Τα «Δεκεμβριανά» του 1944

Σαν σήμερα πριν από 73 χρόνια ξεκίνησε μια σειρά από ένοπλες συγκρούσεις στην Αθήνα μεταξύ των δυνάμεων του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και του τακτικού Ελληνικού στρατού που ενισχύθηκε και από τους Βρετανούς. Οι αιματηρές αυτές συγκρούσεις σηματοδότησαν την αρχή του αδελφοκτόνου εμφυλίου πολέμου, που αποτέλεσε μια βαθιά πληγή στην κοινωνία και στην ιστορία της Ελλάδας.

Ενδεικτικές είναι οι μαρτυρίες των κορυφαίων λογοτεχνών που έζησαν τα γεγονότα από κοντά και προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν όλο αυτόν τον σπαραγμό με νηφαλιότητα.

Ο Άγγελος Σικελιανός στο «Πνευματικό εμβατήριο», Μάιος 1945, γράφει:
«Δυστυχώς, η Ελλάδα, στην έξοδο του πολέμου, εκτροχιάστηκε. Όλα γέμισαν αίματα, και τα πιο παλιά πράγματα ξαναήρθαν απειλητικά στην επιφάνεια με την αξίωση να σώσουν αυτά την κατάσταση. Όταν λέω “παλιά πράγματα” δεν εννοώ κατ’ ανάγκη ορισμένα πρόσωπα και ορισμένα δόγματα. Εννοώ και το “ύφος” της ζωής μας. Λ.χ., τα χρόνια της Κατοχής, όσοι συνεργαζόμασταν λίγο πολύ στον παράνομο Τύπο, το θεωρούσαμε ως βέβαιο ότι, μετά τον πόλεμο, οι ελληνικές εφημερίδες θα εξακολουθούσαν να γράφονται στη δημοτική, καθώς γραφόντανε και μες στην παρανομία. Μα ξαφνικά το παλιό “ύφος” σκέπασε ακατάσχετα τη μεγάλη πλειοψηφία των καθημερινών και των εβδομαδιαίων φύλλων και μαζί η αντίστοιχη νοοτροπία. Δε μας δόθηκε η χαρά να ζήσουμε μια ριζική ανανέωση της εθνικής μας ζωής, να αναπνεύσουμε ένα φρέσκο αέρα αναδημιουργίας, που θα ερχότανε να ζωογονήσει όλες τις εκδηλώσεις του ελληνικού κόσμου».

Ένα κείμενο του Γιώργου Θεοτοκά, στα τέλη του 1945, έναν χρόνο μετά τα Δεκεμβριανά, υποδηλώνει τις ευρύτερες συνέπειες του εμφυλιακού αυτού προοιμίου:
«Πάλι μπροστά οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιοι ηγέτες, τα ίδια ονόματα, βρε αδερφέ! Ώστε δεν άλλαξε τίποτα σ’ αυτόν τον κόσμο».

Για τον Μενέλαο Λουντέμη, δύο Ελλάδες στάθηκαν αντιμέτωπες τον Δεκέμβρη του 1944. Σχετικά με τη μάχη του Δεκέμβρη και τον ιστορικό της ρόλο γράφει δύο πεζά «Ο Μεγάλος Δεκέμβρης» και τη «Δεκεμβριάδα».

 «…Και ξημέρωσε η 3 του Δεκέμβρη. Τρεις του Δεκέμβρη!
Όποιος έζησε στις 3 του Δεκέμβρη, στις 4 μπορούσε να πεθάνει. 
Ο προορισμός του ανθρώπου, που είναι: να κάνει κάτι μεγάλο ή να ζήσει κάτι μεγάλο εκπληρώνεται. Γιατί ο λαός, ο Αθηναϊκός λαός, κείνη τη μεγάλη μέρα αποκαλύφθηκε μπροστά στο ίδιο του το μεγαλείο. Η μέρα αποβραδύς ήτανε βροχερή. Ήτανε μια νύχτα βαριά από γεγονότα. Ο λαός είχε οχτώ χρόνια να πει: “Θα γίνει το δικό μου!”. Οι δολοφόνοι τροχίζανε τα σπαθιά τους, ο λαός ετοίμαζε τη φωνή του.
Αύριο θα μιλήσουμε κι’ οι δυο. Είναι χιλιάδες χρόνια τώρα που η φωνή του λαού ακούεται, φτάνει να μην είναι παράφωνη».

Φωτογραφία




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο