Η συμμετοχή Ελλήνων στον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο

Στην Ισπανία από τις αρχές του καλοκαιριού του 1936 είχε ενταθεί ο ρυθμός της πολιτικής βίας και των απεργιών, ώσπου στις 18 Ιουλίου του 1936 οι αξιωματικοί στασίασαν ενάντια στην κυβέρνηση της Ισπανικής Δημοκρατίας και ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος της Ισπανίας που διήρκεσε έως την 1η Απριλίου του 1939.

Οι στρατηγοί που ηγούνταν στο πραξικόπημα ήταν οι Φράνκο, Μόλα, Βαρέλα και Κέιπο ντε Γιάνο, οι οποίοι καθοδηγούσαν έναν μεγάλο αριθμό στρατιωτικών σχηματισμών σε ολόκληρη την Ισπανία και επιχείρησαν να καταλάβουν πολλές περιοχές της χώρας. Από την άλλη μεριά, επικεφαλής της κυβέρνησης ήταν ο Σαντιάγκο Καθάρες Κιρόγκα, ο οποίος μη μπορώντας να αντιμετωπίσει τους πραξικοπηματίες παραιτήθηκε και στη θέση του τοποθετήθηκε ο Διέγκο Μαρτίνεθ Μπάριο.

Η διεθνής προέκταση του πολέμου

Στον αιματηρή πόλεμο που ακολούθησε συμμετείχαν και ξένες δυνάμεις, όπως η Σοβιετική Ένωση που πρόσφερε στήριξη στους επαναστάτες και η Γερμανία με την Ιταλία που υποστήριζαν τους Εθνικιστές του Φράνκο. Κι ενώ η εμφύλια διαμάχη της Ισπανίας πήρε διεθνείς προεκτάσεις και ενεπλάκησαν στον πόλεμο ισχυρές δυνάμεις, οι δημοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης αποφάσισαν να τηρήσουν ουδετερότητα. Πέρα όμως από την οργανωμένη συμμετοχή κρατών, στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας πολέμησαν για τη δημοκρατία της Ισπανίας πολλοί εθελοντές, από διάφορες χώρες, που συγκρότησαν τις Διεθνείς Ταξιαρχίες.

Οι Διεθνείς Ταξιαρχίες

Σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, στις Διεθνείς Ταξιαρχίες υπηρέτησαν 32.000 έως 35.000 άντρες από 53 διαφορετικές χώρες. Εκτός όμως από τους άντρες που έφτασαν στην Ισπανία για να στηρίξουν τους δημοκρατικούς, στο εθελοντικό αυτό σώμα υπηρέτησαν και πολλές γυναίκες, είτε ως αγωνίστριες είτε ως νοσοκόμες στο μέτωπο.

Η Ελλάδα τήρησε στάση ουδετερότητας απέναντι στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας, ακολουθώντας τη γραμμή των δημοκρατικών χωρών της Ευρώπης. Βέβαια, υπήρξαν απλοί πολίτες που πήγαν στο μέτωπο της Ισπανίας ως εθελοντές και εντάχθηκαν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες.



Η συμμετοχή των Ελλήνων

Σύμφωνα με μαρτυρία παλιού στελέχους του ΚΚΕ, το κόμμα είχε ιδρύσει μια επιτροπή βοήθειας προς την Ισπανία στην οποία είχαν καταταγεί πάνω από 2.000 εθελοντές. Ταυτόχρονα, ο «Ριζοσπάστης» είχε στείλει στην Ισπανία ανταποκριτή για να απαθανατίσει τους αγώνες του Λαϊκού Μετώπου και των Δημοκρατικών απέναντι στους φασίστες του Φράνκο.

Βέβαια, η ομάδα των 2.000 εθελοντών του ΚΚΕ δεν έφτασε ποτέ στην Ισπανία, καθώς ο Μεταξάς τούς απαγόρευσε την έξοδο από τη χώρα. Άλλοι από αυτούς τους εθελοντές φυλακίστηκαν και όσοι έμειναν ελεύθεροι αδυνατούσαν να εκδώσουν διαβατήριο. Ωστόσο, με παράνομο τρόπο και μέσα μεταφοράς κατόρθωσαν τελικά να φτάσουν στη Μασσαλία κάποιοι Έλληνες, οι οποίοι πέρασαν στην Ισπανία με τη βοήθεια του ΚΚ Γαλλίας.

Ακόμη, η οργάνωση του ΚΚΕ Χανίων έστειλε πολύτιμη βοήθεια στους αγωνιστές της Ισπανίας. Όταν το ατμόπλοιο «Κίμων» φορτωμένο με πυρομαχικά που προοριζόταν για την Ισπανία πόδισε στο λιμάνι της Σούδας και το πλήρωμά του το εγκατέλειψε, μέλη από το ΚΚΕ Χανίων το επάνδρωσαν ξανά και το έστειλα στην Ισπανία.

Σημαντική επίσης οικονομική βοήθεια προς τους επαναστάτες της Ισπανίας έστελνε ένας πλούσιος Έλληνας της Αιγύπτου, ο Στρατής Ζερμπίνης, ο οποίος ήταν και μέλος του ΚΚ. Συνολικά, υπολογίζεται πως υπηρέτησαν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες 300-400 Έλληνες, στους οποίος συμπεριλαμβάνονται οι Κύπριοι και οι ομογενείς από τις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Μία από τις μεγάλες οργανώσεις των Ελλήνων εθελοντών που έλαβαν μέρος στον εμφύλιο της Ισπανίας ήταν ο «Σπάρτακος» των ΗΠΑ με έδρα τη Νέα Υόρκη. Βέβαια, οι Έλληνες ομογενείς υπηρέτησαν κυρίως στην 15η Ταξιαρχία, την οποία αποτελούσαν μόνο αγγλόφωνοι, και στα τάγματα Ουάσιγκτον, Μακένζι-Παπινώ και Αβραάμ Λίνκολν. Εξίσου σημαντική ήταν και η παρουσία των Ελληνοκυπρίων με την οργάνωση «Παγκυπριακή», ενώ μεγάλο μέρος των Ελλήνων υπηρέτησαν στο βαλκανικό τάγμα Γκεόργκι Δημήτρωφ.

Καθαρά ελληνικός λόχος με την ονομασία «Νίκος Ζαχαριάδης» συγκροτήθηκε το 1937 και αργότερα μετονομάστηκε σε «Ρήγας Φεραίος» και εντάχθηκε στο τάγμα του Λίνκολν. Το Φθινόπωρο του 1938 υπογράφτηκε η συμφωνία αποχώρησής τους. Τότε, κάποιοι από αυτούς επαναπατρίστηκαν ενώ οι περισσότεροι είτε παρέμειναν στην Ισπανία είτε διέφυγαν στη Γαλλία, καθώς φοβούνταν να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να βρεθούν αντιμέτωποι με το καθεστώς του Μεταξά.

Πηγή: Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος

Φωτογραφία

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο