Ο ρόλος της Αυστρίας στη διαμόρφωση του Αλβανικού Έθνους

Το Σεπτέμβριο του 2008, υποβλήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης η διδακτορική διατριβή της Δρ. Theodora Toleva με τίτλο «Η επιρροή της Αυστροουγγαρίας στη διαμόρφωση του αλβανικού έθνους 1896-1908».

Το ογκώδες αυτό ιστορικό έργο της Δρ. Theodora Toleva βασίζεται σε έγγραφα των Βασιλικών Αρχείων της Βιέννης και δημοσιεύτηκε στα ισπανικά με αρχικό τίτλο «La influencia del Imperio Austro-Hungaro en la constructia national albanesa (1896-1908)». Από το 2008 και μετά, η διδακτορική διατριβή της Toleva, η οποία ήταν βουλγαρικής καταγωγής, μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες, όπως στα βουλγαρικά, στα γερμανικά και στα ελληνικά. Συγκεκριμένα, εκδόθηκε στα ελληνικά το 2018 από την Ελληνική Επιτροπή Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η Toleva προλογίζοντας τη διατριβή της

Στον πρόλογο της διατριβής έγραφε η Δρ. Theodora Toleva:

«Έμεινα πιστή στον στόχο που είχα θέσει και απομακρυνόμουν μόνο περιστασιακά σε θέματα τα οποία είχαν ”σχέση” με το θέμα μου, ώσπου μια ημέρα έπεσα σε ένα χαρτοκιβώτιο, στο οποίο βρήκα για πρώτη φορά έγγραφα, τα οποία είχαν αναφορές για τις μυστικές συνεδρίες του έτους 1896 για το Αλβανικό Ζήτημα.

Η έκπληξη μου ήταν πελώρια, όταν συνειδητοποίησα ότι όλα όσα είχα διαβάσει για το αλβανικό έθνος έως τότε δεν επιβεβαιώνονταν από τα έγγραφα, πολλώ μάλλον ετίθεντο εν αμφιβόλω και αμφισβητούνταν σοβαρά. Αναφέρομαι, για να μην αφήσω καμία αμφιβολία, στις έξοχες εργασίες και τις ανεκτίμητες συνεισφορές του Stavro Skendi, του Peter Bartl, του Georges Castellan, του Hans Dieter Schanderl κ.α., καθώς και όλων εκείνων οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα παραπάνω έγγραφα ως βάση για τα δικά τους κείμενα.

Όλες αυτές οι εργασίες εκκινούσαν από τη θεμελιώδη προϋπόθεση ότι η Αλβανία υπήρχε ως σταθερό και αμετάβλητο έθνος κατά τον 19ο αι. –και ίσως ήδη αρκετά ενωρίτερα–, γι’ αυτό όλα τα γεγονότα ερμηνεύονταν ως έκφραση της βούλησης αυτού του έθνους.



Οι μυστικές συνεδρίες έδειξαν, ωστόσο, ότι το αλβανικό έθνος δεν υφίστατο ως τέτοιο και ότι η Βιέννη προσπάθησε για την πραγμάτωση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων να προωθήσει το εθνικό αίσθημα ανάμεσα στους Αλβανούς, το οποίο σε εκείνη τη χρονική στιγμή, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις και τις επανειλημμένες εξηγήσεις των διπλωματών της Αυστροουγγαρίας, δεν υπήρχε.

Δεν ήταν εύκολο να γεφυρωθεί η τεράστια αναντιστοιχία ανάμεσα στην ”επίσημη εκδοχή” της Αλβανολογίας –την οποία πάντοτε δεχόμουν– και την αποκαλυπτόμενη από τα έγγραφα ιστορική πραγματικότητα. Αυτό το αρχειακό λάθος θα μου κόστιζε ακριβά. Καταρχάς, έπρεπε να πεισθώ η ίδια ότι όλα όσα είχα γνωρίσει ως δευτερογενείς πηγές δεν ανταποκρίνονταν τόσο στα γεγονότα, όσο έδειχναν. Κατόπιν έπρεπε να το αποδείξω διεξοδικά και να το υπερασπιστώ.

Αυτή η τόσο ξαφνική για τη συγγραφέα ”πρόσβαση” στο Αλβανικό Ζήτημα θα καθόριζε τη μεθοδολογία όλης της έρευνας. Έπρεπε όλα όσα είχα διαβάσει ως τότε να τα ξεχάσω και να αρχίσω πάλι από το μηδέν. Συγχρόνως, έπρεπε ν’ ακούω μόνο τη φωνή των εγγράφων. Ακολούθησαν όλο και περισσότερα χαρτοκιβώτια, ώσπου η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια και η αμφιβολία υποχώρησαν και στερεώθηκε μέσα μου η βεβαιότητα ότι τα θεμέλια της ύπαρξης ενός αλβανικού έθνους, πριν από ένα ανεξάρτητο αλβανικό κράτος, έπρεπε πράγματι να αμφισβητηθούν και να αναθεωρηθούν […]».

Η διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης των αλβανικών φυλών

Στη διατριβή της Toleva αποδεικνύεται ότι η Βιέννη έκανε ό,τι ήταν δυνατόν να ομογενοποιήσει διαφορετικές αλβανικές φυλές και φάρες, οι οποίες κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, σύμφωνα με τον Toleva, δεν είχαν αναπτυγμένη εθνική συνείδηση, αλλά ήταν αμόρφωτες και διασκορπισμένες. Έτσι, η διπλωματία της Βιέννης συνέβαλε ενεργά στη δημιουργία μιας ενιαίας λογοτεχνικής αλβανικής γλώσσας, στην έκδοση αλβανικών εθνικιστικών εκδόσεων και στην ανάπτυξη της δημοσιογραφίας και της εκπαίδευσης. Σκοπός της Αυστροουγγαρίας ήταν να εμποδίσει την εξάπλωση της επιρροής της αντίπαλης Σερβίας και της Ιταλίας και, εμμέσως, εμποδίζοντας τους Σέρβους να παρεμποδίσουν την επιρροή των Ρώσων στη Μεσόγειο.

Η ιστορική έρευνα της Toleva

Το σημείο εκκίνησης της έρευνάς της ήταν το 1896, ή αλλιώς οι μυστικές διασκέψεις, όταν η Βιέννη αποφάσισε να αναλάβει πιο ενεργό δράση στην περιοχή της νότιας Αδριατικής και το τελευταίο σημείο είναι το έτος 1908, όταν οι Νεότουρκοι ανέλαβαν την εξουσία που οδήγησε σε αλλαγή στο μέχρι τότε πλαίσιο δράσης της Αυστροουγγαρίας προς την οθωμανική κληρονομιά.

Κεφάλαιο I

Το Κεφάλαιο Ι, με τίτλο «Οργάνωση της Εξωτερικής Πολιτικής», σχετίζεται με την ανάλυση της αυστροουγγρικής εξωτερικής πολιτικής. Η Toleva διευκρινίζει το εξής: «Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να διαφωτίσει την εξωτερική πολιτική της Αυτοκρατορίας καθώς και την οργάνωση του έργου της μυστικής διάσκεψης υπό την έννοια της πραγματικής διαχείρισης». Εξήγησε τη δομή, τις λειτουργίες και τα προνόμια του Υπουργού Εξωτερικών Υποθέσεων. Σύμφωνα με τους Αυστριακούς ερευνητές, μέχρι σήμερα δεν έχει μελετηθεί ποτέ το Υπουργείο Εξωτερικών. Η Toleva δήλωσε δύο λόγους γι’ αυτό. Ο πρώτος λόγος είναι ότι το Υπουργείο άρχισε να ενδιαφέρεται μόνο πρόσφατα για την αναζήτηση ευθύνης για το τελεσίγραφο που οδήγησε στην έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και όταν τα γεγονότα απέδειξαν ότι το υπουργείο εργάστηκε υπέρ των δικών του συμφερόντων και σύμφωνα με τους δικούς του μηχανισμούς. Και ο δεύτερος είναι η ιδιαιτερότητα του ίδιου του Υπουργείου.

Κεφάλαιο II

Το Κεφάλαιο ΙΙ είναι ιδιαίτερα σημαντικό, με τον τίτλο «Σχέδιο για την Αλβανία ή τον ορθολογισμό ή παραλογισμό της Βιέννης», όπου η Toleva έγραψε ρητά για την καταστολή του αντίκτυπου της Σερβίας ως ένα από τα λογικά στοιχεία του Μνημονίου που περιλαμβάνει τέσσερις μυστικές διασκέψεις, ήταν παράλογο να ξεκινήσει ένα έργο οικοδόμησης ενός έθνους, καθώς αυτό ήταν ένα δύσκολο έργο, σε αντίθεση με τον στρατιωτικό τρόπο σκέψης.

Κεφάλαιο ΙΙΙ

Κεφάλαιο ΙΙΙ –Αποδοχή του σχεδίου– διπλωματικοί κίνδυνοι και μακροπρόθεσμες προβλέψεις. Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναφορά στη διαφωνία ορισμένων διπλωματών που γνώριζαν ότι ένα τέτοιο σχέδιο παραβίαζε επίσης ορισμένους διεθνείς κανόνες. Ωστόσο, το σχέδιο έγινε δεκτό παρά τις διαφωνίες που ακούστηκαν.



Κεφάλαιο ΙV

Στο Κεφάλαιο IV με τίτλο «Πρωτοβουλίες της Βιέννης πριν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ή ανησυχίες ενός λαού μεταξύ δύο αυτοκρατοριών» αναφέρεται στη συγκεκριμένη υπεράσπιση του Προξένου της Αυστροουγγαρίας των αλβανικών φυλών ενώπιον των τουρκικών αρχών, καθώς δεν πρέπει να λησμονούμε ότι και η Πύλη δεν είχε καλή γνώμη για τις ληστείες και τις φυλές στην περιοχή στους πρόποδες του όρους Prokletije.

Κεφάλαιο V

Στο Κεφάλαιο V που ονομάζεται «Ταξίδια του Προξένου της Αυστροουγγαρίας στην Αλβανο-μουσουλμανική κοινωνία ή η αρχή μιας ρομαντικής συνωμοσίας», η Toleva εξήγησε πώς δημιουργήθηκαν οι σχέσεις του Προξένου με τους ηγέτες των Αλβανικών-μουσουλμανικών φυλών.

Κεφάλαιο VI

Το Κεφάλαιο VI αναφέρεται στην προστασία της θρησκευτικής πίστης. Επεξεργάζεται το λεγόμενο Kulturprotectorat.

Κεφαλαίου VII

Το θέμα του Κεφαλαίου VII είναι η αλβανική γλώσσα, η οποία μέχρι τότε γραφόταν με είκοσι διαφορετικούς τρόπους (με ελληνικό, λατινικό και αραβικό αλφάβητο), αλλά τυποποιήθηκε το 1908. Κύριο ρόλο γι’ αυτό διαδραμάτισε ο Πρόξενος της Αυστροουγγαρίας.

Κεφάλαιο VIII

Το Κεφάλαιο VIII ασχολείται με τα σχολεία και το εκπαιδευτικό σύστημα και το Κεφάλαιο IX με τίτλο «The Press ή πώς η Βιέννη αρχίζει να γράφει στα Αλβανικά». Η Toleva τόνισε πως τυπώθηκαν έργα υψηλού επιπέδου με σκοπό την ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης των Αλβανών, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Μνημονίου των μυστικών διασκέψεων του 1896. Γι’ αυτό το σκοπό, λοιπόν, τυπώθηκαν ημερολόγια, γραμματικές, ιστορικά βιβλία και ταυτόχρονα εκπονήθηκαν πολυάριθμες εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες.

Κεφάλαιο X

Στο τελευταίο, το Κεφάλαιο X, η Toleva διασαφήνισε το ρόλο του ιερέα της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας Primo Dochi, ο οποίος σχεδίαζε να δημιουργήσει ένα Βόρειο Αλβανικό Δουκάτο, όπου θα κυριαρχούσε η φυλή Mirdita. Η Toleva συμπεριέλαβε επίσης μια ολόκληρη σειρά εγγράφων που δεν είχαν δημοσιευτεί μέχρι προσφάτως, με τα οποία αποδεικνύεται ότι η εθνική αναγέννηση της Αλβανίας ξεκίνησε στην πραγματικότητα από το γεωπολιτικό μοτίβο “Kaiserlich und Königlich Monarchie”. Υποστήριξε ακόμη ότι υπήρξε Αλβανική Επιτροπή τόσο στο Βουκουρέστι όσο και στη Σόφια, και αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη δημιουργία αλβανικών σχολείων στην Ιταλία και ιταλικών στην Αλβανία. Ανέφερε επίσης ότι ο Ρουμάνος Albert Djike, ο οποίος θεωρούσε τον εαυτό του απόγονο του Σκερντέμπεη, ενδιαφερόταν ενεργά για το αλβανικό ζήτημα.

Στο τέλος του βιβλίου της, η Toleva ανέφερε επίσης άλλες γεωπολιτικές περιστάσεις. Για παράδειγμα, έγραψε ότι η Γερμανία δεν συμμετείχε σε αυτές τις ενέργειες της Αυστρίας, αλλά ότι ήθελε τους Αλβανούς (για γεωπολιτικούς λόγους), καθώς οι Μπεκτασήδες υποστήριζαν την επανάσταση των Νεότουρκων. Οι Βρετανοί πάλι διατηρούσαν ουδετερότητα, αλλά επίσης έβλεπαν θετικά την ανάπτυξη του αλβανικού εθνικισμού.

Πηγές:

marcialpons.es

fbreporter.org
vlahofonoi.blogspot.com

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο