Η πρόβλεψη του μελλοντικού συζύγου τη γιορτή του Αϊ-Γιαννιού

Λόγω της χρονικής σχέσης της γιορτής του Αϊ-Γιάννη στις 24 Ιουνίου με το θερινό ηλιοστάσιο, σε πολλά μέρη της Ελλάδας απαντούν μαντικά έθιμα, όπως π.χ. για την πρόβλεψη του μελλοντικού συζύγου των ανύπαντρων κοριτσιών.



Στη Λευκάδα

Την ημέρα του Αϊ-Γιάννη του Ριγανά, στις 24 Ιουνίου, τα παλιά χρόνια στην πόλη της Λευκάδας συγκεντρώνονταν σε κάποιο σπίτι τα ανύπαντρα κορίτσια και τελούσαν τη μαντική πράξη της «βέρας». Μερικές φορές μάλιστα μετείχαν στο τελετουργικό και οι παντρεμένες γυναίκες.

Μαζεύονταν, λοιπόν, μέσα στο σπίτι οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, έκλειναν πόρτες και παράθυρα για να εξασφαλίσουν πλήρη απομόνωση και έπαιρναν τη βέρα μιας πρωτοστέφανης ή καλόκαρδης γυναίκας και την έδεναν στην άκρη μιας τρίχας από τα μαλλιά της. Η κατάλληλη γυναίκα, όπως συνήθιζαν να λένε ήταν: «Να ναι για πρώτ’ φορά παντρεμίν, να ζει ο άντρας της, να μην έχ’ χάσ’ κανα παιδί, να μην είναι δηλαδή πικραμίν από χάρο».

Στη συνέχεια, τοποθετούσαν κάπου, συνήθως σε ένα τραπέζι, τη σύνοψη –τα δώδεκα ευαγγέλια- και πάνω σ’ αυτήν ένα ποτήρι με το αμίλητο νερό, όχι εντελώς γεμάτο. Η νέα κοπέλα που αναλάμβανε να τελέσει τη μαντική πράξη κρατούσε από την άλλη άκρη την τρίχα με τη δεμένη βέρα πάνω από το ποτήρι έτσι ώστε η βέρα να κρέμεται στο κέντρο περίπου του στομίου του ποτηριού, χωρίς όμως να βυθίζεται στο νερό.

Έπειτα, έλεγε το ξόρκι του Αγιαννιού, κοινό με παραλλαγές και σε άλλα είδη μαντείας. Ουσιαστικά ήταν μια επίκληση στην Αϊ-Γιάννη, το οποίο προσαρμοζόταν ανάλογα με την περίσταση.

Το ξόρκι

Αϊ-Γιάννη Λαμπαδάρ,
που ’χεις του Θεού τη χάρ’,
που βαστάς χρυσό βαγγέλιο
και της εκκλησιάς θεμέλιο,
όποιος είναι τ’ς τύχης μου (ή όποιον θα πάρω)
να μάθω πότε θα τον παντρευτώ.

Ύστερα καλούσε κάποιο πνεύμα νεκρού, που έπρεπε όμως να είναι «έξυπνο» και «μορφωμένο», για να μπορεί να απαντήσει στις ερωτήσεις τους. Και προτιμούσαν τα «φρέσκα» πνεύματα, δηλαδή ανθρώπων που είχαν πεθάνει πρόσφατα.

Επίκληση πνευμάτων

Η νέα που κρατούσε τη βέρα έλεγε: «Αν έρθει το πνεύμα του (τάδε), να χτυπήσει η βέρα σ’ αυτό το μέρος του ποτηριού». Αν η βέρα άρχιζε να περιστρέφεται και να χτυπάει στο χείλος του ποτηριού σύμφωνα με τα παραπάνω, πιστευόταν ότι το συγκεκριμένο πνεύμα είχε έρθει, οπότε η επικεφαλής, που ασκούσε για λογαριασμό και των άλλων τη μαντική πράξη, άρχιζε να υποβάλλει ερωτήσεις στο υποτιθέμενο πνεύμα πρώτα για δικές της υποθέσεις και κυρίως για το θέμα του γάμου, αλλά και για άλλα θέματα οικογενειακά (για την τύχη π.χ. κάποιου αγνοουμένου της οικογένειας, για την έκβαση κάποιας δίκης κ.ά.).

Το πνεύμα απαντούσε, όπως πίστευαν, με χτυπήματα της βέρας στα χείλη του ποτηριού, που ερμηνεύονταν με σχετικό κώδικα, τον οποίο είχε ορίσει η μαντευόμενη με βάση τον αριθμό των χτυπημάτων στη δεξιά, από τη θέση της ίδιας, ή την αριστερή άκρη του ποτηριού. Π.χ.: «Αν πρόκειται να γίνει το (τάδε) προξενιό, να χτυπήσει τρεις φορές και δεξιά μεριά. Αν δεν είναι (να γίνει), να χτυπήσει από την άλλη μεριά άλλες τρεις φορές».

Αν η βέρα σταματούσε να χτυπάει, αυτό σήμαινε ότι το υποτιθέμενο πνεύμα ή δεν γνώριζε την απάντηση στη συγκεκριμένη ερώτηση ή ότι κουράστηκε, οπότε η επικεφαλής καλούσε άλλο πνεύμα, αφού άλλωστε, εκτός από τα δικά της, έπρεπε να ρωτήσει και για θέματα των άλλων μελών της συντροφιάς. Έπαιζε δηλαδή μ’ αυτό τον τρόπο το ρόλο του μεσάζοντα.

Το μαντικό αυτό έθιμο, σύμφωνα με πληροφορίες από την πόλη Λευκάδα, ήταν άγνωστο στα χωριά του νησιού. Το γνώριζαν μόνο «οι Μπ’ρανέλες και οι Αγιομαυρίτισσες το πολύ», δηλαδή μόνο οι γυναίκες της πόλης Λευκάδα.

Πηγή: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΤΣΑΓΓΑΛΑΣ, «ΜΑΝΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓΙΚΕΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ».

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο