Η φορολογία στην Αγιά Λάρισας το 1943 για την ενίσχυση της Εθνικής Αντίστασης



Από το καλοκαίρι του 1943 ο ΕΛΑΣ είχε εδραιώσει την κυριαρχία του στις περιοχές της Ελεύθερης Ελλάδας, δημιουργώντας στην ουσία έναν δικό του κρατικό μηχανισμό. Το σύνολο των δυνάμεων της Εαμικής αντίστασης χρειαζόταν αρκετούς πόρους ζωής για τη συντήρηση του στρατού και καθώς από τον Οκτώβριο του 1943 οι Βρετανοί έπαψαν να χρηματοδοτούν πια τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ, αναζητήθηκε η αναγκαστική οικονομική ενίσχυση από τον απλό λαό, σε μια κυρίως αγροτική περιοχή.

Το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ τον Νοέμβριο του 1943 με διαταγή κατέφυγε στη φορολογία εν είδει παρακρατήματος έως 20% στα προς πώληση προϊόντα εκτός της επικράτειας της Ελεύθερης Ελλάδας, εκτός δηλαδή της Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας, Ηπείρου και μέρος της Μακεδονίας, και σε υποχρεωτική εισφορά πάνω στην παραγωγή έως 1%. Ταυτόχρονα, απαγορεύτηκε στους κατοίκους της Ελεύθερης Ελλάδας να αποδίδουν φόρους στο κατοχικό κράτος της χώρας.

Στην επαρχία της Αγιάς Λάρισας

Στην πόλη της Αγιάς συγκροτήθηκε ήδη από τον Οκτώβριο του 1943 λαϊκή επιτροπή του ΕΛΑΣ. Έναν μήνα μετά καταρτίστηκε η επιτροπή για την είσπραξη φόρων από την παραγωγή των σιτηρών. Η φορολογία για την παραγωγή σιτηρών ορίστηκε ως εξής: 1% έως 500 οκάδες, 2% έως 1.000 οκάδες και 10% άνω των 5.000 οκάδων.

Στα «εξαγόμενα» προϊόντα της Αγιάς προς τη Λάρισα

Την ίδια ημέρα που ορίστηκε η φορολογία των σιτηρών για λογαριασμό του ΕΛΑΣ, η ίδια επιτροπή όρισε και τη φορολογία των εξαγόμενων προϊόντων της περιοχής της Αγιάς προς την πόλη της Λάρισας, που απέχει μόλις μερικά χιλιόμετρα.

Ως εξαγόμενα προϊόντα θεωρήθηκαν τα δασικά είδη, όπως τα καυσόξυλα, τα κάρβουνα, τα καρόξυλα και ο ασβέστης, αλλά και το τσίπουρο, το κρασί και το κοκκάρι. Σ’ αυτά τα προϊόντα η λαϊκή επιτροπή επέβαλε φόρο 4% επί της αξίας τους. Ένας αντίστοιχος φόρος επιβλήθηκε στα προϊόντα που «εισάγονταν» από την Λάρισα προς την Αγιά, και μ’ αυτό το «φορολογικό» σύστημα η λαϊκή επιτροπή της Αγιάς συγκέντρωσε μόνο για τον Νοέμβριο του 1943 19.772.600 δραχμές.

Ακόμη, επιβλήθηκε φορολογία 50.000 δραχμές για κάθε καμίνι αγγειοπλαστικής, κεραμοποιίας και ασβεστοποιίας, ενώ ταυτόχρονα διαμορφώθηκε ένας φόρος 50 δραχμών ανά οκά αυτών των προϊόντων, αν και αρχικά ήταν μόλις 20 δραχμές. Στα πρακτικά της συνεδρίασης της λαϊκής επιτροπής υπήρξε σημείωση πως με αυτά τα χρήματα πληρώνονταν μισθοί υπαλλήλων, γραφική ύλη, αγορές αλλά και αποζημιώσεις σε λεηλατηθέντες από τους Γερμανούς. Βέβαια, στα χωριά της Αγιάς δεν είχε σημειωθεί κάποια λεηλασία από Γερμανούς για να υπάρχουν και λεηλατηθέντες.

Ο κατάλογος με τις εισφορές των σιτηρών στη συνέχεια αναδιαμορφώθηκε και τοιχοκολλήθηκε στην πλατεία της Αγιάς. Όποιοι από τους παραγωγούς αρνούνταν να καταβάλουν τους φόρους που τους αντιστοιχούσαν, τότε παραπέμπονταν στην υποεπιτροπή Δικαιοσύνης για να εισπραχθούν οι οφειλές.



Η μέριμνα για τις άπορες οικογένειες των ανταρτών

Από την πρώτη στιγμή που συγκροτήθηκαν οι λαϊκές επιτροπές φρόντισαν για τη ενίσχυση των άπορων οικογενειών των ανταρτών. Στο χωριό Μεταξοχώρι Αγιάς η λαϊκή επιτροπή αποφάσισε τη διάθεση σπόρου και σίτου στις άπορες οικογένειες των ανταρτών και θυμάτων, από το σιτάρι που συγκεντρώνονταν στην Αγιά από τους φορολογούμενους. Ακόμη, στις οικογένειες των απόρων ανταρτών εκτός από σιτάρι δινόταν και κρέας από έρανο των κατοίκων και φαίνεται πως τον Δεκέμβριο του 1943 έλαβαν αυτή τη βοήθεια περίπου 20 οικογένειες, ενώ στη συνέχεια λάμβαναν και οικονομική βοήθεια.

Ακόμη, από τα συγκεντρωμένα χρήματα της φορολογίας ενισχύθηκε οικονομικά το Δημοτικό Νοσοκομείο Λαρίσης, το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αγιάς, κρατούμενοι για την αποφυλάκισή τους, η ΕΠΟΝ Αγιάς και το ταμείο Τύπου του ΕΑΜ.

Στις αρχές του Ιανουαρίου του 1944 η Πανθεσσαλική Επιτροπή του ΕΑΜ ξεκίνησε μια καμπάνια με σύνθημα «Όλα για τον ΕΛΑΣ», με σκοπό τη συγκέντρωση εισφορών σε είδος.

Σε ένα γενικό σύνολο, μόνο την εποχή της αντίστασης ο ΕΛΑΣ για τις ανάγκες του στην Ελεύθερη Ελλάδα ξόδεψε περίπου 815.000 χρυσές λίρες, χωρίς να υπολογίζονται σ’ αυτό το ποσό οι προφορές σε είδη ένδυσης, υπόδησης κλπ. Από αυτό το πόσο, 146.000 χρυσές λίρες είχαν δοθεί στον ΕΛΑΣ από τους Βρετανούς και 669.000 λίρες αντλήθηκαν από τη φορολογία του.

Πηγή: Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (1944): ένας τύπος επαναστατικής εξουσίας: πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές παράμετροι
Φωτογραφία 



Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο