Το πλαίσιο δράσεων για το δίκτυο NATURA 2000 στην Ελλάδα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 στην Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 8 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας («Οδηγία για τους οικοτόπους») για την περίοδο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021–2027.

Τα πλαίσια δράσεων προτεραιότητας (ΠΔΠ) αποτελούν εργαλεία στρατηγικού πολυετούς σχεδιασμού τα οποία έχουν ως στόχο την ολοκληρωμένη παρουσίαση των μέτρων που απαιτούνται για τη διαχείριση και προστασία του πανευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000 και της συνδεόμενης με αυτό πράσινης υποδομής, τον προσδιορισμό των χρηματοδοτικών αναγκών για τα εν λόγω μέτρα και τη σύνδεσή τους με τα αντίστοιχα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ.

Σύστημα διαχείρισης του δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα

Στη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000 εμπλέκονται πολυάριθμες υπηρεσίες, αρμόδιες αρχές και φορείς σε διαφορετικά επίπεδα κεντρικής, περιφερειακής και τοπικής διακυβέρνησης (κεντρικές δημόσιες υπηρεσίες, εποπτευόμενοι φορείς, αποκεντρωμένες, περιφερειακές και δημοτικές αρχές κ.λπ.).

Σύμφωνα με τον νόμο που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων τον Μάιο του 2020 (ν. 4685/2020 (Α΄92)) προτείνεται ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας, μέσα από ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό πλαίσιο διαχείρισης. Ο συνολικός και ενιαίος σχεδιασμός αφορά την καινοτομία στη διακυβέρνηση και σε μια στοχευμένη διαχείριση προς τη βιώσιμη ανάπτυξη με παράλληλη ενίσχυση της ανθεκτικότητας όλων των παραγόντων που πρέπει να προστατευτούν (φυσικό περιβάλλον, κοινωνία, οικονομία).

Η αντιμετώπιση όλων των παραπάνω ζητημάτων αποτελεί αντικείμενο ενός νέου επιστημονικού, συμβουλευτικού και συντονιστικού οργανισμού για τη συστηματική οργάνωση της διακυβέρνησης και διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών, του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Ο οργανισμός αυτός θα λειτουργεί επιτελικά και συνεργατικά με τους άλλους αρμόδιους φορείς (άλλα Υπουργεία, ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, περιβαλλοντικές ΜΚΟ, κοινωνία των πολιτών, παραγωγικοί φορείς των περιοχών αυτών) έχοντας ρόλο συντονιστικό και επιτελικό σε θέματα διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών στη χώρα και την αποστολή να σχεδιάζει, να παρακολουθεί και να δίνει ρυθμό στην προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών αυτών. Το προτεινόμενο σύστημα αποτελεί μια μεταρρύθμιση για την διακυβέρνηση στις ασκούμενες δημόσιες πολιτικές στις προστατευόμενες περιοχές.

Κατοχυρώνει λειτουργικά την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση (Multi-level Governance) για τις προστατευόμενες περιοχές σύμφωνα με τα κατευθυντήρια κείμενα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και έχει πεδίο εφαρμογής όλες τις περιοχές της χώρας που εμπίπτουν στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000.

Οι νέες Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ) που αντικαθιστούν τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών είναι 24 και μαζί με τα 12 παραρτήματά τους καλύπτουν τις χωρικές απαιτήσεις της χώρας για την ορθολογική διαχείριση και προστασία των περιοχών που εμπίπτουν στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000.

Σύμφωνα με το άρθρο 27, παρ. 5ιστ ο ΟΦΥΠΕΚΑ δια μέσω των ΜΔΠΠ θα γνωμοδοτεί για τη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων για κάθε έργο ή δραστηριότητα που εμπίπτει στη χωρική του αρμοδιότητα σύμφωνα με το άρθρο 6.3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

Σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 4, το υφιστάμενο προσωπικό των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών μεταφέρεται αυτοδικαίως στις αντίστοιχες ΜΔΠΠ. Στο άρθρο 35 προβλέπεται σε κάθε ΜΔΠΠ να συγκροτείται τουλάχιστον μια τοπική Επιτροπή Διαχείρισης που θα αποτελείται από τους τοπικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή (επιστήμονες, παραγωγικοί φορείς, ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, κοινωνία των πολιτών, ΜΚΟ κτλ.) οι οποίες θα έχουν ουσιαστική συμμετοχή στη διαχείριση των περιοχών μέσω των αρμοδιοτήτων που θα καθοριστούν με Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 1, ο ΟΦΥΠΕΚΑ καθίσταται καθολικός διάδοχος των ΦΔΠΠ και η περιουσία τους μεταφέρεται σε αυτόν και στις ΜΔΠΠ. Η φύλαξη των περιοχών προβλέπεται στο άρθρο 38 παρ. 1α, μέσω των μνημονίων συνεργασίας με τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και το Λιμενικό Σώμα και της υποχρεωτικής συγκρότησης μικτών κλιμακίων διενέργειας περιπολιών στις περιοχές ευθύνης της κάθε ΜΔΠΠ και της υλοποίησης των Σχεδίων Φύλαξης του άρθρου 34 παρ. 2ιγ

Η κύρια ευθύνη διαχείρισης του δικτύου Natura 2000 ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Συγκεκριμένα το ΥΠΕΝ:

– Εποπτεύει τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

– Έχει την ευθύνη του ορισμού και της επικαιροποίησης των περιοχών του δικτύου Natura 2000 (Ζώνες Ειδικής Προστασίας, Ειδικές Ζώνες Διατήρησης, κ.λπ.), των Στόχων Διατήρησης και των Ευνοϊκών Τιμών Αναφοράς (ΕΤΑ) για είδη και τύπους οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος, – είναι υπεύθυνο για τη σύνταξη των Προεδρικών Διαταγμάτων (ΠΔ) που καθορίζουν τις χρήσεις γης και τις σχετικές ρυθμίσεις των περιοχών του δικτύου Natura 2000 και των Σχεδίων Διαχείρισης που εξειδικεύουν τις διατάξεις των ΠΔ.

– Είναι υπεύθυνο για τον σχεδιασμό, την υποβολή προτάσεων και την υλοποίηση και παρακολούθηση έργων προστασίας και διατήρησης του δικτύου Natura 2000.

Οι εκπρόσωποι περιφερειακών και δημοτικών αρχών, περιβαλλοντικών οργανώσεων, ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, παραγωγικών και οικονομικών φορέων συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών καθώς συμμετέχουν στις Τοπικές Επιτροπές Διαχείρισης κάθε ΜΔΠΠ.

Άλλοι φορείς εμπλεκόμενοι στη διοίκηση του δικτύου Natura 2000 είναι:

Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, μέσω των τοπικών Δασικών Υπηρεσιών.

– Το Λιμενικό Σώμα.

Η Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή. Αυτοί αποτελούν αρμόδιους ανακριτικούς φορείς για τη φύλαξη των περιοχών Natura 2000 από ελεγχόμενες και παράνομες δραστηριότητες.

Αδειοδοτούσες αρχές σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση δραστηριοτήτων και έργων εντός του δικτύου Natura 2000, ανάλογα με το μέγεθος και την κατηγορία του έργου είναι το ΥΠΕΝ, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και οι Περιφέρειες. Αρμόδια εθνική αρχή για τη δέουσα εκτίμηση (άρθρο 6.3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ) θα είναι ο ΟΦΥΠΕΚΑ μέσω των αντίστοιχων ΜΔΠΠ.

Τέλος, η Επιτροπή “Φύση 2000” αποτελεί το κεντρικό επιστημονικό γνωμοδοτικό όργανο του Κράτους για τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των πολιτικών και των μέτρων προστασίας της ελληνικής βιοποικιλότητας. Κύρια αρμοδιότητα της επιτροπής είναι ο έλεγχος της τήρησης και της αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων της Οδηγίας για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) για το σύνολο του εθνικού χώρου, εντός και εκτός του δικτύου Natura 2000.

Δείτε αναλυτικά το Πλαίσιο Δράσεων ΕΔΩ.

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο