Οι πρώτοι Θεσσαλοί Βουλευτές μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας

 

Η σταδιακή απελευθέρωση των θεσσαλικών πόλεων

Το καλοκαίρι του 1881 με την υπογραφή της ελληνοτουρκικής σύμβασης παραχωρήθηκε η περιοχή της Θεσσαλίας, εκτός της επαρχίας Ελασσόνας, στο ελληνικό κράτος. Ο ελληνικός στρατός μπήκε στις 8 Αυγούστου θριαμβευτής στο Δομοκό. Η πρώτη φάλαγγα με επικεφαλής τον υποστράτηγο Σούτσο και τον συνταγματάρχη Καμπάνη, και η δεύτερη φάλαγγα με τον συνταγματάρχη Καραϊσκάκη, κατέβαλαν την Καρδίτσα και το Φανάρι στις 18 Αυγούστου, ενώ στις 23 Αυγούστου τα Τρίκαλα.

Μετά από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής των ελληνικών στρατευμάτων υποστράτηγος Σκαρλάτος Σούτσος εισήρθε στην πόλη της Λάρισας στις 31 Αυγούστου με τιμές και σημαιοστολισμούς. Αναπαράσταση της ημέρας της απελευθέρωσης της πόλης έχουμε από το διευθυντή της εφημερίδας «Μικρά», Θρασύβουλο Μακρή, που βασίζει για μεγαλύτερη ακρίβεια την αφήγησή του στις μαρτυρίες δύο γηραιών Λαρισαίων, του Αθανασίου (Παπαζήση) Όθωνα και του Αριστοτέλη Όθωνα.

Η απελευθέρωση της Λάρισας

Εκείνη την ημέρα στη Λάρισα κυριαρχούσε η παρουσία της ελληνικής σημαίας ως εθνικού συμβόλου. Εκτός από τη μεγάλη ελληνική σημαία που υψώθηκε στο διοικητήριο της κεντρικής πλατείας, σημαίες υψώθηκαν επίσης σε σπίτια και καταστήματα, δίνοντας μια γιορτινή όψη στην πόλη. Οι Λαρισαίοι είχαν επίσης προμηθευτεί κούκους (σκούφους) μαύρους, σε αντικατάσταση των κόκκινων, από τη στιγμή που πληροφορήθηκαν τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων. Ο συμβολισμός ήταν προφανής: οι κάτοικοι της πόλης ήταν αποφασισμένοι να αποτινάξουν το οθωμανικό παρελθόν τους και να δηλώσουν με κάθε τρόπο τη νέα τους ταυτότητα. Στα μέσα Σεπτεμβρίου ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ και ο πρωθυπουργός Κουμουνδούρος επισκέφτηκαν τις νέες επαρχίες.



Η ημέρα ελευθερίας για τον Βόλο

Τελευταία θεσσαλική πόλη που απελευθερώθηκε ήταν ο Βόλος και συγκεκριμένα στις 2 Νοεμβρίου. Τότε, οι κάτοικοι του Βόλου μέσα σε ξέφρενο ενθουσιασμό, πανηγύριζαν την προσάρτηση πετώντας τα φέσια τους, στρώνοντας τα πανωφόρια τους για να περάσει ο στρατός, ζητωκραύγαζαν και έστησαν αψίδες στολισμένες με δάφνες και μυρτιές.

Με την ενσωμάτωση των εδαφών της Θεσσαλίας αυξήθηκε η έκταση της Ελλάδας κατά 13.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ο πληθυσμός της κατά 285.000 κατοίκους. Πέρα από την αριθμητική αύξηση, ουσιαστικότερη ήταν η ποιοτική καθώς τα νέα εδάφη ήταν ιδιαιτέρως εύφορα και καλλιεργήσιμα.

Οι εκλογές του 1881

Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, προκηρύχτηκαν εκλογές για τις 20 Δεκεμβρίου του 1881, στις οποίες για πρώτη φορά θα ψήφιζαν και οι ελεύθεροι πια Θεσσαλοί.

Σ’ αυτές τις πρώτες εκλογές οι υποψήφιοι δεν ήταν ενταγμένοι σε πολιτικά κόμματα, γι’ αυτό και οι προεκλογικές ανακοινώσεις περιλάμβαναν μόνο διαβεβαιώσεις γενικού ενδιαφέροντος για την περιοχή. Με δεδομένο την απειρία των εκλογέων που πρώτη φορά ψήφιζαν και τις προσπάθειες για χειραγώγησή τους με βάση τα συμφέροντα της εποχής, έγινε μια μάλλον συνετή κατανομή ψήφων.

Η δημοτικότητα του Κουμουνδούρου στη Θεσσαλία

Στις εκλογές που έγιναν για πρώτη φορά στην ελεύθερη Θεσσαλία τον Δεκέμβριο του 1881, οι υποψήφιοι του κόμματος του Κουμουνδούρου γύριζαν στα χωριά και παρότρυναν τους αγρότες να μη δίνουν «γήμορο». Το κόμμα του Κουμουνδούρου θριάμβευσε με την φιλοαγροτική του πολιτική στη Θεσσαλία και εξέλεξε τους περισσότερους βουλευτές. Τους κεφαλαιούχους όμως, υποστήριζαν πολλοί υπουργοί.

Έτσι, ενώ ο Κουμουνδούρος υπήρξε ο μεγάλος νικητής των εκλογών, επειδή οι ιδιοκτήτες των τσιφλικιών δεν συμφωνούσαν με τις διαθέσεις του ως προς το θέμα των μεγάλης γαιοκτησίας, για να αποτρέψουν τον κίνδυνο απαλλοτρίωσης των γαιών τους, κατέφυγαν σε μια συνωμοσία εναντίον του.

Με το μέρος τους τάχθηκαν τα ανάκτορα, ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Δ. Ράλλης και ο X. Τρικούπης, διάδοχος του Κουμουνδούρου στο κόμμα του. Με μια σειρά ενεργειών και ενθαρρύνοντας ένα κλίμα αρνητικό για τον Κουμουνδούρο οι αντίπαλοί του συγκρότησαν πλειοψηφία και ανάγκασαν τον Γεώργιο Α΄ να παύσει τον Κουμουνδούρο και να διορίσει στη θέση του το 1882 ως πρωθυπουργό τον X. Τρικούπη.



Οι πρώτοι Λαρισαίοι βουλευτές

Έτσι, νίκησε τελικά η παράταξη του Χ. Τρικούπη που έφερε τον τίτλο «Πέμπτο Κόμμα» ή «Νεωτεριστικό Κόμμα». Τη νέα Βουλή, που αριθμούσε 244 μέλη, είχαν ψηφίσει και οι κάτοικοι της Θεσσαλίας και της Άρτας, που προσαρτήθηκαν στην ελληνική επικράτεια. Η παράταξη Τρικούπη συγκέντρωσε 129 έδρες, ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος 90, ενώ υπήρξαν 17 ανεξάρτητοι, 7 Δημοκρατικοί και δύο Τούρκοι.

Η Λάρισα ήταν η μόνη από τις θεσσαλικές επαρχίες που εξέλεξε δύο τούρκους βουλευτές, σε σύνολο τεσσάρων βουλευτών. Στη Βουλή πλέον οι Λαρισαίοι αντιπροσωπεύονταν από τον Α. Ζαρμάνη, Κ. Ισχόμαχο, Σερίφ Βέη και Χαλίλ Δερβίς Βέη. Ακόμη την επαρχία Τυρνάβου εκπροσωπούσαν οι: Ι. Παπαδόπουλος και Α. Ζαφειριάδης. Τέλος, από την επαρχία Αγιάς εξελέγησαν οι: Ι. Μοσχοβάκης και Ν. Στεφανίδης.

Στη Λάρισα αυτοί που αναμείχθηκαν στην πολιτική αμέσως μετά την απελευθέρωση του 1881, ήταν κυρίως δικηγόροι και γιατροί που είχαν εγκατασταθεί στη Θεσσαλία ερχόμενοι από τη νότια Ελλάδα ή αξιωματικοί που είχαν υπηρετήσει το θεσσαλικό απελευθερωτικό αγώνα.

Οι πρώτοι Τρικαλινοί Βουλευτές

Την επαρχία Τρικάλων αντιπροσώπευαν οι: Παύλος Λεβέντης, Κων. Ραδινός, Σ. Καραϊσκάκης, Ν. Στουρνάρας, Α. Τακιατζής, Ν. Ταρμπάζης και Α. Χατζηπέτρος. Από την επαρχία Καλαμπάκας εξελέγησαν οι: Α. Μάνταλος και Δ. Τσαχτσίρης.

Οι πρώτοι βουλευτές στη Μαγνησία

Βουλευτές της επαρχίας Βόλου εξελέγησαν οι: Ι. Κασσαβέτης, Ι. Καρτάλης, Ν. Κοκωσλής, Ν. Γεωργιάδης, Α. Φρόνιμος και Γ. Φιλάρετος. Στην επαρχία του Αλμυρού εξελέγησαν οι: Α. Αργυρόπουλος και Δ. Οικονομίδης.

Οι βουλευτές της Καρδίτσας

Η επαρχία Καρδίτσας εκπροσωπούνταν από τους: Π. Αδαμόπουλο, Λ. Κοκορίκο, Α. Βασαρδάνη, Γ. Φραγκίδη και Δ. Τερτίπη. Τέλος, η επαρχία Δομοκού εξέλεγε τους: Χ. Στεργιάδη και Π. Ζαρίμπα.

Ο ποιητής Γ. Σουρής, σατιρίζοντας τους εκλογικούς αγώνες της εποχής του στις θεσσαλικές επαρχίες και ιδιαίτερα τη Λάρισα ως κέντρο της εκλογικής διαμάχης, επισήμανε με τον δικό του μοναδικό τρόπο την ένταση της εκλογικής πάλης και σημείωνε τα ονόματα πολιτευτών της περιοχής.

Στη Λάρισα που στάθηκε
μπροστά στους Τούρκους βράχος
Βρυχάται Πιπινόπουλος, Φίλιος, Μακρής και Ζάχος
Και μες στο Βόλο τον τρανό, που τώρα ακόμη τρέμει
Μήπως μια μέρα ξαναδεί τον Τούρκο τον Ετέμη,
Τ’ αρματωλίκια πολεμούν Καρτάλη και Τοπάλη,
Κι είν’ αιματώδης πάλη.

Πηγές:

fatsimare.gr

ΛΑΡΙΣΑ: ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΤΗΣΗ ΩΣ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ (1881-αρχές 20ού ΑΙΩΝΑ)
karditsa-net.gr
ir.lib.uth.gr

Φωτογραφία

 









Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο