«Ἡ δημοκρατία δικαίῳ οὐδέποτε κατελύθη»



Την περίοδο από το 1967 έως το 1974, η δικτατορία των συνταγματαρχών καταπάτησε τις συνταγματικές ελευθερίες και τα ατομικά δικαιώματα των Ελλήνων. Η πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών προκλήθηκε από τους ολέθριους χειρισμούς της στο Κυπριακό ζήτημα. Στις 15 Ιουλίου 1974, ο «αόρατος δικτάτορας» Δημήτριος Ιωαννίδης οργάνωσε πραξικόπημα εναντίον του προέδρου Μακαρίου Γ΄ στην Κύπρο, προσφέροντας το πρόσχημα στην Τουρκία να εισβάλει στο νησί.

Η πτώση της δικτατορίας

Μετά τη δημιουργία τουρκικού προγεφυρώματος το τριήμερο 20-22 Ιουλίου 1974 κατά τη διάρκεια της πρώτης εισβολής (ΑΤΤΙΛΑΣ Ι), η αποτυχία της επιστράτευσης, η αδυναμία της δικτατορίας να αντιδράσει στρατιωτικά, καθώς και η αποκάλυψη της πλήρους διπλωματικής απομόνωσης της Ελλάδας, οδήγησαν στη ραγδαία κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το πρωί της 23ης Ιουλίου η στρατιωτική ηγεσία αποφάσισε να παραδώσει την εξουσία στους πολιτικούς. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ο τότε «πρόεδρος της Δημοκρατίας», στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, συγκάλεσε σε σύσκεψη ορισμένους πολιτικούς αρχηγούς στην Αθήνα. Ύστερα από διαβουλεύσεις και επίμονες ενέργειες του Ευάγγελου Αβέρωφ, αποφασίστηκε να προσκληθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και να επανέλθει στην Ελλάδα για να αναλάβει αμέσως τη διακυβέρνηση της χώρας.

Η επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεψε στην Ελλάδα με το αεροπλάνο του Γάλλου προέδρου Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εσταίν (Valéry Giscard d’Estaing) τη νύχτα της 23ης προς την 24η Ιουλίου του 1974. Η έλευσή του προκάλεσε κύματα ενθουσιασμού στο λαό, καθώς σηματοδοτούσε επιτέλους τη λήξη του ταπεινωτικού τυραννικού καθεστώτος. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης ορκίστηκε πρωθυπουργός.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής συγκρότησε κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, η οποία κλήθηκε να διαχειριστεί την εξωτερική κρίση αλλά και πληθώρα εσωτερικών προβλημάτων και προκλήσεων. Μέλη της ορκίστηκαν προβεβλημένα στελέχη των δύο μεγαλύτερων προδικτατορικών κομμάτων, της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως [ΕΡΕ] και της Ενώσεως Κέντρου, αλλά και προσωπικότητες που είχαν διακριθεί προβάλλοντας αντίσταση στη δικτατορία.

Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών ανέλαβε το σημαίνον στέλεχος του Κέντρου, Γεώργιος Μαύρος, ενώ τα ιδιαίτερα κρίσιμα, λόγω της περίστασης, υπουργεία Εθνικής Αμύνης και Δημοσίας Τάξεως ανέλαβαν αντίστοιχα ο Ευάγγελος Αβέρωφ και ο απόστρατος στρατηγός Σόλων Γκίκας. Το πρώτο κλιμάκιο της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας ορκίστηκε το απόγευμα της 24ης Ιουλίου, και το δεύτερο δύο ημέρες αργότερα.

Παρακολουθήστε ένα video με την επιστροφή του Καραμανλή στην Αθήνα:

Οι πρώτες αποφάσεις της νέας κυβέρνησης

Το απόγευμα της 24ης Ιουλίου 1974, λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του πρώτου κλιμακίου της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, ανακοινώθηκε η απόφαση για άμεση απελευθέρωση των εγκλείστων στο στρατόπεδο εκτόπισης στη Γυάρο, το οποίο ταυτόχρονα καταργήθηκε, καθώς και όλων των πολιτικών κρατουμένων από τις φυλακές. Ακόμη, αμνηστεύονταν όλα τα πολιτικά αδικήματα, αποδιδόταν και πάλι η ελληνική ιθαγένεια σε όσους είχε αφαιρεθεί, ενώ ακυρώνονταν και όλες οι αποφάσεις αφαίρεσης ή στέρησης διαβατηρίου και απαγόρευσης αποδημίας. Τις επόμενες ημέρες άρχισαν να επιστρέφουν επώνυμοι και ανώνυμοι πολέμιοι της στρατιωτικής δικτατορίας, οι οποίοι είχαν εξαναγκαστεί ή επιλέξει, να παραμένουν στο εξωτερικό όσο ίσχυε το καθεστώς.

Η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας καλούνταν να διαχειριστεί την εξωτερική κρίση με την Τουρκία και ταυτόχρονα να αποτρέψει δυναμικές παρεμβάσεις ή και απόπειρα νέου πραξικοπήματος από νοσταλγούς της δικτατορίας. Και όλα αυτά μέσα σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον, εξαιτίας των συνεπειών της διεθνούς πετρελαϊκής κρίσης.

Η επίτευξη πολιτικής συναίνεσης και η σφυρηλάτηση της εθνικής ομοψυχίας στο μέγιστο δυνατό βαθμό συνιστούσαν αναγκαία προϋπόθεση για την ουσιαστική δημοκρατική εξομάλυνση αλλά και την αποφυγή της πολιτικής αστάθειας και μιας ενδεχόμενης αποσταθεροποίησης.



Πηγές:

www.hellenicparliament.gr

Εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

video 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο