Ο Ελληνισμός και τα σχολεία στο Βελιγράδι τον 18ο και 19ο αιώνα



Από τις αρχές του 18ου έως τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, οι διεθνείς πολιτικές και οικονομικές συγκυρίες προσέφεραν ευκαιρίες πλουτισμού σε Έλληνες εμπόρους στα αστικά κέντρα της Kεντρικής Eυρώπης και στις βόρειες βαλκανικές χώρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Με πρωτοστάτες τους Μακεδόνες, τους Θεσσαλούς και τους Ηπειρώτες συγκροτήθηκαν ελληνικές παροικίες από εμπόρους και μεταπράτες που δραστηριοποιούνταν σε συγκοινωνιακούς κόμβους, χερσαίους και θαλάσσιους, που συνέδεαν το εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας. Ένα, λοιπόν, από τα σημαντικά εμπορικά κέντρα της Βαλκανικής που συγκεντρώθηκαν Έλληνες ήταν και το Βελιγράδι, καθώς γειτνίαζε με σημαντικά εμπορικά κέντρα της Μακεδονίας και της Ηπείρου, όπως η Κοζάνη, η Σιάτιστα, η Καστοριά και η Μοσχόπολη.

Οι Έλληνες στο Βελιγράδι

Οι Έλληνες στο Βελιγράδι ξεχώρισαν για την εργατικότητα και τον πολιτισμό τους. Έχοντας συγκεντρώσει στα χέρια τους το εμπόριο της πόλης και μεταδίδοντας στους κατοίκους τον πολιτισμό τους, λίγο έλειψε να εξελληνιστεί ολόκληρο το Βελιγράδι. Η ελληνική γλώσσα ακουγόταν παντού στους δρόμους της πόλης, κυκλοφορούσαν ελληνικές εφημερίδες, υπήρχαν δάσκαλοι Ελληνικών και είχαν ιδρυθεί επίσης ελληνικά σχολεία.

Τα ελληνικά σχολεία του Βελιγραδίου

Το πρώτο ελληνικό σχολείο του Βελιγραδίου φέρεται να λειτούργησε πριν από το 1718 και ήταν κοινοτικό σχολείο. Το σχολείο αυτό ιδρύθηκε στη Σερβία από τους Έλληνες μετά την εγκατάστασή τους στο Βελιγράδι, από το φόβο της αφομοίωσης και του κινδύνου να απολέσουν την εθνική και γλωσσική τους αυτοτέλεια.

Από το 1848 λειτούργησε επίσης και ιδιωτικό ελληνικό σχολείο. Το σχολείο αυτό διευθυνόταν από τον έφορο Νικόλαο Κωτούλα. Ιδρυτές του ιδιωτικού σχολείου ήταν οι αδερφοί Μιχαήλ και Νικόλαος Μπόντης και ο Παντελής Μιχαήλ. Το 1858 δάσκαλος του σχολείου ήταν ο Ευθύμιος Γεράσης και αυτόν διαδέχτηκαν οι δάσκαλοι Ζωγράφος ή Ζωφραφίδης και Ι. Πίπης. Το σχολείο λειτούργησε μέχρι το 1884 και έκλεισε εκείνη τη χρονιά λόγω έλλειψης μαθητών.



Το Παρθεναγωγείο Βελιγραδίου

Το 1870 δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Κωνσταντινούπολις» ο κανονισμός της λειτουργίας του Ελληνικού Παρθεναγωγείου στο Βελιγράδι με την επωνυμία «Ευαγγελισμός». Οι Έλληνες της Σερβίας φρόντιζαν με τη λειτουργία αυτού του σχολείου να λάβουν και οι κοπέλες σωστή ελληνική μόρφωση και παιδεία. Τη συντήρηση του Παρθεναγωγείου την αναλάμβαναν οι γονείς των κοριτσιών και οι φιλόμουσοι ομογενείς αλλά και ξένοι πολίτες. Στο σχολείο μπορούσαν να φοιτήσουν κορίτσια από έξι έως 14 ετών, ανεξαρτήτως δόγματος και εθνικότητος.

Στο Ελληνικό Παρθεναγωγείο, οι μαθήτριες εκτός από Ελληνικά διδάσκονταν τα εξής μαθήματα: Σερβικά, Γερμανικά, Γαλλικά, Ιχνογραφία και Καλλιγραφία, Εργόχειρα, Ιερά Κατήχησις, Γεωγραφία Συνοπτική, Συνοπτική Φυσική Ιστορία, Συνοπτική Γενική Ιστορία, Ανθρωπολογία και Ηθική. Επίσης, υπήρχαν και έκτακτα μαθήματα, όπως το κλειδοκύμβαλον, η φωνητική μουσική και ο χορός.

Ο θάνατος του Ρήγα και άλλων Ελλήνων στο Βελιγράδι

Το Βελιγράδι έχει μείνει στη μνήμη των Ελλήνων ως η πόλη που βρήκε μαρτυρικό θάνατο ο Ρήγας, για τους αγώνες του για την ελευθερία των Ελλήνων και των άλλων λαών της Βαλκανικής από τους Οθωμανούς. Στις 11/24 Ιουνίου του 1798, αργά το βράδυ, οκτώ Έλληνες που κρατούνταν φυλακισμένοι στο κάστρο «Neboisa» του Βελιγραδίου βρήκαν μαρτυρικό θάνατο στα κελιά τους διά της μεθόδου του στραγγαλισμού.

Αυτοί ήταν ο Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος), ετών 40, ο Ευστράτιος Αργέντης, έμπορος από τη Χίο, ετών 31, ο Δημήτριος Νικολίδης, γιατρός από τα Ιωάννινα, ετών 32, ο Αντώνιος Κορωνιός έμπορος και λόγιος από τη Χίο, ετών 27, ο Ιωάννης Καρατζάς, λόγιος από τη Λευκωσία της Κύπρου, ετών 31, ο Θεοχάρης Γεωργίου Τουρούτζιας, έμπορος από τη Σιάτιστα, ετών 22, ο Ιωάννης Εμμανουήλ, φοιτητής ιατρικής, από την Καστοριά, ετών 24 και ο αδερφός του Παναγιώτης Εμμανουήλ, υπάλληλος του Αργέντη, ετών 22. Τα πτώματα των νεκρών ρίχτηκαν στο Σάβα, παραπόταμο του Δούναβη, που σήμερα χωρίζει το παλιό από το νέο Βελιγράδι.

Πηγές:

eranistis.net
rizospastis.gr

Τα σχολεία της ελληνικής παροικίας Βελιγραδίου και ο κανονισμός του Ελληνικού της Παρθεναγωγείου το 1870
Φωτογραφία



Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο