Οι καταστροφικοί σεισμοί στην περιοχή βορείου Πηλίου και Αγιάς

 

Σημαντική και οδυνηρή σεισμική δραστηριότητα παρουσιάζει διαχρονικά και ο Θεσσαλικός χώρος, με καταγραφή των σεισμών από τους αρχαίους χρόνους, όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ως τα τέλη του 20ου αιώνα.

Η Θεσσαλία χαρακτηρίζεται ως μια ιδιότυπη περιοχή, από γεωφυσική αλλά και σεισμική άποψη, καθώς μακροί αιώνες σεισμικής ηρεμίας ακολουθούνται από σύντομες σχετικά περιόδους, έντονης σεισμικής δραστηριότητας. Οι σεισμοί προκαλούνται από ένα συνδυασμό μεγαλύτερων και μικρότερων ρηγμάτων που διατρέχουν το τόπο και τη θαλάσσια περιοχή του.

Ο Σεισμός του 1905 στην περιοχή Βορείου Πηλίου – Αγιάς

Στις 7/1/1905, έγινε σεισμός στη Μαγνησία (Β. Πήλιο) και την Αγιά προκαλώντας σημαντικές καταστροφές. Το επίκεντρό του ήταν κοντά στο Κεραμίδι, έδρα του τότε Δήμου Κασθαναίας, το οποίο πλήγηκε περισσότερο μαζί με τα Κανάλια και τα χωριά της Αγιάς, Σκλήθρο, Σκήτη, Πολυδένδρι, ενώ και στο Βόλο σημειώθηκαν εκτεταμένες ζημιές.

Το μέγεθος του σεισμού υπολογίζεται στα 6,3 – 6,5 R, για αυτό και υπήρξαν πολλές καταρρεύσεις οικημάτων στις πλησιέστερες στο επίκεντρο περιοχές. Ακόμη, έγινε αρκετά αισθητός στη Λάρισα όπου επλήγησαν κάποια παλιά σπίτια και λιγότερο στην υπόλοιπη Θεσσαλία και την Εύβοια. Κοντά στο Σκλήθρο σημειώθηκαν και σοβαρές κατολισθήσεις.



Η είδηση του σεισμού στις αθηναϊκές εφημερίδες

Το μέγεθος του σεισμού και οι καταστροφές που ακολούθησαν στα χωριά της περιοχής του Βορείου Πηλίου και της επαρχίας Αγιάς και μάλιστα μέσα στο καταχείμωνο, αποτυπώθηκαν σε ρεπορτάζ του Τύπου της εποχής.

Μεγάλες καταστροφές στο Κεραμίδι

Ὁ ἀστυνόμος Ἁγιᾶς, διά τηλεγραφήματός του, ληφθέντος χθές εἰς τό Ἀρχηγεῖο τῆς Χωροφυλακῆς, ἀνήγγειλεν ὅτι ἰσχυρά δόνησις σεισμοῦ, κατά τήν προπαρελθοῦσαν νύκτα ἐπέφερε μεγίστας καταστροφάς εἰς τό χωρίον Κεραμίδι. Ἡ δόνησις διήρκησεν ἐπί 5 δευτερόλεπτα ἐξ ἧς 10 οἰκίαι κατέπεσαν τελείως, αἱ πλεῖσται δέ τῶν λοιπῶν διερράγησαν. Δυστύχημα, εὐτυχῶς, οὐδέν ἔλαβεν χώρα. Οἱ κάτοικοι, ὅμως, τοῦ χωρίου εὑρίσκονται ἐν ὑπαίθρῳ ὑποφέροντες ἐκ τοῦ ψύχους. Πρός περίθαλψιν τῶν ἀστέγων, αἱ ἐκεῖ Ἀρχαί ἔλαβον ὅλα τά κατάλληλα μέτρα (Εμπρός, 10.1.1905).

Οι καταστροφές στα χωριά της Αγιάς

Αἱ σεισμικαί δονήσεις ἐξακολουθοῦσιν ἔτι εἰς τήν ἐπαρχίαν Ἁγιᾶς. Παρετηρήθη ὅτι τήν τετάρτην πρωινήν γίνεται ἡ δόνησις ἰσχυροτέρα πασῶν. Ἐντός τῆς Ἁγιᾶς κατέρρευσαν οἰκίαι, αἱ λοιπαί διερράγησαν. Τά χωρία Σκήτη, Τουρκοχώρι, Ἀθανάτη, κατεστράφησαν παντελῶς. Οὐδεμία οἰκία ἔμεινεν. Οἱ κάτοικοι περίτρομοι διαμένουσιν εἰς τό ὕπαιθρον ἄϋπνοι. Ἀπεστάλησαν σήμερον διακόσιαι σκηναί, ἀνάγκη ὅμως ν’ ἀποσταλῶσιν καί ἄλλαι. Ἕτερος λόχος πεζικοῦ μετέβη τήν πρωΐαν εἰς τόν τόπον τῆς καταστροφῆς (Εμπρός, 11.1.1905).

Οι καταστροφές στο Σκλήθρο και η αποστολή τροφίμων

Αἱ δονήσεις ἐξακολουθοῦν. Ὁ δήμαρχος Δωτίου τηλεγραφεῖ ὅτι ἐγένοντο δύο νέαι δονήσεις κατά τήν προχθεσινήν νύκτα καί ὅτι βροχή καί χιών πίπτουσαι ἀδιακόπως συμπληροῦσι τήν ἐπιγενομένην καταστροφήν. Εἰς τό χωρίον Σκλῆθρον αἱ δονήσεις ἐξακολουθοῦσαι ἐνέπνευσαν πανικόν εἰς τούς κατοίκους, οἵτινες ἐγκαταλείποντες τό χωρίον φεύγουσι δεξιά καί ἀριστερά καί ζητοῦσιν ἄσυλον. Ἐκ τῶν οἰκιῶν 58 κατέπεσαν καί 70 ἐβλάβησαν πολύ. Οἱ πρός παροχήν συνδρομῆς σταλέντες Ρηγόπουλος, μηχανικός, καί Θ. Σταματάκης, λοχαγός, ἀπεκλείσθησαν ἐν τῷ χωρίῳ ὑπό τῶν χιόνων. Ἐξ Ἁγιᾶς ἐστάλησαν εἰς Σκλῆθρον 1.500 ὀκάδες ἀλεύρων καί 50 κλινοσκεπάσματα.

Ἐκ Κεραμιδίου ἀγγέλεται ὅτι οἱ κάτοικοι Κασθαναίας ἐγκατέλιπον τάς οἰκίας των ἕνεκα τῶν ἐξακολουθουσῶν δονήσεων καί διαμένουν ἄστεγοι ἐν ὑπαίθρῳ. Ὡς ἐκ τῆς μακρυνῆς ἀποστάσεως καί τῆς ἐλλείψεως μέσων συγκοινωνίας, ἥν δυσχεραίνει ἔτι μᾶλλον ἡ φοβερά κακοκαιρία, ἡ ἐπί τῆς περιθάλψεως ἐπιτροπή τῆς Ἁγιᾶς ἀδυνατεῖ νά παράσχη συνδρομήν.

Μετά το σεισμό ερείπια, χιόνι και πείνα

Ἐρείπια, χιόνες καί πείνα. Ἐπίσης τηλεγραφοῦν ἐκ Καλιάρου τῆς Ἁγιᾶς ὅτι αἱ σεισμικαί δονήσεις ἐξακολουθοῦν συνεχεῖς, κατέρρευσαν δέ ἐξ αὐτῶν 38 οἰκίαι, αἱ δέ λοιπαί 70 κατέστησαν ἀκατοίκητοι, ἀπειλοῦσαι πτῶσιν ἀπό στιγμῆς εἰς στιγμήν. Ὁ μηχανικός κ. Ρηγόπουλος μετά τοῦ ὑπολοχαγοῦ κ. Σταμάτη, οἵτινες εἶχον μεταβῆ πρός ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν καί περίθαλψιν τῶν κατοίκων, ἀπεκλείσθησαν ὑπό τῶν χιόνων καί τηλεγραφοῦσιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος ν’ ἀποσταλοῦν 25 σκηναί καί ἄλευρα, νά ἐπιτραπῆ δέ εἰς τούς ἀτυχεῖς κατοίκους νά ξυλεύωνται ἀπό τά δημόσια δάση πρός θέρμανσίν των, διότι κινδυνεύουν ν’ ἀποθάνουν ἐκ τοῦ ψύχους καί τῆς πείνης. Ἐν τέλει προσθέτουσιν ὅτι ἡ χιών ἐξακολουθεῖ πίπτουσα, οἱ δέ κάτοικοι, περίτρομοι ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων σεισμικῶν δονήσεων, ἐτράπησαν εἰς τά πέριξ ζητοῦντες ἄσυλον καί ἐγκαταλείποντες τά χωρία των.

Από τό Κεραμίδιον τοῦ Δήμου Κασθαναίας, παρόμοια τηλεγραφήματα διεβιβάσθησαν χθές πρός τό Ὑπουργεῖον. Αἱ σεισμικαί δονήσεις καί εἰς τό μέρος τοῦτο ἐξακολουθοῦν ἀδιάκοποι. Αἱ οἰκίαι κατέστησαν ἀκατοίκητοι, οἱ δέ κάτοικοι παραμένουσι εἰς τάς χιονοβριθεῖς ὁδούς. Καί ἐκ τοῦ μέρους τούτου ζητοῦνται ἄλευρα καί σκηναί.

Ἡ συσταθεῖσα ἐν Ἁγιᾷ ἐπιτροπή πρός περίθαλψιν τῶν σεισμοπαθῶν ἀδυνατεῖ νά φανῇ πρός τούτους ὠφέλιμος ἕνεκα τῆς μακρᾶς ἀποστάσεως τῶν παθόντων χωρίων καί τῶν χιόνων, αἱ ὁποῖαι διέκοψαν τελείως τάς συγκοινωνίας. Ὁ πρωθυπουργός κ. Δηλιγιάννης, ὡς ἐπληροφορήθημεν, χθές τό ἑσπέρας ἔδωκεν τηλεγραφικῶς πρός τόν νομάρχην Λαρίσης ὁδηγίας πρός περίθαλψιν τῶν κατοίκων, θά ἐγκρίνη δέ καί ἑτέραν πίστωσιν ὅπως διατεθῆ αὕτη πρός τόν σκοπόν τοῦτον.

Η αξιοθρήνητη κατάσταση των σεισμοπαθών

Ἁγιά, 19 Ἰανουαρίου. Ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας ἐκ τῶν σεισμῶν εἶναι ἀξιοθρήνητος. Ἐν Ἁγιᾷ καί Κουκουράβᾳ ὅλαι, σχεδόν, αἱ οἰκίαι διερράγησαν. Εἰς Σκήτη, Ποταμιά, Κεραμίδιον, αἱ μέν διερράγησαν, αἱ δέ κατέρρευσαν. Ἐν Σκλήθρῳ ἀνυπολόγιστος ἡ καταστροφή· ὑπέρ τῶν 60 οἰκιῶν κατέρρευσαν αἱ δέ λοιπαί 14, περίπου, διερράγησαν.

Καί θύματα. Πλήν μιᾶς καταπλακωθείσης κόρης, οὐδέν ἕτερον θῦμα. Ἐτραυματίσθησαν, ὅμως, ἀρκετοί ἐλαφρῶς. Οἱ σεισμοί ἐξακολουθοῦσιν ἀπό τῆς παρελθούσης Κυριακῆς συχνότατοι καί ἰσχυρότατοι (Εμπρός,19.1.1905).

Λυπηρόταται εἶναι αἱ καθημερινῶς ἐξ Ἁγιᾶς καί τῶν πέριξ καταφθάνουσαι πληροφορίαι περί τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφῶν. Μέ τά μελανώτερα τῶν χρωμάτων, οἱ ἐνταῦθα ἀφικνούμενοι διηγοῦνται τάς καταστροφάς των καί μετά λύπης των ἐκφράζονται καθ’ ὅλων ἐν γένει τῶν δυναμένων νά φανῶσιν αὐτοῖς ἀρωγοί. Ἐκτός τῶν μεγάλων καταστροφῶν ἅς ἡ Ἁγιά ὑπέστη, ἐκ τῶν σεισμῶν τούτων, καί τά πέριξ χωρία δέν ὑπῆρξαν εὐτυχέστερα ταύτης. Ἐν Κεραμιδίῳ 15 οἰκίαι κατέπεσαν, 20 κατέστησαν ἑτοιμόρροποι καί ἀκατοίκητοι, πολύ ὀλίγαι δέ μόνον δύνανται νά κατοικηθῶσιν. Ἡ ἐν Σκλήθρῳ καταστροφή δέν δύναται νά περιγραφῆ. Ἅπασαι αἱ ἐκεῖ οἰκίαι κατέστησαν ἀκατοίκητοι, ἄλλαι μέν πεσοῦσαι, ἄλλαι δ’ ὑποστᾶσαι ἀρκετά σοβαρά ρήγματα.

Γενικῶς ἡ καταστροφή ὑπῆρξε πολύ αἰσθητή. Καί εἶναι μέν ἀληθές ὅτι αἱ σεισμικαί δονήσεις ὁπωσοῦν ἐμητριάσθησαν ἤδη, ἀλλ’ οἱ κάτοικοι, παθόντες ἤδη ἐκ τούτων, ἀρνοῦνται νά εἰσέλθωσιν εἰς τάς οἰκίας των καί διανυκτερεύουσιν ἐκ φόβου εἰς τό ὕπαιθρον ὅπου ὑποφέρουσι τά πάνδεινα ἐκ τῆς πείνης καί τοῦ τρομεροῦ ψύχους. Ἄνευ σκηνῶν, ἄνευ τροφῶν, ἄνευ σκεπασμάτων καί τῶν λοιπῶν ἀναγκαίων παραμένουσιν ἐν ὑπαίθρῳ οἱ δυστυχεῖς.

Αἱ κυβερνητικαί βοήθειαι, φθάσασαι ἐκεῖ, ἦσαν τόσαι ἀπέναντι τῶν ἀναγκῶν, ὥστε πολύ ὀλίγον ἀνεκούφισαν τούς παθόντας. Τά ἄλευρα τοῦ ἀξίου συγχαρητηρίων ὑποψηφίου βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας μας κ. Κ. Καρακίτου, διαμοιρασθέντα ὑπό συσταθείσης πολυμελοῦς ἐπιτροπῆς αὐτοῖς, τούς ἀνεκούφισεν ὀλίγον, ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι των εἶναι πολλαί. Πεινῶσι, κρυώνουσι, διανυκτερεύουσι μεθ’ ὅλον τό διαπεραστικώτατον ψῦχος εἰς τό ὕπαιθρον, καί ὅμως οὐδείς μεριμνᾶ δι’ αὐτούς. Ἐκ τῶν τόσων τῆς πατρίδος μας ὁμογενῶν καί πλουσίων, οἵτινες τόσα καί τόσα ὑπέρ τῶν ἀνωφελῶν ὅλως σκοπῶν δαπανῶσι, δέν εὑρέθη καί εἷς ὅστις νά πονέση τά δυστυχῆ αὐτά γυναικόπαιδα, τούς δυστυχεῖς αὐτούς κατοίκους. (Σκριπ, 23.1.1905).

Ἐξ ὅλων, τό χωρίον Σκλῆθρον (ὅπου εἶναι τό κέντρον τῶν σεισμῶν) ἔπαθε τάς μεγαλυτέρας καταστροφάς, οἱ δέ 800, περίπου, κάτοικοι αὐτοῦ διανυκτερεύουν ἐν ὑπαίθρῳ, διότι μόλις 2-3 οἰκίαι τοῦ χωρίου ἐβλάβησαν ὀλιγώτερον. Πᾶσαι αἱ λοιπαί εἶναι ἑτοιμόρροποι (Σκριπ, 24.1.1905).

Αἱ ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφαί εἰς τήν ἐπαρχίαν Ἁγιᾶς εἶναι μεγαλύτεραι, ἤ ὅσον κατ’ ἀρχάς παρεστάθησαν. Τοῦτο δέ διότι ἕνεκα τοῦ βαρέος χειμῶνος καί τῆς χιόνος ἦτο ἀδύνατος ἡ συγκοινωνία μέ τά σεισμόπληκτα χωρία, ἅτινα κεῖνται ἐπί τῆς Ὄσσης καί τοῦ συνερχομένου μετά τοῦ Πηλίου ὄρους Μαυροβουνίου. Εἰς τήν πρωτεύουσαν τοῦ Δήμου Κασθαναίας, τῆς ἐπαρχίας Ἁγιᾶς, χωρίον Κεραμίδιον συνέβησαν μεγάλαι καταστροφαί.

Τό χωρίον Σκλῆθρον ὑπέστη παντελῆ καταστροφήν, καθόσον ἐκ τῶν 140 οἰκιῶν 2 ἤ 3 παρέμειναν κἄπως ἐν καλῇ καταστάσει. Αἱ λοιπαί ἤ κατέπεσαν ἤ διετηρήθησαν ἐν ἑτοιμορρόπῳ καί ἐπικινδύνῳ καταστάσει. Ἡ Σκήτη ὑπέστη τήν ἀμέσως μικροτέρανκαταστροφήν, μεθ’ ἥν τό Πολυδένδριον, Κεραμίδιον, Ποταμιά, Ἁγιά μετά τῶν πέριξ αὐτῆς μικρῶν χωρίων Νιβόλιανη, Σελίτσανη, Ρετζάνη καί Τουρκοχώριον, ὁ Βόλος τέλος καί ἡ Λάρισα, ἧς μόνον τό ἀέτωμα τοῦ Διδασκαλείου κατέπεσε καί τι­νες οἰκίαι ὑπέστησαν ἐλαφρά ρήγματα. Τά ἀποτελέσματα τῶν σεισμῶν τῆς Ἁγιᾶς δέν θά ἦσαν τοιαῦτα, ἄν αἱ οἰκίαι τῶν σεισμοπλήκτων μερῶν ἐκτίζοντο μετά ποιᾶς τινος ἐπιμελείας.

Ο σεισμός του 1911 στην περιοχή Βορείου Πηλίου – Αγιάς

Από το ίδιο ρήγμα που προκάλεσε τους σεισμούς του 1905 προήλθαν και οι σεισμοί στις 22/10/1911 που, αν και ήταν μικρότερης έντασης, επέφεραν πολλές ζημιές στη περιοχή του Βορείου Πηλίου, της Αγιάς αλλά και στη πόλη του Βόλου. Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίζεται στη θαλάσσια περιοχή του Αγιόκαμπου, βόρεια από το Κεραμίδι κι επηρεάστηκε ολόκληρη η ανατολική, κυρίως, Θεσσαλία. Το Σκλήθρο και Κεραμίδι υπέστησαν τις σημαντικότερες καταστροφές. Το μέγεθος του σεισμού υπολογίζεται στα 6,0 R, για αυτό και προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές στην Αγιά, το Βόλο αλλά και τη Λάρισα.

Ο σεισμός του 1930 στην περιοχή Βορείου Πηλίου – Κεραμίδι

Δύο περίπου δεκαετίες αργότερα, στις 23/2/1930 έγινε πάλι σεισμός στη περιοχή του χωριού Κεραμίδι με μια ισχυρή δόνηση στα 6,0 R. Ο σεισμός, που έγινε αισθητός σε ολόκληρη τη Θεσσαλία προκάλεσε σοβαρές ζημιές εκτός από το Κεραμίδι και στα τριγύρω χωριά, με τους μετασεισμούς να διαρκούν μέρες. Νέος δυνατός σεισμός εκδηλώθηκε στις 31 Μαρτίου του ίδιου χρόνου με το επίκεντρό του, μετατοπισμένο πιο νότια, κοντά στο Πουρί, που δέχτηκε και την ισχυρότερη καταπόνηση με πρόκληση σοβαρών ζημιών. Ζημιές επίσης σημειώθηκαν σε πολλά χωριά του Πηλίου, όπως και στο Βόλο, όπου αναφέρονται βλάβες στην εκκλησία της Ανάληψης, το Λιμεναρχείο, το Δημοτικό Θέατρο. Το μέγεθος του σεισμού ήταν 6,1 R, ενώ ακολούθησαν κι εδώ αρκετοί μετασεισμοί, ορισμένοι αρκετά ισχυροί.

Οι μεγάλοι σεισμοί του Βόλου το 1955

Οι σεισμοί του Απριλίου του 1955 χαρακτηρίστηκαν ως οι πλέον καταστροφικοί για την πόλη του Βόλου και που άλλαξαν ριζικά την οικιστική, φυσιογνωμία της. Έπειτα από έναν «προειδοποιητικό» προσεισμό στις 21/2/1955, με μέγεθος 4,6 R, επήλθε, δύο μήνες αργότερα η ισχυρή κύρια δόνηση μεγέθους 6,2 R με επίκεντρο μέσα στον Παγασητικό, το βραδάκι της 19ης Απριλίου, τρίτης μέρας του Πάσχα, για να συγκλονίσει συθέμελα τον τόπο, προκαλώντας σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή.

Δύο μέρες κατόπιν, το βράδυ της 21ης Απριλίου ο ισχυρότερος μετασεισμός των 5,8 R σχεδόν αποτελείωσε ότι είχε απομείνει όρθιο. Να σημειωθεί ότι ακόμη δεν είχαν επουλωθεί πλήρως οι ζημιές από το από το σεισμό του προηγούμενου χρόνου. Καταστροφές, μεγαλύτερης ή μικρότερης έκτασης υπήρξαν σε ολόκληρη τη Μαγνησία (πιο πολύ επλήγησαν τα παραλιακά χωριά του Παγασητικού κοντά στο Βόλο) και οι σεισμοί έγιναν έντονα αισθητοί και στην υπόλοιπη Θεσσαλία.

Συνοπτικά αναφέρονται στο Βόλο, σε σύνολο 1.0047 οικημάτων: 459 καταρρεύσεις, 6.068 με σοβαρές ζημιές, 2284 με ελαφρότερες δηλαδή συνολικό ποσοστό 87,7% επί του συνόλου. Υπήρξαν ακόμη ένας νεκρός και 41 τραυματίες, ένας, ευτυχώς επιεικής απολογισμός αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος των καταστροφών.

Σε 61 χωριά του Πηλίου οι ζημιές καταγράφονται αντίστοιχα σε 449 καταρρεύσεις, 7.609 με σοβαρές ζημιές και 3548 με πιο μικρές που συμπλήρωναν την τραγική εικόνα.

Πηγές:

Θεσσαλικό ημερολόγιο, τόμος 54ος «Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΟ 1905»
taxydromos.gr
2taxydromos.gr
«Αντισεισμική Προστασία ως παράγοντας σχεδιασμού και λειτουργίας της πόλης. Η περίπτωση του Βόλου»
Φωτογραφία

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο