Το μωσαϊκό… του δάσους της Δαδιάς

Στο άκουσμα της λέξης “δάσος”, στο νου μας έρχονται πράσινες εκτάσεις, δέντρα, φύση και καθαρός αέρας. Στο βορειο-ανατολικό άκρο της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι Ασίας, Ευρώπης και Αφρικής, έχοντας κατοχυρώσει επάξια τη θέση του στον παγκόσμιο χάρτη, βρίσκεται το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου.

Μια από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με τις πρώτες κινήσεις να γίνονται το 1970 όπου επισημάνθηκε η οικολογική αξία του Δάσους Δαδιάς από Ευρωπαίους επιστήμονες, το 1980 η περιοχή ανακηρύχτηκε προστατευόμενη, ενώ από το 2006 χαρακτηρίστηκε ως Εθνικό Πάρκο. Με έκταση 428.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 72.900 στρέμματα είναι αυστηρά προστατευόμενη ζώνη, κατέχει, μεταξύ άλλων, ξεχωριστή γεωγραφική θέση σε διεθνές επίπεδο, καθώς βρίσκεται κοντά στον ανατολικότερο μεταναστευτικό διάδρομο πολλών ειδών πουλιών.

Σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, στην περιοχή έχουν καταγραφεί συνολικά 360-400 είδη φυτών, ενώ ανάμεσά τους βρίσκουμε δύο είδη ενδημικά της Ελλάδας (Minuartia greuteriana και Onosma kittanae) καθώς και τρία σπάνια είδη (Cephalanthera epipactoides, Salix xanthicola και Zygophyllum album). Δυστυχώς, 29 είδη φυτών τελούν υπό καθεστώς προστασίας, ενώ αξιοσημείωτη είναι η παρουσία 25 ειδών ορχιδέας καθώς και του Eriolobus trilobatus, ενός σπάνιου είδους Αγριομηλιάς με πολύ περιορισμένη εξάπλωση.

Ως προς την πανίδα της περιοχής την “πρωτιά” καταλαμβάνει η ποικιλότητα των αρπακτικών πουλιών, καθώς έχουν παρατηρηθεί 36 από τα 39 είδη ημερόβιων αρπακτικών πουλιών της Ευρώπης. Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό το γεγονός ότι στην περιοχή απαντώνται ταυτόχρονα 3 από τα 4 είδη γύπα της Ευρώπης: ο Μαυρόγυπας (Aegypius monachus), ο Ασπροπάρης (Neophron percnopterus) και το Όρνιο (Gyps fulvus). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως στο Εθνικό Πάρκο φιλοξενείται η μοναδική αποικία Μαυρογύπα στα Βαλκάνια. Στα είδη των ημερόβιων αρπακτικών πουλιών του Εθνικού Πάρκου συμπεριλαμβάνονται, εκτός από τους γύπες, είδη σημαντικά για την ελληνική πανίδα αρκετά από τα οποία, σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο της ελληνικής πανίδας, έχουν χαρακτηριστεί ως “κρισίμως κινδυνεύοντα” ή “κινδυνεύοντα”.
Εκτός από τα αρπακτικά, στην περιοχή έχουν παρατηρηθεί περίπου 166 είδη πουλιών, εκ των οποίων 2 έχουν χαρακτηριστεί ως κινδυνεύοντα για την Ελλάδα (ο Μαυροπελαργός – Ciconia nigra και η Καμπίσια Πέρδικα – Perdix perdix), ενώ άλλα 10 έχουν χαρακτηριστεί ως “σχεδόν απειλούμενα” και 5 ως “τρωτά”. Ιδιαίτερα η παρουσία του Μαυροπελαργού, θεωρείται πολύ σημαντική, καθώς τα 30-35 ζευγάρια που φωλιάζουν στην περιοχή αποτελούν σημαντικό ποσοστό του αναπαραγόμενου πληθυσμού του είδους στη χώρα μας.


Επιπλέον, έχουν παρατηρηθεί και καταγραφεί 283 είδη ασπόνδυλων, από τα οποία τα 104 είναι πεταλούδες, 12-13 είδη αμφιβίων εκ των οποίων τα 10 είναι βάτραχοι (συμπεριλαμβανομένης της απειλούμενης Κοκκινομπομπίνας – Bombina bombina). 29 είδη ερπετών, όπου τα 4 είναι χελώνες, τα 11 σαύρες και τα 14 φίδια (μόνο τα 2 είδη οχιάς είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο). Ως προς τα θηλαστικά έχουν καταγραφεί 60-65 είδη, εκ των οποίων 24 είναι νυχτερίδες. Τέλος, το μεγάλο αυτό κατάλογο κλείνουν τα ψάρια, που βρίσκει κανείς στα ρέματα, με 17 είδη να έχουν καταγραφεί συνολικά (δεν έχουν μελετηθεί ακόμη σε βάθος).

Με ποικιλομορφία να χαρακτηρίζει και την γεωλογία της περιοχής, κανείς απορεί πως τόσες “πρωτιές” συγκεντρώνονται μαζί. Με δύο βασικές γεωλογικές ζώνες να χαρακτηρίζουν το Εθνικό Πάρκο, η βόρεια, με έντονη διάβρωση και ήπιο ανάγλυφο και η νότια με ηφαιστειακά και ιζηματογενή πετρώματα και έντονο ανάγλυφο με βραχώδεις εξάρσεις. Γενικά, υπάρχει έντονη εναλλαγή μικρών και μεγάλων κοιλάδων, απότομων κλίσεων και σημαντικό υδρογραφικό δίκτυο. Αν και βρίσκεται κοντά στην οροσειρά της Ροδόπης δεν διαθέτει πολύ ψηλές κορυφές, καθώς η ψηλότερη κορυφή εντός του Εθνικού Πάρκου είναι το Κάψαλο με υψόμετρο 620 μέτρα ενώ η περιοχή χαρακτηρίζεται από κλίμα Μεσογειακό (συγκεκριμένα μέσο-Μεσογειακό), με ηπειρωτικούς χειμώνες λόγω των βορείων ανέμων.

Ακόμη, αξίζει να αναφέρουμε πως το δάσος αποτελούσε και αποτελεί πηγή ζωής για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου, ο πρωτογενής τομέας παραγωγής κατείχε ιστορικά σημαντική θέση στην οικονομική ζωή των κατοίκων. Το σύνολο σχεδόν των οικονομικών δραστηριοτήτων που συναποτελούν την πρωτογενή παραγωγή λαμβάνουν χώρα στην περιοχή με ιδιαίτερη δυναμική. Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η υλοτομία, η γεωργία, η αμπελουργία, η σηροτροφία, η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία.

Σημαντικό για του επισκέπτες είναι το Κέντρο Ενημέρωσης Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου που βρίσκεται στη Δαδιά, 800 περίπου μέτρα από την πλατεία του χωριού, στα όρια του δάσους. Ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Αύγουστο του 1994, με σκοπό την προώθηση της προστασίας της φύσης στην περιοχή, την οικοτουριστική της ανάδειξη, καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τις οικολογικές αξίες του Δάσους Δαδιάς ενώ σήμερα αποτελεί την έδρα του Φορέα Διαχείρισης. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου “δεν θα πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε ότι η προσπάθεια της προστασίας της βιολογικής ποικιλότητας δεν τερματίζεται με τη θεσμοθέτηση προστατευόμενων περιοχών, ουσιαστικά τότε αρχίζει καθώς η διαχείριση των περιοχών αυτών είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα που αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισε η χώρα μας στον τομέα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος”.

Με πλούσια ποικιλομορφία και σημαντικές “πρωτιές”, το συγκεκριμένο Εθνικό Πάρκο δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτα αντίστοιχα του εξωτερικού. Με τον οικοτουρισμό να προσελκύει επισκέπτες από όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, το μικρό αυτό σταυροδρόμι της βορειο-ανατολικής Ελλάδας έχει καθιερωθεί ως κορυφαίος τουριστικός προορισμός. Εσύ τι περιμένεις;






Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο