Επιχείρηση Animals: η εθνική αντίσταση ενωμένη

Η επιχείρηση «Animals» ήταν ένας επιτυχές σαμποτάζ των ομάδων της εθνικής αντίστασης εναντίον των γερμανικών και ιταλικών στρατευμάτων κατοχής τον Ιούνιο του 1943. Συγκεκριμένα, το σχέδιο «Animals» καταστρώθηκε από το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής και ανέλαβε να το εκτελέσει η Βρετανική Στρατιωτική Αποστολή στον Ελλαδικό χώρο. Το σχέδιο αυτό προέβλεπε μια έντονη στρατιωτική δράση των ομάδων της εθνικής αντίστασης στην Ελλάδα με σκοπό να αποπροσανατολιστούν οι Γερμανοί και να πιστέψουν πως οι Σύμμαχοι σχεδίαζαν απόβαση στην Ελλάδα, έτσι ώστε να αποσυρθούν οι στρατιωτικές δυνάμεις των Γερμανών από την Ιταλία.

Στη Λάρισα η πρώτη πράξη του σαμποτάζ

Η αρχή της εφαρμογής του «Animals» ξεκίνησε στις 2 Ιουνίου του 1943 λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λάρισα με την ανατίναξη του τούνελ της σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας- Αθηνών, μήκους 510 μέτρων στη θέση Κούρνοβο.

Κατά την ανατίναξη του τούνελ σκοτώθηκαν 300 Ιταλοί και 7 Γερμανοί και υπήρξαν ακόμη εκατοντάδες τραυματίες. Το αποτέλεσμα του σαμποτάζ ήταν να παραμείνει κλειστή η σιδηροδρομική γραμμή για περισσότερο από 10 ημέρες και να παρεμποδιστεί ο ανεφοδιασμός και η μετακίνηση των δυνάμεων κατοχής. Η επιχείρηση αυτή ήταν μια από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις των Ελλήνων ανταρτών που μετείχαν στην εθνική αντίσταση και πράγματι εξυπηρέτησε τα σχέδια του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής για να δημιουργηθεί η εντύπωση πως ετοιμαζόταν στην Ελλάδα απόβαση των Συμμάχων.

Δυστυχώς, οι Γερμανοί εκδικήθηκαν τους κατοίκους της περιοχής, εκτελώντας για αντίποινα 107 κατοίκους της περιοχής του Κούρνοβου, ανάμεσα στους οποίους ήταν και 54 εξόριστοι Ακροναυπλιώτες.



Η ανατίναξη της γέφυρας του Ασωπού

Στις 9 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε μια αποτυχημένη επίθεση σε γερμανικό φυλάκιο στο 256ο χλμ. σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Λάρισας και η ανατίναξη της γέφυρας του Ασωπού την 21η Ιουνίου 1943. Η επίθεση αυτή ήταν καταστροφική και γεγονός με αρνητικές συνέπειες για την κυκλοφορία καθώς οι πρώτες εκτιμήσεις μιλούσαν για εβδομάδες ή και μήνες έργων ανακατασκευής. Ο ίδιος ο Ουίνστον Τσώρτσιλ εξέφρασε την ευαρέσκεια του για την έκβαση του εγχειρήματος αφού ο ανεφοδιασμός Βορρά – Νότου ήταν πλέον αδύνατος.

Πράγματι, οι δολιοφθορές που πραγματοποιήθηκαν κατά την 21η – 24η Ιουνίου 1943, προκάλεσαν την ανησυχία της Βέρμαχτ που μιλούσε για «προγραμματισμένη αυξανόμενη εκδήλωση δολιοφθορών στο δίκτυο συγκοινωνιών και επικοινωνιών». Έπειτα, το βάρος της επιχείρησης μεταφέρθηκε στη Μακεδονία με σπασμωδικές επιθέσεις σαμποτάζ σε διάφορες θέσεις.

Στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία

Πολύνεκρη αποδείχθηκε η επιχείρηση στα στενά του Σαρανταπόρου, όπου οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ κατατρόπωσαν τη Φάλαγγα της 17ης Μεραρχίας «Κυνηγών». Στις 21 Ιουνίου, η Φάλαγγα προερχόμενη από τη Βουλγαρία κατευθυνόταν προς την Αθήνα με ενδιάμεσες στάσεις τη Θεσσαλονίκη και την Κοζάνη, σημεία που βοηθούσαν μια επικείμενη ενέδρα.

Τη Φάλαγγα αποτελούσαν περίπου εξήντα τέσσερα οχήματα και 108 στρατιώτες με ελαφρύ οπλισμό. Με τις διαβεβαιώσεις συμμετοχής των ανταρτών, ο Μάγερς οργάνωσε την επίθεση και στις 20 Ιουνίου, τμήματα του ΕΛΑΣ κατέλαβαν σημεία σε Ελασσόνα και Κοζάνη, στήνοντας παρατηρητήρια και νάρκες. Οι ανταρτικές ομάδες αιφνιδίασαν τους Γερμανούς εγκλωβίζοντάς τους και στερώντας τους τη δυνατότητα ανεφοδιασμού, καλύψεως και οπισθοχωρήσεως, με αποτέλεσμα τον αποδεκατισμό τους.

Στις 23 Ιουνίου έφθασαν στο σημείο δυνάμεις αναγνωρίσεως με τεθωρακισμένα οχήματα και καταδιωκτικά αεροπλάνα. Η ενέδρα προκάλεσε την άμεση γερμανική αντίδραση που ανέφερε πως η κακομεταχείριση των Γερμανών αιχμαλώτων αντιτίθετο σε όσα προέβλεπε το διεθνές δίκαιο για τη διεξαγωγή ένοπλης αναμέτρησης.

Τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, οι δολιοφθορές στο σιδηροδρομικό δίκτυο και οι επιθέσεις κατά των γερμανικών φυλακίων συνεχίστηκαν και μάλιστα σε βαθμό έξαρσης.

Στις 4 και 5 Ιουλίου ανατινάχθηκε τμήμα της γραμμής στο Λιτόχωρο και Λεπτοκαρυά, ενώ στις 11 Ιουλίου έγινε επίθεση εναντίον αμαξοστοιχίας βορειοδυτικά της Λαμίας. Την ίδια ημέρα ο Μάγερς έλαβε εντολή κατάπαυσης επιθέσεων εξαιτίας της απόβασης των Συμμάχων στη Σικελία και η όλη επιχείρηση είχε πετύχει μέρος του σκοπού της.

Με τη πραγματοποίηση του οργανωμένου σαμποτάζ, ο Χίτλερ πίστευε πως ήταν πιθανή μια αποβατική δραστηριότητα στη Πελοπόννησο ή τη Σαρδηνία, γι’ αυτό και έστρεψε το ενδιαφέρον του στη στρατιωτική ενίσχυση των δυνάμεών του στη χώρα μας, ανοίγοντας το δρόμο στη Σικελία.

Στην Ήπειρο

Ταυτόχρονα με τη δράση στη Θεσσαλία, οι δυνάμεις του Ζέρβα στην Ήπειρο υπό τον Απόστολο Κωνσταντινίδη προσέβαλαν γερμανικές δυνάμεις στου Σουλόπουλο και στην Κοπάνη Ιωαννίνων. Στο δρόμο Ιωαννίνων – Πρεβέζης, στη θέση Ροβίλιστο, συνεργαζόμενα τμήματα του ΕΔΕΣ και του ΕΛΑΣ χτύπησαν Ιταλικό λόχο μεταξύ τις 5 και 8 Ιουλίου του 1943. Το αποτέλεσμα αυτής της επίθεσης της εθνικής αντίστασης ήταν να σκοτωθούν 130 Ιταλοί, να πιαστούν αιχμάλωτοι των ανταρτών 17 Ιταλοί και να περιέλθει στους αντάρτες άφθονο πολεμικό υλικό.

Πηγές: 

«Η Ιταλογερμανική Κατοχή στη Μεσσηνία (1941-1944): Η αντίσταση ενός λαού»

Το αντάρτικο του Ε.Δ.Ε.Σ. στην Ήπειρο. Στόχοι, δράση και αποτελέσματα. Ιούλιος 1942-Δεκέμβριος 1944

Φωτογραφία