Η ζωή του Αλή Τεπελενλή πριν γίνει Πασάς των Ιωαννίνων

Ο Αλή Πασάς ο Τεπελενλής που απέκτησε δύναμη, κύρος και απίστευτη περιουσία ως Πασάς των Ιωαννίνων ξεκίνησε τη «σταδιοδρομία» του ως κλέφτης προβάτων και γιδιών. Μολονότι ο ίδιος ως Πασάς δεν μιλούσε ποτέ για το παρελθόν και την καταγωγή του, μέσα από διάφορες πηγές και μαρτυρίες περιηγητών έχουν συγκεντρωθεί διάφορα στοιχεία για την καταγωγή του.

Η καταγωγή του Αλή Πασά

Ο Αλή γεννήθηκε στο Τεπελένι, σε ένα χωριό βόρεια του Αργυροκάστρου, στα μέσα του 18ου αιώνα. Σχετικά με την καταγωγή του έχουν ειπωθεί διάφορες θεωρίες, με την επικρατέστερη να υποστηρίζει πως προερχόταν από την αλβανική φυλή των Τόσκηδων. Οι Τόσκηδες μιλούσαν την τοσκική διάλεκτο της αλβανικής γλώσσας και τα ήθη και τα έθιμά τους ήταν παρόμοια με τα ελληνικά, καθώς κατοικούσαν κυρίως στη Βόρεια Ήπειρο. Πατέρας του ήταν ο Βελή Μπέης, εγγονός του Μουσταφά (ή Μούτζο) Χούσο, περίφημου Αλβανού ληστή.

Οι Μουτζοχουσάτες ανήκαν στην αλβανική «αριστοκρατία» που επί οθωμανικής αυτοκρατορίας ο εκάστοτε επικεφαλής της φάρας τους είτε αναδεικνυόταν σε αρχηγό ληστρικής συμμορίας είτε σε τοπικό άρχοντα. Έτσι, κατόρθωσε τελικά και ο Βελή Μπέης να αναδειχτεί για κάποιο διάστημα διοικητής του Δελβίνου αλλά πέθανε αρκετά νέος, χωρίς να αφήσει περιουσία στα παιδιά του παρά μόνο «μια άθλια τρύπα, λίγα χωράφια, εξήντα παράδες και ένα τουφέκι». Την εποχή του θανάτου του, ο γιος του ο Αλή έμεινε ορφανός σε ηλικία οκτώ ετών.

Η μητέρα του Αλή ήταν η Χάμκω, κόρη ενός ισχυρού Μπέη της Κόνιτσας, η οποία στις πηγές περιγράφεται ως μια γυναίκα άπληστη, μοχθηρή που έφτασε στο σημείο να δολοφονήσει τα παιδιά του Βελή από τον πρώτο του γάμο, όπως επίσης και τη μητέρα τους.



Οι ληστρικές επιδρομές

Ο Αλή μεγαλώνοντας δίπλα σε μια τέτοια γυναίκα ήταν λογικό να ακολουθήσει το δικό της παράδειγμα και να επιστρατεύει κάθε μοχθηρό μέσο προκειμένου να επιτυγχάνει τους στόχους του. Από μικρή ηλικία επιδόθηκε κι αυτός, ακολουθώντας το παράδειγμα της οικογένειάς του, σε ληστρικές επιδρομές, κλέβοντας πρόβατα και γίδια, έχοντας αρχηγό πια της ληστρικής συμμορίας τη μητέρα του Χάμκω.

Στην ηλικία των 18 ετών, ο Αλή είχε όλα τα προσόντα του περίφημου ληστή για να εξαναγκάσει τις οθωμανικές αρχές να του παραχωρήσουν αξιώματα, καθώς η ανάδειξη στην στρατιωτική ιεραρχία στην οθωμανική αυτοκρατορία περνούσε μέσα από την παρανομία. Ο νεαρός Αλή, που με τις ληστρικές του επιδρομές τρομοκρατούσε τους κατοίκους της Ηπείρου και της Θεσσαλίας χτυπώντας αδιάκριτα χριστιανούς και μουσουλμάνους, συνελήφθη σε ηλικία 24 ετών από τις δυνάμεις του Κουρτ Πασά του Μπερατίου.

Κι ενώ όλοι οι ληστές της συμμορίας του Αλή εκτελέστηκαν, ο Αλή όχι μόνο γλίτωσε την κρεμάλα, αλλά παρά λίγο να γίνει και γαμπρός του Πασά. Λέγεται ότι ο Κουρτ Πασάς εντυπωσιάστηκε από το παρουσιαστικό και την εξυπνάδα του Αλή, γι’ αυτό αρχικά ήθελε να τον παντρέψει με την κόρη του, Μαριέμ. Βέβαια, στη συνέχεια ο Πασάς προτίμησε να παντρέψει την κόρη του με τον Ιμπραήμ Πασά της Αυλώνας, καθώς είχε πλούτη και εξουσία, και ο Αλή θυμωμένος συνέχισε τις ληστρικές επιδρομές με μεγαλύτερη σφοδρότητα αυτή τη φορά.

Ο γάμος με την Εμινέ, κόρη του Καπλάν Πασά

Δεν άργησε όμως να καλοπαντρευτεί και ο ίδιος. Λίγο αργότερα, το 1768 παντρεύτηκε την Εμινέ, κόρη του Καπλάν Πασά του Δελβίνου. Ως γνήσιος γιος της Χάμκως, επιστράτευσε τη μοχθηρία του για να αποκτήσει την εξουσία του πεθερού του. Πρώτα φρόντισε να εξοντώσει τον Καπλάν Πασά για να πάρει τη θέση του. Φρόντισε, λοιπόν, να κατηγορήσει με ψέματα τον πεθερό του στην Υψηλή Πύλη, ότι δήθεν ο Καπλάν Πασάς πήρε μέρος στην εξέγερση στη Χειμάρρα και όπως ήταν αναμενόμενο, ο Σουλτάνος διέταξε να αποκεφαλιστεί. Όμως, στη θέση του Καπλάν Πασά τοποθετήθηκε ο γιος του, ο Αλήμπεης, ο οποίος ήταν ταυτόχρονα παντρεμένος με την αδερφή του Αλή, την Χαϊνίτσα.

Προκειμένου, λοιπόν, να εξοντωθεί και ο Αλήμπεης από τη θέση του Πασά, ο Αλή αρχικά προσπάθησε να πείσει τη Χαϊνίτσα να δολοφονήσει τον άντρα της. Επειδή όμως εκείνη δεν φάνηκε πρόθυμη να συνεργαστεί στο σχέδιο δολοφονίας του άντρα της, ο Αλή έστρεψε εναντίον του Πασά το μικρότερο αδερφό του, τον Σουλεϊμάν, και τον έπεισε να τον δολοφονήσει. Έτσι, κατάφερε με τις δολοπλοκίες του να διοριστεί το 1785 διοικητής στο Δέλβινο, να αποκτήσει τον πολυπόθητο τίτλο του Πασά και έναν χρόνο αργότερα να γίνει διοικητής σαντζακιού. Γρήγορα μάλιστα εδραίωσε το καθεστώς του στην περιοχή πολεμώντας ληστές και άτακτους επιδρομείς και ο Σουλτάνος του παραχώρησε την αρχηγεία των φυλακίων της Τοσκερίας και της Ηπείρου.

Βασικός στόχος το πασαλίκι Ιωαννίνων

Βέβαια, βασικός στόχος του Αλή ήταν το πασαλίκι των Ιωαννίνων, καθώς εκείνη την εποχή τα Ιωάννινα ήταν μια σημαντική και πλούσια πόλη, όπου η οικονομική δραστηριότητα είχε αυξηθεί αρκετά. Ο αριθμός των εμπόρων και των τεχνιτών ήταν μεγάλος. Παρά τις προσπάθειες πολλών φεουδαρχών να θέσουν την πόλη υπό την κυριαρχία τους, στα 1788 ο έλεγχος της πόλης πέρασε στα χέρια του Αλή Πασά. Ακολούθως, με ένα φιρμάνι της η Υψηλή Πύλη επικύρωσε την κυριαρχία του.

Αφού εξασφάλισε τη διοίκηση των Ιωαννίνων και την αρχηγεία των φυλακίων της περιοχής, ο Αλή Πασάς συμμετείχε σε εκστρατείες του κράτους αναλαμβάνοντας ως διοικητής της Ρούμελης σημαντικό ρόλο στην καταστολή ορεινών εξεγέρσεων, εκμεταλλευόμενος την πείρα από προηγούμενες εκστρατείες, όπως ο πόλεμος του 1789 εναντίον Ρωσίας και Αυστρίας και η καταστολή της εξέγερσης που ξέσπασε στη Σερβία έναν χρόνο αργότερα.

Πηγές:
AHMET UZUN, Ο ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ Ο ΤΕΠΕΛΕΝΛΗΣ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΤΟΥ

Παναγιώτης Δ Μιχαηλάρης, Αλή πασάς των Ιωαννίνων

Αλή Πασάς από λήσταρχος ηγεμόνας

Φωτογραφία








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο