Οι Τούρκοι δήμαρχοι της Ηπείρου και Θεσσαλίας στο παρελθόν

 

Με την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος το 1881, οι Οθωμανοί κεφαλαιούχοι που κυριαρχούσαν στην πολιτική σκηνή της περιοχής την εποχή της Τουρκοκρατίας συνέχισαν να διατηρούν τα αξιώματά τους και μετά την απελευθέρωση.

Στη Λάρισα

Όταν απελευθερώθηκε η Λάρισα το 1881, δήμαρχος της πόλης ήταν ο Οθωμανός μεγαλοκτηματίας Χασάν Ετέμ εφέντης Καντήρ Αγάς. Επειδή είχε επιδείξει φιλελληνικά αισθήματα, το ελληνικό κράτος τον διόρισε υπηρεσιακό δήμαρχο της Λάρισας και μετά την απελευθέρωση, επεκτείνοντας μάλιστα τις αρμοδιότητές του σε ολόκληρη την ελεύθερη Θεσσαλία.

Ο Χασάν Ετέμ εφέντης Καντήρ Αγάς προερχόταν από τη γενιά του κατακτητή της Θεσσαλίας, Γαζή Τουρχάν, και κατά κάποιο τρόπο τα αξιώματα στην οικογένειά του ήταν κληρονομικά. Από τη θέση του δημάρχου Λάρισας παραιτήθηκε το 1882 για να μεταναστεύσει στην Κωνσταντινούπολη. Διέθετε μεγάλη προσωπική περιουσία και πριν εγκαταλείψει την πόλη προχώρησε με επίσημη συμβολαιογραφική πράξη σε μεγάλες δωρεές προς αυτή, όπως η δωρεά του μεγάρου του προς το δήμο Λάρισας με τον όρο στο χώρο του να ανεγερθεί εκκλησία που επίμονα ζητούσαν από χρόνια να αποκτήσουν οι κάτοικοι της σημερινής συνοικίας του Αγ. Κωνσταντίνου.

Οι εγκάρδιες σχέσεις του Καντήραγα με την ελληνική πολιτική ηγεσία φαινόταν ακόμη από τις φιλοφρονήσεις που αντάλλαξαν ο δήμαρχος της πόλης με τον βασιλιά Γεώργιο Α΄, όταν ο δεύτερος επισκέφθηκε την απελευθερωμένη πόλη. Τα λόγια με τα οποία προσφώνησε το βασιλιά δείχνουν ειλικρινή υποταγή και πλήρη αποδοχή της νέας διοίκησης. Εκπροσωπώντας τους δημότες ως άρχοντας της πόλης εξέφρασε «τα αισθήματα βαθέος σεβασμού, πίστεως και αφοσιώσεως απάντων ανεξαιρέτως των κατοίκων της πρωτευούσης ταύτης της Θεσσαλίας, ην η Θεία Πρόνοια ηυδόκησε να θέση ειρηνικώς και αναιμάκτως υπό το πατρικόν σκήπτρον […]».

Σε ανάλογο ύφος φαίνεται πως ήταν και η αντιφώνηση του βασιλιά, ο οποίος μάλιστα παρασημοφόρησε το δήμαρχο Καντήραγα Εφένδη και συνεχάρη το Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελούταν από δύο Έλληνες, τρεις Τούρκους και έναν Εβραίο.



Χασάν Ετέμ Εφέντης (1881 – 1882)

Στην Καρδίτσα

Το 1882 δήμαρχος της Καρδίτσας ήταν ο Καχριμάν Μπέης, που η τοπική εφημερίδα «Καρδίτσα» σε κύριο άρθρο της τον επαινούσε γιατί μερίμνησε για τη στέγαση του δημοτικού σχολείου της πόλεως. Ο Καχριμάν Μπέης ήταν ο δήμαρχος που υποδέχτηκε τον ελληνικό στρατό ως απελευθερωτή της Καρδίτσας το 1881 και διατήρησε το αξίωμά του και μετά την απελευθέρωση έως τις δημοτικές εκλογές του 1883.

Στα Τρίκαλα

Τον Αύγουστο του 1881 που έφτασε ο ελληνικός στρατός ως απελευθερωτής στα Τρίκαλα, τον στρατηγό Σούτσο υποδέχτηκαν στην πόλη έφιπποι μπέηδες με επικεφαλής τον Τούρκο δήμαρχο της πόλης σε μια κομψή άμαξα, τον Καρδήβεη. Το πλήρες όνομα του δημάρχου ήταν Χατζή Μουχουεντίν Μπέης Καχριμάν Μπέης, επίσης φιλέλληνας που διατήρησε το αξίωμά του έως το 1883.

Στα Ιωάννινα

Με την απελευθέρωση των Ιωαννίνων το 1913, δήμαρχος της πόλης ήταν ο Οθωμανός Γιάγια Μπέης, οποίος διατήρησε το αξίωμα του δημάρχου έως το 1916. Λόγω το καλού χαρακτήρα του και καθώς ήταν μια αγαθή φυσιογνωμία και αγαπητός στο γιαννιώτικο λαό, η ελληνική κυβέρνηση διατήρησε στη θέση του δημάρχου Ιωαννίνων τον Γιάγια Μπέη και μετά την απελευθέρωση της πόλης. Άλλωστε, επί της δικής του δημαρχίας επί τουρκοκρατίας το 1873 είχαν γίνει αμαξιτοί οι δρόμοι της Μητροπόλεως και Κυραλέξη, πράγμα που διευκόλυνε πολύ στις μετακινήσεις στην αγορά.

Επίσης, επί των ημερών του παρουσιάστηκε ιδιαίτερη ανάπτυξη στην πνευματική ζωή των Ιωαννίνων και το 1878 χτίστηκαν τα πρώτα παραλίμνια καφενεία από τους ιδιοκτήτες των εκεί οικοπέδων, οι οποίοι δημιούργησαν και μόλους στην προκυμαία. Ένα επίσης σημαντικό έργο που έγινε όσο ήταν δήμαρχος ο Γιάγια Μπέης, ήταν η διάνοιξη της κύριας οδού Ιωαννίνων – Πρέβεζας, που έγινε τελικά η Πρέβεζα το κύριο λιμάνι της Ηπείρου, παίρνοντας μεγάλο όγκο του εμπορίου από τη Σαλαώρα. Η πόλη τίμησε τον δήμαρχο Γιάγια Μπέη, δίνοντας το όνομά του σε μια οδό ΝΔ του Εβραϊκού Νεκροταφείου.

Στην Πρέβεζα

Πρώτος δήμαρχος της Πρέβεζας μετά την απελευθέρωση το 1913 υπήρξε ο υπάρχων μουσουλμάνος δήμαρχος, ο Χαλίλ Εφέντης. Ο Χαλίλ Εφέντης ήταν μεγαλοκτηματίας δικηγόρος και διατήρησε το αξίωμα του δημάρχου και μετά την απελευθέρωση της πόλης καθώς ήταν ένα πρόσωπο πολύ αγαπητό στους Πρεβεζιάνους.

Ο Χαλίλ Χουλουσί Εφέντης, γνωστός επίσης και ως Χαλίλ Χουλιασήςουσιαστικά δεν ήταν Τούρκος αλλά Αλβανικής καταγωγής και ζούσε με την οικογένειά του στην Πρέβεζα από το δεύτερο μισό του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Ήταν γιος του κτηματία Σιεΐχ Χασάν Χουσνή Εφέντη και στο αξίωμα του δημάρχου της Πρέβεζας κατά την οθωμανική περίοδο ανήλθε το 1909. Ως δήμαρχος συμπεριφερόταν εξίσου το ίδιο σε όλους τους δημότες, ανεξαρτήτως έθνους και θρησκεύματος, και ήταν πολύ συμπαθής μεταξύ του ελληνικού πληθυσμού της πόλης και των περιχώρων της.

Με την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923, προτίμησε να δηλώσει τουρκική υπηκοότητα και όχι αλβανική, κι έτσι αναγκάστηκε να φύγει από την Πρέβεζα με την οικογένειά του για την Τουρκία, όπου αργότερα δικάστηκε από στρατοδικείο και καταδικάστηκε σε θάνατο.

Πηγές:
estia.hua.gr
trikala-city.blogspot.com
books.google.gr

el.wikipedia.org

Φωτογραφία 

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο