Το Κιόνιον του Νεοφύτου στη Μεσογείων

Στην οδό Μεσογείων και στο σημείο που διασταυρωνόταν με έναν μικρό δρόμο που κατέβαινε από τον Υμηττό, στην περιοχή του Σταυρού της Αγίας Παρασκευής, είχε τοποθετηθεί το 1238 μ.Χ. ένας κιονίσκος που έφερε την επιγραφή:
Ζητεῖς μαθῆν ὁδῖτα τόνδε τόν τρόπον; ἀρχήν ἀποσκόπευσον αυτόν καί τέλος. Καί τίς τοῦτον τερματώσας ἐκ πόθον; Νεόφυτος τοὔνομα λάτρης Κυρίου. Αἴτησον αὐτῶ ψυχικήν σωτηρίαν, ὅστις πoτ’ ἄν καί παριών ἐνθάδε.

Τον κίονα αυτόν τον είχε τοποθετήσει ο Νεόφυτος, ο διάσημος Αρχιμανδρίτης των μοναστηριών της Αθήνας, και κατά καιρούς υποστηρίχτηκαν διάφορες θεωρίες για τους λόγους που τοποθετήθηκε ο συγκεκριμένος κίονας στο σημείο αυτό της οδού Μεσογείων.

Μια πρώτη θεωρία υποστηρίζει πως ο κίονας λειτουργούσε ως το όριο που χώριζε την Αθήνα από τα Μεσόγεια. Μια δεύτερη θεωρία υποστηρίζει ότι ο κιονίσκος οριοθετούσε τις εκτάσεις γης της μονής του Κυνηγού από τις εκτάσεις της μονής Πεντέλης. Βέβαια, αν ληφθεί υπόψη πως η μονή Πεντέλης ιδρύθηκε το 1578 μ.Χ. σίγουρα αυτή η άποψη δεν ευσταθεί. Ο νομισματολόγος Ιωάννης Σβορώνος πάλι θεώρησε πως ήταν ηλιοτρόπιο.

Υπάρχει όμως και μια ενδιαφέρουσα θεωρία που υποστηρίζει πως ο κίονας λειτουργούσε ως σταυροπήγιο που θα προστάτευε τους μοναχούς της μονής Προδρόμου από την επήρεια του πονηρού αλλά και τους διαβάτες από τα δαιμόνια που σύχναζαν στο σημείο που διασταυρωνόταν η μεγάλη οδός Μεσογείων με το στενό δρομάκι προς τον Υμηττό.

Μάλιστα, ο Δημήτριος Καμπούρογλους ερμήνευσε την επιγραφή:

Το ζητεῖς μαθεῖν, ὁδίτα, τόνδε τον τρόπον, ἀρχήν ἀποσκόπευσον αὐτοῦ και τέλος σημαίνει: Ζητεῖς να μάθεις, ὁδίτα τίς κατασκεύασεν τόν δρομίσκον αὐτόν; δῆλα δή τόν ἀπό τοῦ σταυροπηγίου εἰς τήν μονήν ὁδηγούντα, ἰδέ τήν ἀρχήν αὐτού, τήν παρά τον κιονίσκον δῆλα δή, καί τό τέρμα, ἤτοι τήν μονήν τοῦ Προδρόμου.

Τι ήταν όμως τα σταυροπήγια;
Τα σταυροπήγια ιδρύονταν στην αρχής κάποιας κύριας οδού για να εμποδίζουν την είσοδο στο δαίμονα και οι τοποθεσίες όπου βρίσκονταν συνήθως έφεραν την ονομασία του Σταυρού. Βέβαια, η τοποθεσία Σταυρός στον πληθυντικό αριθμό δήλωνε κυρίως τα σταυροπήγια, ενώ στον ενικό αριθμό η τοπωνυμία δήλωνε απλώς τη διασταύρωση των οδών.

Σήμερα, το Κιόνιον του Νεοφύτου εκτίθεται στον αύλειο χώρο του ναού της Αγίας Θέκλας.

Πηγή: Το Κιόνιον του Νεοφύτου

Φωτογραφία: Αγία Θέκλα




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο