Τα όστρακα αποτελούν τρόφιμα υψηλής βιολογικής αξίας

Τα στρείδια, τα κυδώνια, οι αχιβάδες και τα χτένια θεωρούνται όστρακα πολυτελείας. Το σώμα τους καταναλώνεται ολόκληρο και συνήθως ωμό συµβάλλοντας σε μια υγιή δίαιτα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το χοιρινό και το βοδινό κρέας περιέχουν πάνω από 40% των θερμίδων σε λίπος, τα μύδια και τα στρείδια περιέχουν περίπου 20-28%, ενώ γενικά τα οστρακοειδή περιέχουν µόνο 15% ή και λιγότερο.

Τα οστρακοειδή μαζί µε τα ψάρια είναι τρόφιμα υψηλής βιολογικής αξίας, πλούσια σε βιταµίνες, ιχνοστοιχεία, υδατάνθρακες, αζωτούχες ουσίες, πρωτεΐνες. Είναι πολύ εύπεπτα και περιέχουν σηµαντική ποσότητα προστατευτικών ουσιών.

Αποτελούν εξαιρετική φυσική πηγή από την οποία µπορεί να προµηθευτεί ο ανθρώπινος οργανισµός τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα ωµέγα-3 τα οποία συµβάλλουν στην πρόληψη ή και στη µείωση του κινδύνου αρτηριοσκλήρωσης και µυοκαρδιακών εµφράξεων, στην πρόληψη αλλά και στη µείωση των συµπτωµάτων της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας και άλλων φλεγµονωδών νόσων, όπως η ψωρίαση του δέρµατος και στη µείωση του κινδύνου διαφόρων µορφών καρκίνου.

Μεγάλη προσοχή πρέπει να υπάρχει στο µαγείρεµα, γιατί αν µαγειρευτούν για περισσότερο χρόνο από τον απαιτητό υπάρχει περίπτωση να καταστραφούν τα ωµέγα-3 λιπαρά. Σε µια µερίδα φαγητού οι συγκεντρώσεις των ωµέγα-3 για τα µύδια είναι 0,84g ανά 100g, στα χτένια 0,27g και στα στρείδια 0,60g ανά 100g.



Οι μυδοκαλλιέργειες

Ο κλάδος των ελληνικών υδατοκαλλιεργειών είναι ένας από τους πλέον αναπτυσσόμενους τομείς της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας, με σαφή εξαγωγικό χαρακτήρα και σημαντική θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τη WWF, το 2015 οι μονάδες οστρακοκαλλιέργειας στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 591, με συνολική ετήσια παραγωγή περί τους 23.000 τόνους. Τα μύδια αποτελούν το περίπου 16% της ποσότητας των καλλιεργούμενων ειδών.

Κατά μήκος της παράκτιας ζώνης του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, στο δυτικό Θερμαϊκό κόλπο, παράγεται το 80-90% των ελληνικών μυδιών (περίπου 30.000 τόνοι ετησίως). Η μυδοκαλλιέργεια είναι μία δραστηριότητα πολύ σημαντική για την τοπική, αλλά και για την εθνική οικονομία, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό των μυδιών που παράγονται κατευθύνεται σε χώρες του εξωτερικού, όπως η Ισπανία, η Ολλανδία και η Γαλλία και κυρίως η Ιταλία.

Το είδος που εκτρέφεται στην περιοχή είναι το Mytilus galloprovincialis. Είναι είδος ενδημικό της ανατολικής Μεσογείου, της Αδριατικής και της Μαύρης Θάλασσας, αλλά σήμερα έχει εξαπλωθεί σε όλες τις θάλασσες του κόσμου, είτε γιατί έχει εισαχθεί εκεί για καλλιέργεια είτε γιατί έχει μεταφερθεί κατά λάθος (πχ. μέσω των εμπορικών πλοίων) και έχει αναπτυχθεί από μόνο του. Μάλιστα, συγκαταλέγεται στους εκατό «χειρότερους παγκόσμιους εισβολείς», καθώς όταν εγκαθίσταται σε περιοχές όπου δεν είναι ενδημικό, εκτοπίζει τα τοπικά είδη μυδιών. Καλλιεργείται εμπορικά σε μεγάλη κλίμακα στην Ιαπωνία και την Κίνα, ενώ την μεγαλύτερη παραγωγή στην Ευρώπη έχει η Ισπανία.

Προστατευόµενα Δίθυρα µαλάκια

Στις Ελληνικές θάλασσες υπάρχει µία µεγάλη ποικιλία οστράκων, γαστεροπόδων και διθύρων, από τα οποία κάποια είδη µε εµπορική αξία αποτελούν αντικείµενο της επαγγελµατικής αλιευτικής δραστηριότητας. Ορισµένα όµως είδη διθύρων µαλακίων προστατεύονται αυστηρά από την Εθνική και Ενωσιακή νοµοθεσία καθώς και από τις Διεθνείς Συµβάσεις, οι οποίες έχουν ενσωµατωθεί στην νοµοθεσία για την προστασία των οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας.

Ειδικότερα για τα είδη: Lithophaga lithophaga (πετροσωλήνας ή λιθοδόµος ή χουρµάς), Pholas dactylus (δάκτυλο, φτερά αγγέλου, φωλάδα) και Pinna nobilis (πίννα) απαγορεύεται σε όλη την επικράτεια η αλίευση, η διατήρηση επί του σκάφους η µεταφόρτωση, η εκφόρτωση, η αποθήκευση, η πώληση και η έκθεση ή η προσφορά τους για πώληση.

Πετροσωλήνας ή Λιθοφάγος ή λιθοδόµος (Lithophaga lithophaga)

Πετροσωλήνας ή Λιθοφάγος ή λιθοδόµος (Lithophaga lithophaga): Δίθυρο µαλάκιο αρκετά διαδεδοµένο στις ελληνικές παραλίες. Ζει σε όλες τις εύκρατες και ζεστές θάλασσες Ανήκει στην ίδια οικογένεια µε τα µύδια (Μυτιλίδες). O πετροσωλήνας περικλείεται σε δύο ίδια επιµήκη όστρακα (θυρίδες) που φθάνουν σε µέγιστο µήκος τα 12 εκατοστά και έχει διάρκεια ζωής πάνω από 54 χρόνια. Τις πρώτες ηµέρες της ζωής τους οι πετροσωλήνες βρίσκονται στη στήλη του νερού ως ζωοπλαγκτό. Μετά από ένα µήνα καθιζάνουν σε βραχώδη βυθό και εφόσον ο βυθός είναι κατάλληλος (ασβεστολιθικός), αρχίζουν να τρυπούν το βράχο και σιγά-σιγά κάθε χρόνο, δηµιουργώντας και διευρύνοντας µία περίπου κυλινδρική φωλιά, για να µεγαλώσουν στο εσωτερικό της. Λόγω της ιδιαίτερης διαβίωσής του, ο πετροσωλήνας παρουσιάζει αργό ρυθµό ανάπτυξης. Σε πολλά µέρη του κόσµου µπορεί κανείς να συναντήσει τέτοιες τρύπες και αυτό αποδεικνύει ότι στο µέρος εκείνο κάποτε υπήρχε βυθός θάλασσας.



Φωλάδα ή Φτερά Αγγέλου ή δάκτυλο (Pholas dactylus)

Φωλάδα ή Φτερά Αγγέλου ή Δάκτυλο (Pholas dactylus): είναι δίθυρο µαλάκιο, µε ελλειπτικό περίπου περίγραµµα που καταλήγει σε ένα “ράµφος” στο µπροστινό άκρο, φτάνει σε µέγιστο µήκος τα 15 εκατοστά και έχει διάρκεια ζωής έως 20 χρόνια. Μεγαλώνει σε µαλακό υπόστρωµα Το κέλυφος είναι λεπτό και εύθραυστο µε ένα ανάγλυφο από οµόκεντρες γραµµές, έχει θαµπό λευκό ή γκρι χρώµα, το περιόστρακο είναι κιτρινωπό και συχνά αποχρωµατισµένο. Το σώµα έχει φωσφορίζουσες ιδιότητες, το περίγραµµά του λαµπυρίζει µε ένα πράσινο-µπλε φως στο σκοτάδι. Ο πληθυσµός του έχει µειωθεί λόγω της ευαισθησίας του στη ρύπανση αλλά και λόγω υπεραλίευσης είτε ως τρόφιµο είτε ως δόλωµα. Και για τα δύο παραπάνω είδη ο τρόπος αλίευσής τους έχει σαν αποτέλεσµα την καταστροφή του υποστρώµατος όπου εισχωρούν (σκληρό ή µαλακό) οπότε η προστασία τους σχετίζεται όχι µόνο µε την επιβίωση του κάθε είδους αλλά και µε την προστασία του υποστρώµατος και του οικοσυστήµατος γενικότερα.

Πίννα (Pinna nobilis)

Η πίννα (Pinna nobilis) είναι όστρακο που µοιάζει µε τεράστιο µύδι, φτάνει σε µέγιστο µήκος τα 120 εκατοστά και έχει διάρκεια ζωής περισσότερο από 20 χρόνια. Αλιεύεται έντονα για το κρέας της ή για τη χρήση του οστράκου της ως διακοσµητικού. Επίσης, υπάρχει θνησιµότητα (της οποίας το µέγεθος δεν έχει εκτιµηθεί) από αλιευτικά εργαλεία (τράτες και δίχτυα βυθού) και κατά την αγκυροβόληση σκαφών. Έχει σηµαντικό οικολογικό ρόλο γιατί λειτουργεί ως φίλτρο κατακράτησης διασπασµένης οργανικής ύλης και επιπλέον λειτουργεί ως υπόστρωµα ανάπτυξης άλλων υδρόβιων οργανισµών. Ο βύσσος του οποίου τα τριχίδια συγκρατούν την πίννα στο βυθό, είναι τόσο απαλά και λαµπερά που ονοµάστηκαν «µετάξι της θάλασσας». Ο βύσσος αποτέλεσε πολύ εκλεκτή υφαντική ύλη για διακεκριµένα πρόσωπα της αρχαιότητας και του Βυζαντίου.





 





Πηγές:
ΣΙΜΙΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

wwf.gr
axiosdelta.gr
minagric.gr

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο