Τελετές μαύρης μαγείας με χρήση «κατάδεσμων» στην Αρχαία Ελλάδα



Μπορεί οι μάγισσες της Θεσσαλίας να ήταν οι πιο φημισμένες μάγισσες της αρχαιότητας, όμως και στην Αττική υπήρχαν μάγοι και μάγισσες, οι οποίοι μάλιστα ασχολούνταν με τη μαύρη μαγεία.

Από τις πιο γνωστές μάγισσες της Θεσσαλίας ήταν η Αγλαονίκη, για την οποία πίστευαν πως είχε τη δύναμη να κατεβάζει το φεγγάρι ή να σκοτεινιάζει τον ήλιο και να προκαλεί κακοκαιρία ή καλοκαιρία, βροχές ή ξηρασία. Ακόμη, οι φαρμακίδες της Θεσσαλίας υπήρξαν άριστες γνώστες των φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων, τα οποία χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία διάφορων ασθενειών. Επομένως, οι μάγισσες της Θεσσαλίας μπορούσαν και να βλάψουν αλλά και να ωφελήσουν τους άλλους ανθρώπους. Αντίθετα, στην Αττική οι μάγισσες εξασκούσαν τη μαύρη μαγεία που ως στόχο είχε να προκαλέσει αποκλειστικά και μόνο κακό σε κάποιον αντίπαλο.

Η μαγεία στην Αττική και οι κατάδεσμοι

Ένα μαγικό μέσο που χρησιμοποιούσαν στην Αττική κατά την κλασική εποχή για να βλάψουν τους εχθρούς τους ήταν οι «κατάδεσμοι». Επρόκειτο για μολύβδινες πινακίδες, πάνω στις οποίες χαράσσονταν οι κατάρες, το όνομα του θύματος και διάφοροι μαγικοί χαρακτήρες. Αυτοί που κατασκεύαζαν τους καταδέσμους επικαλούνταν γνωστούς υποχθόνιους θεούς, όπως την Εκάτη, τον Ερµή, την Περσεφόνη και τη Δήµητρα, αλλά ακόμη και δαίμονες ή νεκυοδαίμονες του Κάτω Κόσμου. Στη συνέχεια, οι πινακίδες των κατάρων καρφώνονταν με ένα καρφί και τις έθαβαν σε ανοιγμένους τάφους ή ακόμη τις έριχναν μέσα σε πηγάδια, πηγές και ποτάμια.

Οι καταπασσαλεύσεις

Οι καταπασσαλεύσεις ήταν οµοιώµατα του θύµατος, κατασκευασμένα από κερί ή μόλυβδο. Οι µάγοι κατέδεναν αυτά τα ομοιώματα µε δεσµά και τα κατατρυπούσαν µε πασσαλίσκους ή καρφιά στα σηµεία όπου επιθυµούσαν να βλάψουν ένα θύμα. Έπειτα τα έπαιρναν και τα έβαζαν µέσα σε τάφους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάρα του µάγου στόχευε ακόμη και στην απώλεια της ψυχής του θύµατος. Η κατάδεση των χεριών και των ποδιών εξοµοίωνε την πρακτική των καταπασσαλεύσεων µ’ εκείνη των κατάδεσµων, όπου συναντάται η έκφραση «..καταδῶ και…Δρόµωνα πόδας και χεῖρας».

Περιπτώσεις για τις οποίες γίνονταν μάγια

Στην Αττική της κλασικής εποχής, τα μάγια μπορεί να τελούνταν για διάφορες περιπτώσεις, που στη σημερινή εποχή θα φάνταζαν ακόμη και ως αστείες. Στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα βρίσκουμε τη μαρτυρία πως αγύρτες και μάντεις μπαινόβγαιναν στα σπίτια των πλουσίων και τους έπειθαν πως είχαν από θεία παραχώρηση τη δύναμη, αν είχαν πέσει σε κανένα αμάρτημα, ή οι ίδιοι ή κανείς από τους προγόνους τους, να το εξιλεώνουν με χαρές και πανηγύρια, κι αν ήθελαν να βλάψουν κανένα εχθρό τους, δίκαια ή άδικα αδιάφορο, μπορούσαν με μικρό έξοδο να το επιτύχουν, γιατί αυτοί με κάτι μαγικά ξόρκια και με άλλες μαγγανείες θα κατάφερναν να τους εξυπηρετούν οι θεοί.

«ἀγύρται δε και μάντεις ἐπι πλουσίων θύρας ἰόντες πείθουσιν ὡς ἔστι παρα σφίσι δύναμις ἐκ θεῶν ποριζομένη θυσίαις τε και ἐπῳδαῖς, εἴτε τι ἀδίκημά του γέγονεν αὐτοῦ ἢ προγόνων, ἀκεῖσθαι μεθ᾽ ἡδονῶν τε και ἑορτῶν, ἐάν τέ τινα ἐχθρόν πημῆναι ἐθέλῃ, μετά σμικρῶν δαπανῶν ὁμοίως δίκαιον ἀδίκῳ βλάψει ἐπαγωγαῖς τισιν καί καταδέσμοις, τούς θεούς, ὥς φασιν, πείθοντές σφισιν ὑπηρετεῖν».



Στους δικαστικούς αγώνες

Λόγω της δικομανίας που επικρατούσε τον 5ο αιώνα π.Χ. στην αρχαία Αθήνα, οι Αθηναίοι συχνά βρίσκονταν εμπλεκόμενοι σε κάποιον δικαστικό αγώνα. Επειδή μάλλον δεν είχαν και μεγάλη εμπιστοσύνη στις αποφάσεις των δικαστηρίων, τελούσαν μαύρη μαγεία εναντίον του διαδίκου τους. Κύριος στόχος ήταν η βλάβη του αντιπάλου µέσω παράλυσης του νου και της γλώσσας την ώρα της μαρτυρίας ή της γλώσσας των µαρτύρων.

Στον Ιππόδρομο

Οι Αθηναίοι ακόμη και στους αγώνες του ιπποδρόμου προσπαθούσαν με μάγια να πετύχουν τη νίκη στις αρματοδρομίες, προξενώντας βλάβη στους αντιπάλους ηνιόχους και στα άλογά τους. Μάλιστα, οι αγωνιστικοί κατάδεσμοι συνεχίστηκαν στην Αθήνα και στη ρωμαϊκή εποχή, αν και ο R.Wunsch ισχυρίστηκε ότι η χρήση των καταδέσµων έπαψε µε τη λήξη των ιπποδροµιών. Αντίθετα, ο Audollent αναφέρει πως οι κατάδεσµοι συνέχισαν και µετά τον 4ο αιώνα.

Για την πρόκληση της αγάπης

Οι ερωτικοί κατάδεσμοι ήταν πολύ διαδεδομένοι και συνήθως μ’αυτούς ασχολούνταν οι γυναίκες. Στόχος ήταν να προκληθεί ο ερωτικός πόθος του άντρα προς μια γυναίκα και η ταυτόχρονη αδυναμία του θύματος να συνάψει οποιαδήποτε άλλη ερωτική σχέση.

Υπήρξαν περιπτώσεις που μια γυναίκα ζητούσε από τη θεά Δήµητρα και τους άλλους χθόνιους και υποχθόνιους θεούς να τιµωρήσουν την πρώην ερωµένη του συζύγου της. Σε μια άλλη περίπτωση, μια γυναίκα δυσανασχετούσε για την άδικη κατηγορία εις βάρος της, ότι είτε η ίδια είτε κάποια άλλη, την οποία πλήρωσε, κατασκεύασε κατάδεσµο για να βλάψει έναν άνδρα. Έτσι, λοιπόν, για λόγους εκδίκησης καταράστηκε με τη σειρά της τον εχθρό της µε έναν κατάδεσµο, ώστε εκείνος να υποφέρει φριχτά για τις άδικες κατηγορίες που της απέδωσε.

Οι ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες υποστηρίζουν πως οι κατάδεσμοι ουδέποτε έπαψαν να χρησιµοποιούνται στην αρχαία Ελλάδα και φυσικά συνεχίστηκαν μέχρι το Μεσαίωνα αλλά ακόμη και τη νεώτερη εποχή. Απλώς, παρουσιάστηκαν ορισμένες αλλαγές ως προς το υλικό κατασκευής τους, τον τόπο που αυτοί εντοπίστηκαν και το τελετουργικό που τους συνόδευε.

Πηγές:

Φέκου Μαγδαλινή: Η Μαγεία στην Αρχαία Ελλάδα. Κατάρες και Κατάδεσµοι
greek-language.gr
volosmagnisia.wordpress.com
kathimerini.gr

Φωτογραφία 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο