Αρχοντικές οικογένειες της Χίου με βυζαντινές καταβολές

Η Χίος είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας με ιστορία χιλιάδων χρόνων. Πρώτοι κάτοικοι του νησιού θεωρούνται οι Πελασγοί, οι οποίοι έφθασαν από τη Θεσσαλία, οι Κάρες και οι Λέλεγες. Αργότερα, φαίνεται πως εγκαταστάθηκαν οι Άβαντες και τέλος οι Ίωνες. Αυτοί οι λαοί έζησαν για χιλιετίες στη Χίο και από την ανάμειξή τους με τους Δωριείς, οι οποίοι τους υπέταξαν και τους αφομοίωσαν, προήλθε ο πληθυσμός της Χίου. Ο Στράβων αναφέρει σχετικά με τους Πελασγούς: «Χίοι οικιστές εαυτών Πελασγούς γασι τους εκ της Θετταλίας».

Η Χίος στη Βυζαντινή Εποχή

Η Χίος ήταν από τα σημαντικότερα κέντρα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας καθώς αποτελούσε κέντρο διοίκησης του Θέματος του Αιγαίου. Επειδή, λοιπόν, η Χίος διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στην Αυτοκρατορία και συγχρόνως ήταν ένα πλούσιο νησί, ήταν η δεύτερη περιοχή της Αυτοκρατορίας μετά την Κωνσταντινούπολη που συγκέντρωσε τόσες πολλές αρχοντικές οικογένειες.

Άλλωστε, ήταν σύνηθες για την εποχή να καταφεύγουν σε σημαντικές επαρχίες όπως η Χίος πολλοί αξιωματούχοι της Αυτοκρατορίας είτε γιατί είχαν καταστεί επικίνδυνοι για τους Αυτοκράτορες είτε γιατί έπεφταν θύματα μηχανορραφιών.

Σημαντικοί άρχοντες που κατέφυγαν στη Χίο ήταν οι Παλαιολόγοι, οι Φρατζήδες, οι Ράλληδες, οι Σκυλίτσηδες, οι Πετροκόκκινοι, οι Καλόθετοι, οι Δρομοκαΐτηδες, οι Σγουροί, οι Ροδοκανάκηδες, οι Αγέλαστοι, οι Ζυβοί, οι Κορεσές.

Η οικογένεια Ροδοκανάκη

Η οικογένεια Ροδοκανάκη συγκαταλέγεται ανάμεσα στις παλαιότερες οικογένειες ευγενών της Χίου. Θεωρείται ότι προέρχονται από οικογένεια βυζαντινών αξιωματούχων του Θέματος Θρακησίων του 12ου αιώνα, των οποίων το αρχικό όνομα ήταν Ραβδοκανάκη.

Σίγουρα, πάντως, οι Ροδοκανάκηδες αναφέρονται στη γενοβέζικη περίοδο ως μία από τις οικονομικά και κοινωνικά ισχυρές οικογένειες, οι οποίες επέκτειναν τις επιχειρήσεις τους πέρα από τα όρια του νησιού.



Οι Γενουάτες στη Χίο

Το 1304, ο Γενουάτης ηγεμόνας Βενέδικτος Α΄ της δυναστείας των ευγενών Zaccaria κατέλαβε το νησί με το πρόσχημα του «προστάτη» από τις επιδρομές των Τούρκων. Οι Zaccaria κράτησαν τη Χίο ως το 1329 με επικυρίαρχο τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα. Kατά την περίοδο των Zaccaria, η Χίος έλαβε την μέγιστη οικονομική ανάπτυξη στην ιστορία της λόγω του μονοπωλιακού προϊόντος της μαστίχας.

Το διάστημα 1329 ως 1346 ο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ανδρόνικος Γ΄ κατέλυσε τη δυναστεία των Zaccaria και η Χίος επέστρεψε στις πάλι στο Βυζάντιο.

Το 1346 η σκυτάλη της κυριαρχίας αρπάχτηκε πάλι από Γενουάτες, τους Giustiniani (Ιουστινιάνι), που ήταν έμποροι και εφοπλιστές και συστήθηκε η εταιρεία νέα Μαόνα (Μahona Νuova), που ανέλαβε τη διοίκηση της Χίου.

Η οικογένεια Ράλλη

Ο οίκος Ράλλη, όπως αρκετές άλλες χιώτικες οικογένειες, έχει βαθιές ρίζες στο χρόνο. Πρώτη αναφορά για την οικογένεια έχουμε τον 16ο αιώνα, όμως η εγκατάστασή της στη Χίο τοποθετείται στον 15ο αιώνα. Αυτό συμφωνεί και με τη διαθέσιμη μαρτυρία για κάποιο Νικολό Ράλλη, που το 1450 είχε αναπτύξει εμπορική δραστηριότητα μεταξύ Χίου και Πέρα στην Κωνσταντινούπολη.

Είναι ενδιαφέρον πάντως ότι υπάρχει μία ακόμα προγενέστερη αναφορά του ονόματος Ράλλη, που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα: αναφέρεται κάποιος Ραούλ ή Ραδούλ, ο οποίος ήταν απεσταλμένος του Ροβέρτου Γυϊσκάρδου το 1081 στην Κωνσταντινούπολη, στην αυλή του Αλέξιου Κομνηνού. Είναι πολύ πιθανό, λοιπόν, η οικογένεια να εγκαταστάθηκε από την Κωνσταντινούπολη στη Χίο, όπως είχε συμβεί και με άλλες αρχοντικές οικογένειες του νησιού.

Επιπλέον, η εγκατάστασή τους στις περιοχές Απλωταριά και Ατσίκη αποτελεί ίσως άλλο ένα ενισχυτικό στοιχείο της άποψης για τη μεταγενέστερη παρουσία τους στο νησί σε σχέση με παλαιότερα αρχοντικά γένη που κατοικούσαν κατά παράδοση στο Κάστρο και τον Εγκρεμό.

Η οικογένεια Σκυλίτζη

Η οικογένεια Σκυλίτζη, σήμερα Σκυλίτση, καταγόταν από το Θέμα των Θρακησίων, όπου διατηρούσε φεουδαρχικές ιδιοκτησίες για αιώνες. Μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους το 1204, οι Σκυλίτσηδες ακολούθησαν την αυτοκρατορική Αυλή στη Νίκαια και το 1333 κατέφυγαν στη Χίο.

Η γενεαλογία της ξεκινά από το 1590. Η οικογένεια χωρίστηκε σε κλάδους των Αραμπά-Στεφανόβικ, των Θαλασσινών, του Ισιδωρίδη, του Καλούπα, του Καραπιπέρη, των Μισέ ή Ιατρών, του Ομηρίδη και του Σταφυλά.

Η οικογένεια Σκυλίτση διακρίθηκε για το φιλανθρωπικό έργο της και πολλά μέλη αυτής της οικογένειας ανακηρύχθηκαν Ευεργέτες του Γένους και της Εκκλησίας.

Η οικογένεια Αρτζέντι

Η οικογένεια των Αρτζέντι προερχόταν από τη μικρή ιταλική πόλη του Αριέντο, κοντά στην Γένοβα. Το πρώτο μέλος της οικογένειας, το οποίο αναφέρεται ιστορικά στις πηγές, είναι ο Λορέντζο Αρτζέντι, ο οποίος μετά τη συμμετοχή του στην Α΄ Σταυροφορία (1096 έως 1099) εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Βέβαια, η συνεχής παρουσία της οικογένειας των Αργέντηδων στη Χίο από το 1511 και η σχέση της με τον Λορέντζο Αρτζέντι δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί έως σήμερα. Η οικογένεια αυτή ήταν μία από τις πρώτες και, ταυτόχρονα, παλαιότερες της Χίου, ενώ παράλληλα είχε αιτηθεί να λάβει τον Βυζαντινό τίτλο ευγενείας του Άρχοντα.

Πηγές:

ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ

blacksea.ehw.gr
el.wikipedia.org
www.arch.uoa.gr
blacksea.ehw.gr
aplotaria.gr
el.wikipedia.org

Φωτογραφία

 








Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο