Μπορούμε να εντοπίσουμε τεχνητούς δορυφόρους κοιτώντας τον ουρανό;

Κοιτάζοντας τον νυχτερινό ουρανό, ίσως έχετε παρατηρήσει κάποιες φορές αντικείμενα που μοιάζουν με αστέρια να διασχίζουν γρήγορα τον ουρανό. Αν σας έχει συμβεί, τότε ίσως είδατε έναν από τους πολλούς τεχνητούς δορυφόρους που γυρίζουν γύρω από την γη. Οι δορυφόροι αυτοί δεν έχουν φυσικά δικό τους φως αλλά ανακλούν το φως του ηλίου και έτσι μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να γίνουν ορατοί. Οι σκοποί τους οποίους επιτελούν είναι πολλοί: επιστημονικοί, στρατιωτικοί, τηλεπικοινωνιακοί. Επίσης, γύρω από την γη γυρίζουν και πολλοί από τους πυραύλους που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτόξευση των δορυφόρων και είναι και αυτοί ορατοί. Ας δούμε τώρα κάποια βασικά στοιχεία για την παρατήρησή τους.
Λαμπρότητα των τεχνητών δορυφόρων
Το πόσο λαμπροί φαίνονται οι τεχνητοί δορυφόροι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το μέγεθός τους, το υλικό κατασκευής τους, το ύψος της τροχιάς τους και το πόσο κοντά από εμάς θα περάσουν. Δεν είναι όλοι οι δορυφόροι ορατοί διά γυμνού οφθαλμού. Ο πιο λαμπρος δορυφόρος, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός, είναι ιδιαίτερα λαμπρος, πολλές φορές λαμπρότερος από όλα τα αστέρια του ορανού και ξεχωρίζει αισθητά στον ουρανό. Οι άλλοι δορυφόροι είναι λιγότερο λαμπροί, με λαμπρότητα που κυμαίνεται από ένα μέτριας λαμπρότητας αστέρι ως και να είναι μόλις ορατοί στον ουρανό. Ωστόσο ακόμα και οι μόλις ορατοί δορυφόροι μπορεί να γίνουν αντιληπτοί καθώς το γεγονός ότι κινούνται «τραβά» πιο εύκολα την προσοχή του ματιού. Μέχρι και πριν μερικά χρόνια, ο λαμπρότερος όλων των δορυφόρων ήταν ο ρωσικός διαστημικός σταθμός Μιρ ο οποίος όμως δεν υπάρχει πια.

Πότε είναι ορατοί οι τεχνητοί δορυφόροι
Κάθε μέρα είναι ορατοί με γυμνό μάτι αρκετές δεκάδες διαφορετικοί δορυφόροι. Κάνουν την εμφάνισή τους για λίγες ώρες μετά την δύση ή λίγες ώρες πριν την ανατολή του ηλίου. Εξαίρεση αποτελεί το καλοκαίρι όπου πολλές φορές τεχνητοί δορυφόροι είναι ορατοί ακόμα και κατά την διάρκεια όλης της νύχτας. Αυτό συμβαίνει διότι για να είναι ορατοί οι δορυφόροι πρέπει και να φωτίζονται επαρκώς από τον ήλιο αλλά και να είναι ο παρατηρητής στο σκοτάδι. Αυτό συμβαίνει όταν ο ήλιος δεν είναι ούτε πάνω από τον ορίζοντα αλλά ούτε και πολύ χαμηλά από αυτόν.  Προφανώς, η πιο βολική ώρα για παρατήρηση είναι κοντά στην δύση. Από τους ορατούς δορυφόρους σε μια μέρα, οι πιο πολλοί είναι λαμπρότητας από 3 ως 4 δηλαδή μέτριας λαμπρότητας (αλλά και πάλι εύκολα ορατοί με γυμνό μάτι) ενώ συνήθως υπάρχουν και μερικοί πιο λαμπροί δορυφόροι (λαμπρότητας 1 με 2) και πιο σπάνια δορυφόροι μεγίστης λαμπρότητας (-1 με 0).

Πώς να εντοπίσετε τους τεχνητούς δορυφόρους
Οι σημερινοί παρατηρητές των τεχνητών δορυφόρων έχουνε στην υπηρεσία τους τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το Internet που είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στον εντοπισμό των δορυφόρων. Ο πιο εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος να δείτε ποιοι δορυφόροι είναι ορατοί στην περιοχή σας και πότε είναι να επισκεφθείτε τις ειδικές σελίδες στο διαδίκτυο. Εκεί μπορείτε να βρείτε χάρτες του ουρανού που δείχνουν την τροχιά του δορυφόρου, την ακριβή ώρα που περνάει, σε ποια κατεύθυνση του ορίζοντα είναι ορατός και σε ποιο ύψος.
Για αποτελεσματική παρατήρηση χρειάζεστε τα εξής:
•    Ενα ρολόι με ακριβή ώρα (με ακρίβεια 10 δευτερολέπτων ή καλύτερη)
•    Γνώση των σημείων του ορίζοντα (πού πέφτει ο βορράς, η ανατολή κτλ)
•    Προαιρετικά γνώση κάποιων βασικών αστερισμών (δεν είναι παραίτητο αλλά διευκολύνει ειδικά για αμυδρούς δορυφόρους)

Οι Λάμψεις των Iridium
Οι δορυφόροι Iridium που χρησιμοποιούνται για δορυφορική τηλεφωνία έχουν μια ιδιαιτερότητα. Ενώ γενικά δεν είναι ιδιαίτερα λαμπροί, κάποιες χρονικές στιγμές οι ηλιακοί συλλέκτες τους έρχονται σε τέτοια γωνία ώστε για σύντομο χρονικό διάστημα να προκαλέσουν ιδιαίτερα φωτεινές λάμψεις οι οποίες καμιά φορά είναι ορατές ακόμα και την ημέρα! Οι λάμψεις αυτές, γνωστές ως Iridium Flares, μπορούν κι αυτές να προβλεφθούν στην παραπάνω σελίδα.
Οι γεωστατικοί δορυφόροι
Αν θέλετε να δείτε τους γεωστατικούς δορυφόρους όπως οι γνωστοί HotBird της δορυφορικής τηλεόρασης δυστυχώς θα απογοητευθείτε. Οι γεωστατικοί δορυφόροι βρίσκονται σε πολύ μεγάλα ύψη (36000 χιλιόμετρα) και δεν είναι λαμπροί. Ωστόσο, κάποιοι από αυτούς είναι ορατοί με ισχυρά τηλεσκόπια και μάλιστα είναι ορατοί συνεχώς στην ίδια θέση. Μπορεί κανείς να καταλάβει ότι πρόκειται  για γεωστατικούς δορυφόρους και όχι για αστέρια συγκρίνοντας το κομμάτι του ουρανού που βλέπει με έναν χάρτη όπου φυσικά δεν θα υπάρχει ο δορυφόρος.
Φωτογραφίζοντας έναν δορυφόρο
Είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο αλλά έχει γίνει. Παρακάτω βλέπετε μια φωτογραφία του διαστημικού σταθμού Mir στον οποίο έχει προσδεθεί το διαστημικό λεωφορείο Ατλαντίς. Η φωτογραφία πάρθηκε το 1995 στην Βοστώνη και είναι εξαιρετικής σπανιότητας. Για να τραβηχθεί χρησιμοποιήθηκε έναν 12ιντσο τηλεσκόπιο σε συνδυασμό με ειδικό λογισμικό που παρακολουθούσε τον δορυφόρο.

πηγή: AstroVox.gr




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο