Οι πρώτες δημοτικές εκλογές της Αθήνας ως πρωτεύουσα της Ελλάδος

Μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας της Ελλάδος από το Ναύπλιο στην Αθήνα, η βαυαρική αντιβασιλεία εξέδωσε Βασιλικό Διάταγμα στις 27 Δεκεμβρίου 1833, με το οποίο καθοριζόταν ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης. Με το Διάταγμα αυτό η Ελλάδα διαιρέθηκε σε νομούς, επαρχίες και κοινότητες, και άρχισαν να διενεργούνται δημοτικές εκλογές για την ανάδειξη των τοπικών δημοτικών συμβουλίων.

Οι Δημοτικές Εκλογές του δήμου των Αθηνών

Ενώ ήδη από το 1834 είχαν διενεργηθεί δημοτικές εκλογές για την ανάδειξη δημοτικού συμβουλίου στο νομό Αργολιδοκορινθίας, η Αθήνα, παρά το γεγονός πως ήταν η πρωτεύουσα του κράτους, διεξήγαγε δημοτικές εκλογές το διάστημα από τις 15 έως τις 20 Μαρτίου του 1835.

Σύμφωνα με το Βασιλικό Διάταγμα, δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές είχαν μόνο οι άνδρες με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Οι πολίτες μπορούσαν να ψηφίζουν για την εκλογή των δημοτικών συμβούλων, ωστόσο η κυβέρνηση διόριζε κι αυτή ίσο αριθμό δημοτικών συμβούλων. Η επιλογή του δημάρχου γινόταν από την κεντρική διοίκηση, η οποία διάλεγε έναν από τους τρεις πρώτους που είχαν πλειοψηφήσει.



Το παράδοξο της εκλογής του πρώτου δημάρχου της Αθήνας

Στις πρώτες δημοτικές εκλογές του Μαρτίου του 1835, εξελέγη δήμαρχος της Αθήνας ο Ανάργυρος Πετράκης. Βέβαια, το παράδοξο ήταν πως τις περισσότερες ψήφους τις είχε λάβει ο Δημήτριος Καλλιφρονάς, αλλά ο βασιλιάς με την πρόφαση πως ο Καλλιφορνάς ήταν δήθεν πολύ νέος σε ηλικία, επέλεξε για δήμαρχο τον Πετράκη καθώς ήταν φιλοκυβερνητικός.

Από τις αρχές της άνοιξης του 1835, είχε σημειωθεί μεγάλο ενδιαφέρον από τους κατοίκους της Αθήνας να συμμετάσχουν στις δημοτικές εκλογές, καθώς οι υποψήφιοι απέβλεπαν, με εφαλτήριο το δήμο της Αθήνας, να αναρριχηθούν στη συνέχεια σε πολιτικές θέσεις και να κατακτήσουν αξιώματα.

Στην Αθήνα, είχαν δημιουργηθεί δύο κόμματα στις δημοτικές εκλογές: το κόμμα του Άρμανσμπεργκ και ένα δεύτερο που απαρτιζόταν από εκείνους που ήταν αντίθετοι της κυβέρνησης. Σε μια Αθήνα των 5.000 κατοίκων το 1835, ψήφισαν μόνο 800 δημότες, αυτοί δηλαδή που τηρούσαν τα εισοδηματικά κριτήρια για να μπορούν να συμμετάσχουν. Νικητής των πρώτων δημοτικών εκλογών της Αθήνας αναδείχτηκε το κόμμα που ήταν αντίθετο στην κυβέρνηση λαμβάνοντας 650 ψήφους, ενώ το κόμμα του Άρμανσμπεργκ έλαβε μόνο 150 ψήφους. Βέβαια, το γεγονός πως το φιλοκυβερνητικό κόμμα έχασε τις εκλογές δεν σήμαινε πως έχασε και την εξουσία, αφού ο βασιλιάς τελικά καθόρισε το ποιος θα εκλεγόταν δήμαρχος της Αθήνας.

Οι δημοτικοί σύμβουλοι του πρώτου συμβουλίου της Αθήνας

Από τις πρώτες δημοτικές εκλογές του 1835, εξελέγησαν οι ακόλουθοι δημοτικοί σύμβουλοι: ο Δημήτριος Καλλιφρονάς, πρώτος σε ψήφους, ο Ι. Μακρυγιάννης, ο Σ. Βενιζέλος, ο Π. Ηπίτης, ο Χ. Τουφεξής, ο Δ. Μισαραλιώτης, ο Σ. Χ. Γκικάκης, ο Π. Σκουζές, ο Ν. Γέροντας, ο Σ. Παλαιολόγος, ο Σ. Πατούσας, ο Μ. Βουζίκης, ο Κ. Κοκκίδης, ο Ν. Λιανοσταφίδας, ο Γ. Γεννάδιος, ο Σ. Γαλάτης, ο Σ. Κυριακός και ο Θ. Βρυζάκης.

Ο Πετράκης έγινε δήμαρχος της Αθήνας με Βασιλικό Διάταγμα στις 6 Μαΐου του 1835. Την ίδια ημέρα διορίστηκαν πάρεδροι ο Άγγελος Γέροντας, ο Κ. Θεοχάρης, ο Γ. Μεταξάς και ο Κ. Βρυζάκης. Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου εξελέγη ο Καλλιφρονάς.

Η επόμενη ημέρα των δημοτικών εκλογών

Ασφαλώς, το πρώτο δημοτικό συμβουλίο της Αθήνας είχε να αντιμετωπίσει πλήθος προβλημάτων και μάλιστα χωρίς να υπάρχουν καθόλου διαθέσιμα χρήματα στο ταμείο.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο δήμος της Αθήνας εκείνη την εποχή ήταν το θέμα της ύδρευσης, καθώς οι 5.000 κάτοικοι της Αθήνας υδρεύονταν από ένα μικρό υδραγωγείο στους Αμπελόκηπους, το λεγόμενο τούρκικο, και από τα ελάχιστα φρέατα.

Βέβαια, τα προβλήματα της Αθήνας δεν περιοριζόταν μόνο στο σύστημα ύδρευσης της πόλης, αλλά είχε επίσης και άλλα ακόμη σοβαρά. Δυστυχώς, η Αθήνα του 1835 δεν έμοιαζε με τις πρωτεύουσες των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Μέσα στην πόλη λίμναζαν στεκούμενα νερά, αποτελώντας εστίες μόλυνσης. Ακόμη, χειρότερη ήταν η κατάσταση στην περιοχή του Ελαιώνα, που γέμιζε με τα νερά του Κηφισού, δημιουργώντας τραγικές καταστάσεις. Εκτός, όμως, από τα απόβλητα και τα στεκούμενα νερά, άλλα δύο εφιαλτικά προβλήματα που ταλάνιζαν την Αθήνα ήταν η σκόνη και η κοπριά σε όλους σχεδόν τους δρόμους και στις συνοικίες.



Τα  πρώτα έργα του δημάρχου

Ο δήμαρχος Πετράκης με τους δημοτικούς συμβούλους προσπάθησαν πρώτα απ’ όλα να βάλουν μια τάξη σχετικά με τις ακαθαρσίες, τις οποίες άρχισαν να τις μαζεύουν και να τις μεταφέρουν έξω από την πόλη. Στη συνέχεια, ανοίχτηκαν χαντάκια στον Ελαιώνα για να φεύγουν τα νερά και γενικά έγινε προσπάθεια να καθαριστούν οι υπάρχοντες υπόνομοι. Ακόμη, έγινε μια προσπάθεια να επισκευαστεί το υδραγωγείο, αλλά παρόλα τα μέτρα δεν κατάφεραν να αποφύγουν τους ελώδεις πυρετούς και τις επιδημίες. Μάλιστα, λέγεται πως εκείνη την εποχή είχε ξεσπάσει μια μεγάλη επιδημία και μέσα σε δύο μήνες έχασαν τη ζωή τους περίπου 235 άτομα.

Το δυστύχημα ήταν πως το πρώτο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας δεν είχε την ανάλογη αρωγή από το κράτος. Ενώ, λοιπόν, τα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης από τους Οθωμανούς, η Αθήνα βρέθηκε εντελώς κατεστραμμένη, ο βασιλιάς δεν διέθεσε στο δήμο κάποια οικονομική βοήθεια, ώστε να αντιμετωπιστούν τα σοβαρά προβλήματα της καθημερινότητας των Αθηναίων.

Πηγές:

sansimera.gr

Η ΑΘΗΝΑ ΣΤΟΥ ΟΘΩΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ 

Φωτογραφία