Οι αντάρτισσες της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου

Κατά τη διάρκεια της Αντίστασης στους κόλπους του ΕΛΑΣ συμμετείχαν και γυναίκες, όμως μαζικότερη συμμετοχή γυναικών σημειώθηκε την εποχή του εμφυλίου πολέμου. Στην αρχή, στον ΕΛΑΣ συμμετείχαν μεμονωμένες αντάρτισσες και η συμμετοχή των γυναικών επισημοποιήθηκε με τη δημιουργία των Υποδειγματικών Ομάδων και Διμοιριών ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ.

Βέβαια, μαζικότερη συμμετοχή γυναικών παρατηρείται από το 1948, που εκτός από τις «καταδιωκόμενες» εθελόντριες του ΔΣΕ σημειώθηκαν μαζικές επιστρατεύσεις γυναικών. Λέγεται μάλιστα πως οι επιστρατευμένες μαχήτριες του ΔΣΕ ήταν πολύ περισσότερες από εκείνες που εντάχθηκαν στο στρατό του ΔΣΕ εθελοντικά.

Ασφαλώς, η προηγούμενη παρουσία των ανταρτισσών στον ΕΛΑΣ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση μαχητριών στον ΔΣΕ, καθώς στην ιδεολογική προπαγάνδα του ΔΣΕ χρησιμοποιήθηκαν ως πρότυπα μίμησης, εκτός από τη Μπουμπουλίνα και τις Σουλιώτισσες, και δύο «τιμημένες νεκρές» της Αντίστασης. Μία από αυτές ήταν η αντάρτισσα Θύελλα και η δεύτερη η προπολεμική κομουνίστρια η Ηλέκτρα Αποστόλου. Ως  πρότυπο πάλι αγωνιστικότητας, ειδικά για τις σλαβόφωνες, ήταν η κομουνίστρια Μίρκα Γκίνοβα. Μάλιστα, το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ είχε θεσπίσει και ειδικά παράσημα για τις μαχήτριες που υπηρετούσαν στο στρατό του.

Η ηγεσία του ΔΣΕ, το ΚΚΕ, αξιοποίησε τις αντάρτισσες τόσο για στρατιωτικές δράσεις όσο και για πολιτικές και πολιτιστικές. Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των μαχητριών αυξανόταν συνεχώς. Και ενώ μέχρι το καλοκαίρι του 1948 οι μαχήτριες υπολογιζόταν στο 9% του στρατού, μετά τις στρατολογήσεις έφτασε στο τέλος του ίδιου χρόνου στο 15%. Από τις αρχές του 1949 το ποσοστό των μαχητριών κυμαινόταν από το 22-29% και στη Μονάδα Εφοδιασμού Γράμμου οι γυναίκες αποτελούσαν το 40% των μαχητών.



Το πού ακριβώς θα τοποθετούνταν οι γυναίκες στις πολεμικές δράσεις ήταν καθαρά επιλογή της ηγεσίας. Στις αρχές του 1949 οι γυναίκες υπηρετούσαν και ως ιπποφύλακες στην Ταξιαρχία του Ιππικού, αποτελώντας το 15% της Ταξιαρχίας και αφού αυξήθηκε το ποσοστό γυναικών και σε άλλες Ταξιαρχίες, οι γυναίκες ιπποφύλακες έγιναν «αμαζόνες». Αυτές οι «αμαζόνες» αποδείχτηκαν πολύ επιδέξιες στις πολεμικές επιχειρήσεις, καθώς μπορούσαν να καβαλούν τα άλογα, να στήνουν ενέδρες στους εχθρούς τους, να συμμετέχουν σε μάχες μαζί με το πεζικό και να αλωνίζουν σε ολόκληρο τον θεσσαλικό κάμπο.

Οι περισσότερες από τις αντάρτισσες του Εμφυλίου προέρχονταν από αγροτικές περιοχές και υπολογίζεται πως το 1/3 εξ αυτών ήταν σλαβόφωνες. Ακόμη, πολλές ήταν αναλφάβητες και γι’ αυτόν το λόγο στον στρατό των ανταρτών λειτουργούσαν και σχολές αγραμμάτων.

Όταν αυξήθηκε ο αριθμός των γυναικών και δημιουργήθηκαν μικτά τμήματα, προέκυψε και το πρόβλημα των ερωτικών σχέσεων μεταξύ μάχιμων αντρών και γυναικών. Βέβαια, κυρίαρχη αντίληψη στον ΕΛΑΣ ήταν πως για να ενταχθεί κάποιος στους κόλπους του θα έπρεπε να απέχει από ερωτικές σχέσεις όσο κρατούσε ο πόλεμος, καθώς τέτοιες σχέσεις μόλυναν τον αγώνα. Στην περίπτωση μάλιστα που μια αντάρτισσα προκαλούσε με την ομορφιά της τους άντρες μαχητές απλά διωχνόταν από τη διμοιρία.

Όμως, αργότερα στον ΔΣΕ επικρατούσε μεγαλύτερη ελευθεριότητα στους κόλπους του στρατού και η ηγεσία επέτρεπε στους μαχητές να συνάπτουν σχέσεις με τις μαχήτριες. Από αυτές τις σχέσεις, όπως ήταν αναμενόμενο, πολλές μαχήτριες έμειναν έγκυοι, οι οποίες στη συνέχεια στέλνονταν «έξω» για να γεννήσουν τα παιδιά τους. Μετά τη γέννα τα εγκατέλειπαν εκεί και επέστρεφαν και πάλι στο μέτωπο.

Πηγή: Αντάρτισσες του ΕΛΑΣ και μαχήτριες του ΔΣΕ
Φωτογραφία 

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο