Η μαστίχα Χίου διά πάσαν νόσον

Η συστηματική καλλιέργεια της μαστίχας στη Χίο, αποκλειστικά στο νότιο τμήμα του νησιού, ανάγεται στον 3ο αιώνα μ.Χ., ωστόσο απολίθωμα φύλλου μαστιχόδενδρου που βρέθηκε σε ανασκαφές έχει ηλικία έξι εκατομμυρίων ετών!

Από τα πολύ παλιά χρόνια, η μαστίχα χρησιμοποιείται για φαρμακευτικούς σκοπούς. Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς αλλά και νεώτεροι συγγραφείς και περιηγητές αναφέρονται στις θεραπευτικές ιδιότητες της μαστίχας.

Ο Γάλλος ανατολιστής J. Galland επισκεπτόµενος την Χίο το 1754 καταγράφει την κατανάλωση της µαστίχας στην πρωτογενή της µορφή σε Χίο, Κωνσταντινούπολη και Σµύρνη. Επίσης, ο Γάλλος G. A. Olivier βρισκόµενος κατά το 1794 στη Χίο σηµειώνει: «Η άριστη και καλλίστη ποιότητα αποστέλλεται στην Κωνσταντινούπολη για το ανάκτορο του Σουλτάνου. Η δεύτερη προορίζεται για το Κάιρο και φέρεται στα χαρέµια των Μαµελούκων. Οι έµποροι επιτυγχάνουν συνήθως µείγµα δεύτερης και τρίτης ποιότητος. Οι γυναίκες της Χίου, ως και οι Μουσουλµανίδες, Ελληνίδες, Αρµενίδες και Εβραίες όλης της Αυτοκρατορίας, έχουν την συνήθεια να έχουν διαρκώς στο στόµα µαστίχα».

Δεν παραλείπουν και οι περιηγητές και γεωγράφοι αυτής της περιόδου να αναφέρουν τη συνεχιζόµενη κατανάλωση, σε µεγάλες ποσότητες, µαστίχας από τις κυρίες του σεραϊού. Ενδεικτικά, ο Άγγλος C. Thompson (1744) καταγράφει στο έργο του: «οι κυρίες του σεραϊού του µεγάλου Σουλτάνου στην Κωνσταντινούπολη καταναλώνουν µεγάλες ποσότητες µαστίχας µασώντας την ως µέσο διασκέδασης ή ως µέσο προστασίας των δοντιών και των ούλων και ως µέσο δηµιουργίας ευώδους αναπνοής ιδίως κατά τις πρωινές ώρες σε περίοδο νηστείας».



Οι ευεργετικές ιδιότητες της μαστίχας για την υγιεινή του στόματος

Η αυξηµένη ζήτηση για µάσηση ακατέργαστης µαστίχας στην Ανατολή συνοδεύεται από τη διάδοση των ευεργετικών για την υγεία ιδιοτήτων του προϊόντος. Τόσο ο Ιταλός γεωγράφος και νοµικός F. Piacenza όσο και οι Marechal και C.Wilkinson σηµειώνουν τη συµβολή της µαστίχας στη δηµιουργία µίας ευχάριστης και ευώδους αναπνοής.

Επιπρόσθετα, διαδεδοµένη είναι η γνώση για τη συνεισφορά της µαστίχας στην υγιεινή των δοντιών και του στόµατος. Ο Γάλλος περιηγητής C. de Bruyn επισκεπτόµενος την Χίο καταγράφει ότι: «Οι Έλληνες και µάλιστα οι γυναίκες την χρησιµοποιούν πολύ, προ παντός για να την µασούν, και συνήθως την αγαπούν τόσο, ώστε την έχουν διαρκώς στο στόµα τους, πράγµα το οποίο τις κάµνει να πτύουν πολύ, φαντάζονται δε ότι το µάσηµα τούτο συντελεί εις την λεύκανση των δοντιών τους…».

Επίσης, ο Γάλλος περιηγητής J.B.Tavernier (1679) προσθέτει στο έργο του, αναφερόµενος κι αυτός σε ισχυρισµούς: «Λένε ότι τούτο αφαιρεί τα πτύελα και τις ακαθαρσίες των δοντιών και τα διατηρεί καθαρά και λευκά». Ο O.Dapper αναφέρει ότι η συνεισφορά της µάσησης ακατέργαστης µαστίχας στην υγιεινή του στόµατος είναι βεβαία γνώση και των γυναικών του σεραϊου: «Οι γυναίκες επίσης του σεραϊου διαρκώς έχουν στο στόµα τους µαστίχα, την οποία µασούν, για να παρασύρει τον ρύπο και τις ακαθαρσίες, οι οποίες συνήθως προσκολλώνται στα ούλα ή συναθροίζονται στο στόµα, και να διατηρεί τα δόντια καθαρά και λευκά, κάτι για το οποίο βεβαιούν ότι είναι ιδιαίτερα κατάλληλη».

Άλλες ευεργετικές ιδιότητες της μαστίχας

Άλλες ευεργετικές ιδιότητες που αποδίδονται στη µάσηση και κατανάλωση ακατέργαστης µαστίχας είναι η ενδυνάµωση της καρδιάς, η απαλλαγή από τα φλέγµατα και η καταπολέµηση της καταρροής και του πυρετού. Χαρακτηριστικά, ο Γερµανός περιηγητής και θεολόγος J.M. Wansleben (1677) αναφέρει στο έργο του ότι: «Έχει το θαυµαστό προτέρηµα να δυναµώνει την καρδιά, όταν το πρωί καταπίνει κανείς τρεις ή τέσσερις κόκκους».

Σχετικά µε την απαλλαγή από τα φλέγµατα, µε τη µάσηση ακατέργαστης µαστίχας αναφέρεται και ο Άγγλος έµπορος B.Randolph, ενώ ο F. Piacenza επισηµαίνει επίσης ότι η µάσηση της µαστίχας «αποµακρύνει την καταρροή».

Επιπρόσθετα ο O.Dapper µνηµονεύει τις ιδιότητες της µαστίχας στην ανακούφιση του στοµάχου: «Η µαστίχα χρησιµοποιείται πάρα πολύ στην ιατρική και παρέχει µεγάλες υπηρεσίες εναντίον πολλών αδιαθεσιών, προ παντός δε των στοµαχικών, όπως πολύ καλά το ανεγνώρισαν οι Τούρκοι. Διότι λαµβανοµένη από το στόµα σε καταπότια καταπραΰνει τους πόνους, µετριάζει τις αηδίες και τις τάσεις προς εμετό, επαναφέρει την όρεξη, βοηθάει την πέψη και δυναµώνει το στοµάχι».

Σε άλλο σημείο πάλι αναφέρει ότι η µαστίχα εφαρµοσµένη ως έµπλαστρο συνιστά αναλγητικό µέσο κατά του πόνου των δοντιών: «Εφαρµοσµένη ως έµπλαστρο επί των κροτάφων καταπραΰνει τους πόνους των δοντιών, ενώ καπνιζόµενη καταπολεµά τον κεφαλόπονο: «Θεωρούν την οσµή αυτής άριστη για τον εγκέφαλο και, όταν έχει κανείς κεφαλόπονο, τον καπνίζουν µε αυτήν χωρίς να αναµείξουν άλλη ύλη».

Σπουδαίες είναι και οι αναφορές των Pope και C. Thompson στις θεραπευτικές ιδιότητες της µαστίχας στη φυµατίωση, η οποία είχε εξαπλωθεί κατά τα τέλη του 18ου αιώνα: «….προτείνεται ιδιαιτέρως κατά του ακατάπαυστου βήχα και της αιµόπτυσης…», «ενδυναµώνει το στοµάχι, σταµατά τον εµετό και την αιµορραγία ενώ προσφέρει υπηρεσίες στην καταπολέµηση του βήχα και της καταρροής».

Τέλος, κατά τον Γερµανό δηµοσιογράφο και πολιτικό J. Faucher, η µαστίχα µασώµενη ή καταπόµενη χρησιµοποιείται αποτελεσµατικά για την καταπολέµηση του πυρετού: «Έλληνας από την Αλεξάνδρεια µάς συνέστησε αυτήν την µαστίχα προς µάσηση ή πόση ως µέσον κατά του πυρετού».

Η ευρύτερη διάδοση της µάσησης ακατέργαστης µαστίχας σε πολλές περιοχές της Οθωµανικής αυτοκρατορίας κατά τον 18ο αιώνα συνοδεύεται και από την ταυτόχρονη διάδοση πληροφοριών διεθνώς για τις ευεργετικές της ιδιότητες.

Ωστόσο, υπήρξαν αναφορές και παρατηρήσεις συγγραφέων οι οποίοι κατέγραψαν και την αμφισβήτηση που δεχόταν η µαστίχα για τις ευεργετικές ιδιότητες που της αποδιδόταν. Ο Γάλλος ανατολιστής J. Galland, κατόπιν τεσσάρων µηνών διαµονής του στην Χίο, αναφέρει στο έργο του: «…συν τω χρόνω όµως τα δόντια αυτών περισκάπτονται και φαίνονται αηδώς µακριά. Γενικά, µπορεί κανείς να πεί ότι δεν υπάρχει Χία η οποία έχει ωραία δόντια…».

Ο Άγγλος περιηγητής J. Griffiths (1805) γνωρίζοντας τις διεθνώς διαδεδοµένες ως ευεργετικές ιδιότητες της µαστίχας γενικότερα για τον ανθρώπινο οργανισµό, προσθέτει κι αυτός: «…πολλές άλλες θαυµάσιες ιδιότητες που αποδίδονται στη µαστίχα από τους Χίους είναι πολύ αµφισβητήσιµες».

Πηγές:

mastic.gr
Η ΜΑΣΤΙΧΑ ΕΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ
Φωτογραφία 

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο