Το ναυάγιο του «Χειμάρρα» στο Νότιο Ευβοϊκό

Την Κυριακή 19 Ιανουαρίου 1947, συνέβη στον Ευβοϊκό μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες του 20ου αιώνα. Το επιβατηγό πλοίο «Χειμάρρα» (πρώην S/S Hertha), το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκης – Πειραιά, βυθίστηκε παίρνοντας μαζί του στα παγωμένα νερά 385 ανθρώπους.

Το «Χειμάρρα» ήταν ένα επιβατηγό ατμόπλοιο που ναυπηγήθηκε από το ναυπηγείο Oderwerke στο Στετίν της Γερμανίας το 1905 με το όνομα «Χέρτα» (S/S Hertha). Ξεκίνησε δρομολόγια την 7η Ιουνίου του 1905 και αρχικά χρησιμοποιήθηκε από την ταχυδρομική υπηρεσία, ενώ στη συνέχεια και από την 6η Αυγούστου του 1914 το ατμόπλοιο ανασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε ως βοηθητικό σκάφος νοσοκομείο. Χωρίς να προλάβει να χρησιμοποιηθεί ως τέτοιο, έγινε νέα μετατροπή και από το Σεπτέμβριο του 1914 μετατράπηκε σε βοηθητικό σκάφος ναρκοθέτησης. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, λειτούργησε ως επιβατηγό και εκτελούσε ταξίδια σε Πρωσία και Κοπεγχάγη.

Από τον Οκτώβριο του 1939, το «Χέρτα» χρησιμοποιήθηκε στην υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού της ναζιστικής Γερμανίας, ενώ μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου παραδόθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το 1946 το «Χέρτα» δόθηκε στη χώρα μας ως πολεμική επανόρθωση και το εκμεταλλευόταν το Δημόσιο. Τότε ονομάστηκε «Χειμάρρα» και χρησιμοποιήθηκε ως επιβατηγό.

To «Χειμάρρα» βούλιαξε σε ηλικία 42 ετών και αποτέλεσε το τελευταίο ατμόπλοιο της ελληνικής ακτοπλοΐας. Έπειτα από επισκευές στον Πειραιά, εκτελούσε την ακτοπλοϊκή γραμμή Θεσσαλονίκη-Πειραιάς. Επρόκειτο για μια εναλλακτική διαδρομή, καθώς εν μέσω εμφυλίου, το οδικό δίκτυο της χώρας βρισκόταν σε τραγική κατάσταση.

Το χρονικό της ναυτικής τραγωδίας

Το πρωί της 18ης Ιανουαρίου 1947, 8:30 π.μ. το «Χειμάρρα» απέπλευσε από τη Θεσσαλονίκη για τον Πειραιά με 544 επιβάτες και 86 άνδρες πλήρωμα. Την 1:00 η ώρα ξημερώματα Κυριακής 19ης Ιανουαρίου το «Χειμάρρα» έκανε στάση στη Χαλκίδα όπου και αποβιβάστηκαν 16 επιβάτες.

Την 4:10 τα ξημερώματα της 19ης Ιανουαρίου 1947, προσέκρουσε λόγω της πυκνής ομίχλης στις βραχονησίδες «Βερδούγια» στο Νότιο Ευβοϊκό. Από την ισχυρή σύγκρουση, νερά άρχισαν να εισρέουν στο πλοίο, προκαλώντας σοβαρό πρόβλημα στο πηδάλιο του πλοίου, με αποτέλεσμα να παραμείνει ακυβέρνητο. Η εγκατάλειψη του πλοίου έγινε εντελώς ανεξέλεγκτα, καθώς το πλήρωμα του «Χειμάρρα» δεν φρόντισε να διατηρήσει την τάξη κατά την εγκατάλειψη του σκάφους.

Αν και το επιβατηγό βυθίστηκε μιάμιση ώρα αργότερα και σε απόσταση μόλις ενός μιλίου από την Αγία Μαρίνα, ο πανικός που επικράτησε κατά την εγκατάλειψη του πλοίου, το φοβερό ψύχος και τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα της περιοχής είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 385 άνθρωποιΟι έρευνες για την αναζήτηση των ναυαγών άρχισαν μετά από 10 ώρες! Τα ναρκαλιευτικά και τα πλοιάρια δύο ημέρες μάζευαν επιπλέοντα πτώματα στον Ευβοϊκό. Τελικά, από τους 620 επιβαίνοντες μπόρεσαν να σωθούν, αφού πάλεψαν με τα κύματα, μόνο 246 άτομα.

Ανάμεσα στους επιβάτες, πέρα από τις γυναίκες και τα παιδιά, ήταν και 36 πολιτικοί κρατούμενοι που μεταφέρονταν σε διάφορους τόπους εξορίας καθώς και περίπου 200 χωροφύλακες και στρατιώτες. Μόνο δέκα από αυτούς μπόρεσαν να σωθούν. Ανάμεσα στους διασωθέντες ήταν και ο μετέπειτα δήμαρχος Θεσσαλονίκης Ντίνος Κοσμόπουλος. Ανάμεσα σε εκείνους που πνίγηκαν ήταν ο φωτορεπόρτερ  Ακερμανίδης, ο  δήμαρχος Πόρου Δημήτριος Αριστ. Σαμπάνης, μέλη της φρουράς  του τότε διαδόχου, πολιτικοί εξόριστοι και χωροφύλακες.

Οι ανακρίσεις τις επόμενες ημέρες έδειξαν ότι ο ασύρματος του πλοίου δεν λειτούργησε για να δώσει το στίγμα και να εκπέμψει SOS, καθώς με την έκρηξη καταστράφηκαν οι λυχνίες του πομπού. Άλλες πηγές (κάτι το οποίο υποστήριξαν και οι Άγγλοι) ανέφεραν ότι χτυπήθηκε από νάρκη που παρασύρθηκε λόγω της θαλασσοταραχής από τα παρακείμενα του διαύλου ναυσιπλοΐας ναρκοπέδια.

Υποστηρίχτηκε επίσης ότι το πλοίο δεν πέρασε από το δίαυλο ναυσιπλοΐας αλλά αριστερότερα. Επικράτησε μεγάλη σύγχυση και πανικός. Οι λέμβοι και οι σχεδίες βυθίζονταν από το μεγάλο αριθμό των επιβαινόντων ή ανατρέπονταν πριν ακόμη επιβιβαστούν σ’ αυτές οι ναυαγοί. Στο πλοίο επέβαιναν και πολλοί οπλίτες, οι οποίοι έπεφταν στη θάλασσα με τα ρούχα, με αποτέλεσμα να πνίγονται αμέσως στα παγωμένα νερά. Από τις ανακρίσεις επίσης προέκυψε ότι οι ένοπλοι χωροφύλακες και οι οπλίτες που επέβαιναν στο «Χειμάρρα» -203 στον αριθμό- δεν πειθάρχησαν στις διαταγές του πλοιάρχου και κατέλαβαν πρώτοι τις ναυαγοσωστικές λέμβους, αφήνοντας στο πλοίο αβοήθητους γυναίκες και παιδιά.

Στις εφημερίδες της εποχής γράφτηκε τις επόμενες ημέρες ότι οι 550 επιβάτες ήταν στοιβαγμένοι σ’ ένα καράβι-καρυδότσουφλο στο οποίο επικρατούσε το αδιαχώρητο. Επίσης καταγγέλλονταν ότι, δύο χρόνια μετά την αποχώρηση των ναζί κατακτητών, σε όλα σχεδόν τα πλευρά των θαλάσσιων συγκοινωνιών εξακολουθούσαν να υπάρχουν ναρκοπέδια.

Στη δίκη που έγινε αργότερα τιμωρήθηκε ο β’ πλοίαρχος  Μπέρτολς με φυλάκιση  είκοσι μηνών και ο α’ πλοίαρχος Μπελέσης  με φυλάκιση 15 μηνών με αναστολή, ενώ ο τότε Υπουργός  Εμπορικής Ναυτιλίας Θεόδωρος Κιζάνης  τους  τιμώρησε  με  στέρηση του διπλώματος,  9 μήνες  τον  πλοίαρχο  και έξι μήνες τον ύπαρχο. Μικρότερες ποινές επιβλήθηκαν σε μηχανικούς. Για την απώλεια του πλοίου το Ελληνικό Δημόσιο εισέπραξε από την ασφάλεια 70.000 λίρες Αγγλίας.

Πηγή: eviaportal.gr




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο