γράφοντας στις 18/11/1827: «Δυστυχώς αυτό που η βρετανική κυβέρνηση επιθυμεί δεν είναι η ελευθερία άλλα η ανεξαρτησία της Ελλάδας. Ένα πολίτευμα κατασκευασμένο από Άγγλους Τόρρηδες, Γάλλους εξτρεμιστές και Ρώσους απολυταρχικούς δύσκολα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι θα διακρίνεται για το φιλελευθερισμό του. Η Ελλάδα θα είναι ανεξάρτητη αλλά όχι ελεύθερη. Ωστόσο, θα περιέχει τα σπέρματα μιας ελευθερίας, από τα οποία η πραγματική ελευθερία θα ακτινοβολήσει σε όλα τα γειτονικά έθνη».

Morning Chronicle

Η φιλελεύθερη εφημερίδα του Λονδίνου «Morning Chronicle» ήταν από τις λίγες εφημερίδες της Βρετανίας που είχε ταχθεί ξεκάθαρα με το μέρος των Ελλήνων ήδη από την αρχή της Επανάστασης, υποστηρίζοντας κατά καιρούς ότι οι Τούρκοι έπρεπε να εκδιωχθούν από την Ευρώπη. Μετά την επιτυχή έκβασης της ναυμαχίας, έγραφε πως η ναυμαχία ήταν φυσική συνέπεια της συνθήκης του Λονδίνου και, παίρνοντας υπ’ όψη την αδιαλλαξία των Τούρκων, δεν υπήρχε άλλη διέξοδος στους τρεις ναυάρχους από το να επιβάλουν την ανακωχή με κάθε μέσο. Συνεπώς, η ναυμαχία ήταν η δικαίωση της φιλελληνικής πολιτικής που έπρεπε από την αρχή να είχε ακολουθήσει η Μεγάλη Βρετανία.

John Bull

Βέβαια, υπήρχε μερίδα του βρετανικού Τύπου που εκφράστηκε τελείως αρνητικά για την έκβαση της ναυμαχίας, καθώς θεωρούσαν πως έβγαιναν κερδισμένοι οι Ρώσοι. Σ’ αυτό το κλίμα κινούνταν το ακραίο συντηρητικό περιοδικό «John Bull», χαρακτηρίζοντας τη ναυμαχία ως μια αξιοθρήνητη νίκη που θα βοηθούσε τα επεκτατικά σχέδια των Ρώσων.

Έγραφε μάλιστα στις 11/11/1872: «Αν ο τσάρος, εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη, τότε θα απειληθεί όλο το αποικιοκρατικό συγκρότημα της Αγγλίας στην Ινδική χερσόνησο». Επίσης, σε επόμενο δημοσίευμα λίγες ημέρες αργότερα έγραφε: «Αποτέλεσμα της ναυμαχίας θα είναι να δούμε μια ελληνική δύναμη εγκαταστημένη στη Μεσόγειο, κάτω από την προστασία της Ρωσίας, αντίθετη στην πολιτική και τα συμφέροντα της Μεγάλης Βρετανίας. Και αυτό, γιατί η συνθήκη στα φανερά άρθρα της καθόριζε τις τρεις μεγάλες δυνάμεις σαν μεσολαβητές, στο μυστικό της όμως άρθρο τους έθεσε στη θέση των εμπολέμων».

Morning Post

Παρόμοια άποψη σχετικά με τα ρωσικά συμφέροντα διατύπωσε και η «Morning Post». Έγραψε βέβαια πως η ναυμαχία του Ναβαρίνου ήταν μία περίλαμπρη νίκη για το βρετανικό ναυτικό, όμως εκφράζοντας τις ανησυχίες των Άγγλων εμπόρων και κεφαλαιούχων σημείωνε πως οι Ρώσοι ήταν οι μόνοι που ωφελήθηκαν. Η ναυμαχία έγινε μετά από επίμονες συστάσεις του Ρώσου ναυάρχου προς τον Βρετανό συνάδελφό του.

Times

Από την άλλη οι «Times» έδειξαν στην αρχή αξιοσημείωτη επιφυλακτικότητα και χαρακτήρισαν τη ναυμαχία σαν ένα γεγονός που έπρεπε να το δει κανείς με ανάμεικτα αισθήματα θαυμασμού άλλα και λύπης, ιδιαίτερα για τις απώλειες που προκάλεσαν στο συμμαχικό στόλο.

Συγκεκριμένα, σε κύριο άρθρο της στις 12/11/1827 ισχυρίστηκε ότι ένα θετικό αποτέλεσμα της ναυμαχίας θα ήταν ή αποθάρρυνση του σουλτάνου να αντιδράσει στην εφαρμογή της συνθήκης του Λονδίνου, γιατί αν ο πόλεμος γενικευόταν, μόνο η Ρωσία θα είχε να ωφεληθεί. Τόνιζε μάλιστα ότι η ναυμαχία αυτή καθ’ αυτή ήταν «τυχαίο γεγονός» και όχι το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας των τριών συμμαχικών κυβερνήσεων ή των ναυάρχων.

Μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου, χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν δύο χρόνια μέχρι να υπογράψουν τελικά οι Τούρκοι στις 14/9/1829 στην Αδριανούπολη, κάτω από την απειλή των ρωσικών όπλων, την αναγνώριση της ύπαρξης του ελληνικού κράτους.

Πηγή: Δ ΛΟΥΛΕΣ – Μνήμων, 1979 
Φωτογραφία

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο