Συνέντευξη με τον Άρη Μπαρτζώκα, Καθηγητή Μετεωρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Ποιος είναι ο Άρης Μπαρτζώκας

Ο Άρης Μπαρζώκας είναι Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με ειδικότητα στη Μετεωρολογία και την Κλιματολογία. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Μετεωρολογία-Κλιματολογία στο Μπέρμινχαμ της Αγγλίας. Το 1981 εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα ως Επιστημονικός Συνεργάτης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και έκτοτε σταδιοδρομεί στο ανωτέρω Πανεπιστημιακό Ίδρυμα.

Είναι συγγραφέας δύο διδακτικών βιβλίων Μετεωρολογίας και μεγάλου αριθμού πρωτότυπων ερευνητικών εργασιών που έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Έχει καθοδηγήσει πολλούς νέους επιστήμονες στην εκπόνηση της μεταπτυχιακής ή της διδακτορικής τους διατριβής και έχει διοργανώσει δύο διεθνή επιστημονικά συνέδρια. Με τη συμμετοχή του σε διεθνή ερευνητικά Προγράμματα το Εργαστήριο Μετεωρολογίας πέτυχε να βελτιωθεί η πρόγνωση του καιρού για την περιοχή της Ηπείρου και να εκδίδονται εγκαίρως προειδοποιήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα.

Εκτός όμως από σπουδαίος καθηγητής και επιστήμονας, ο Άρης Μπαρτζώκας είναι μια προσωπικότητα με πολλά ενδιαφέροντα, καθώς ασχολείται ενεργά με κοινωνικές δράσεις, με την τοπική αυτοδιοίκηση και είναι ένας από τους πιο έμπειρους ορειβάτες και οδηγούς βουνού της Ηπείρου. Από το 2014 έως σήμερα, είναι επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης «Γιάννενα Τώρα» και δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Ιωαννιτών.

Σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε σε συνεργάτη του geonews.gr μάς ξενάγησε στο Εργαστήριο Μετεωρολογίας του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μας μίλησε για τις συνεργασίες και το σπουδαίο ερευνητικό έργο του Εργαστηρίου και αναφέρθηκε στα ακραία καιρικά φαινόμενα, τις πυρκαγιές και την κλιματική αλλαγή.



Το Εργαστήριο Μετεωρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Το Εργαστήριο Μετεωρολογίας ιδρύθηκε το 1970 μαζί με το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μετρά δηλαδή μια ιστορία 50 ετών, και ταυτόχρονα εγκαταστάθηκε στην Πανεπιστημιούπολη ο Μετεωρολογικός Σταθμός. Συνεπώς, όλες οι μετρήσεις όλων των μετεωρολογικών παραμέτρων για την περιοχή των Ιωαννίνων είναι μακρές και αξιόπιστες. Σήμερα, το Εργαστήριο Μετεωρολογίας αποτελείται από πέντε μέλη ΔΕΠ, ένα μέλος EΔΙΠ και μία διοικητική υπάλληλο.

Τα μαθήματα του Εργαστηρίου Μετεωρολογίας προσφέρονται στους προπτυχιακούς φοιτητές των Τμημάτων Φυσικής, Μαθηματικού και του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης. Παράλληλα, λειτουργεί από το 1994 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, το οποίο οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος. Μπορεί βέβαια να παρακολουθήσει κανείς και Διδακτορικές Σπουδές και να λάβει διδακτορικό δίπλωμα, υπό την καθοδήγηση των μελών ΔΕΠ του Εργαστηρίου Μετεωρολογίας.

Ασφαλώς, το Εργαστήριο Μετεωρολογίας είναι διεθνούς εμβέλειας, καθώς έχει εξασφαλίσει διεθνείς συνεργασίες με πολλά Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Ινστιτούτα του εξωτερικού, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Σχεδόν, μόνιμα συμμετέχουν σε χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα με συμμετοχή επιστημόνων από την Ελλάδα και από άλλες χώρες. Στα πλαίσια αυτών των προγραμμάτων αφενός παράγεται σπουδαίο και καινοτόμο ερευνητικό έργο, αφετέρου δε ενισχύεται συνεχώς ο εργαστηριακός εξοπλισμός του Εργαστηρίου. Για παράδειγμα, η συστοιχία των ηλεκτρονικών υπολογιστών -Cluster-, στην οποία διεξάγεται καθημερινώς πρόγνωση του καιρού, αποκτήθηκε με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Διαφορετικά, θα ήταν αδύνατο να εξοπλιστεί το Εργαστήριο με σύγχρονο υλικοτεχνικό εξοπλισμό από τον οικονομικό προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου.

Η συστοιχία υπολογιστών του Εργαστηρίου Μετεωρολογίας

Πρόγνωση καιρού από το Εργαστήριο Μετεωρολογίας

Σύμφωνα με τον κ. Μπαρτζώκα, η πρόγνωση καιρού που πραγματοποιείται από το Εργαστήριο Μετεωρολογίας έχει βελτιωθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια, καθώς το Μετεωρολογικό Μοντέλο που χρησιμοποιείται γι’ αυτό το σκοπό τροποποιείται τακτικά για να παράγει όλο και καλύτερες προγνώσεις. Η μέχρι τώρα έρευνα που έχει γίνει στα πλαίσια των διδακτορικών διατριβών και άλλων μελετών έδειξε τι απαιτείται κάθε φορά για να βελτιωθεί η πρόγνωση του καιρού. Μας ανέφερε ακόμη ότι στην περιοχή της Ηπείρου η πρόγνωση καιρού γίνεται σε πλέγμα 2Χ2 χιλιόμετρα, για κάθε δύο ώρες και παρέχει πρόγνωση για 3 ημέρες. Είναι από τις προγνώσεις με το πυκνότερο πλέγμα που υπάρχουν μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, δηλαδή με τη μεγαλύτερη χωρική ανάλυση.

Τι δήλωσε ο διακεκριμένος καθηγητής Μετεωρολογίας για την κλιματική αλλαγή

«Αν με ρωτούσατε εδώ και 30 χρόνια, θα με βρίσκατε λίγο επιφυλακτικό όσον αφορά τη μεταβολή του κλίματος, διότι στην Ανατολική Μεσόγειο άργησε να φανεί αυτή η κλιματική αλλαγή, που ήδη παρατηρείτο σε άλλα μέρη της Γης. Αυτό οφείλεται στην κυκλοφορία της περιοχής όπου γενικά επικρατούν οι μετακινήσεις αερίων μαζών από το Βορά προς Νότο με αποτέλεσμα να κρατούν λίγο χαμηλά τη θερμοκρασία.

Τα τελευταία χρόνια όμως και σε εμάς έχει καταγραφεί μία αύξηση της θερμοκρασίας. Για παράδειγμα, οι πεντηκονταετείς μετρήσεις του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων δείχνουν ότι η θερινή θερμοκρασία από το 1970 μέχρι σήμερα έχει αυξηθεί στα Ιωάννινα κατά 2 βαθμούς. Ασφαλώς, 2 βαθμοί είναι πολλοί, ωστόσο δεν έχει αυξηθεί η χειμερινή θερμοκρασία, οπότε κατά μέσο όρο είμαστε γύρω στο μισό βαθμό αύξηση της ετήσιας θερμοκρασίας».

Γενικότερα, ο καθηγητής Μετεωρολογίας ανέφερε πως σε παγκόσμιο επίπεδο ενδεικτικό της κλιματικής αλλαγής είναι ο αυξημένος αριθμός τυφώνων των τροπικών, δηλαδή των κυκλώνων που πλήττουν την Ν.Α. Ασία και τις ΗΠΑ. Ο κύριος λόγος της αύξησης αυτών των καταστροφικών τυφώνων είναι η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας. Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία της θάλασσας, αυξάνεται η εξάτμιση, ο αέρας τροφοδοτείται δηλαδή με περισσότερους υδρατμούς, πράγμα που ενισχύει ένα τέτοιο ακραίο σύστημα.

Σε ερώτησή μας για το τι αναμένεται στο μέλλον, ο κύριος Μπαρτζώκας απάντησε:

«Τα μέτρα για την κλιματική αλλαγή έχουν ανακοινωθεί πολλές φορές, όμως έρχονται σε αντίθεση με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Όλοι κατηγορούν τις ΗΠΑ που δεν εφαρμόζουν περιστολή των εκπομπών των αερίων που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή. Αλλά, δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ που ευθύνονται. Δύο ακόμη πολύ μεγάλες χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία, με πληθυσμό άνω του 1 δις εκατομμυρίου κατοίκων δεν δείχνουν καμία διάθεση να μειώσουν τις εκπομπές των ρύπων, συνεπώς τα πράγματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή δεν φαίνεται να αλλάζουν στο μέλλον.

Αν βάλουμε όλοι λίγο νερό στο κρασί μας, μπορούμε να ελπίζουμε ότι δεν θα επαληθευτούν τα δυσμενή σενάρια σε 80-100 χρόνια, αλλά τα λιγότερα δυσμενή. Σίγουρα, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι μια λύση, αφού προφανώς δεν εμπλουτίζουν την ατμόσφαιρα με σωματίδια, τα οποία ευνοούν την αύξηση της θερμοκρασίας, όμως έχουν κόστος. Σαφώς είναι πιο φθηνό το πετρέλαιο και το κάρβουνο από το να στήσεις αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα». 

Ένα αιολικό πάρκο επηρεάζει ή όχι το μικροκλίμα μιας περιοχής;

«Σίγουρα, δεν είναι οπτικά όμορφο να γεμίσεις τις βουνοκορφές με ανεμογεννήτριες», δήλωσε ο διακεκριμένος καθηγητής μετεωρολογίας, συνεχίζοντας πως είναι μύθος να υποστηρίζεται ότι σε μια περιοχή όπου εγκαθίστανται αιολικά πάρκα αλλάζει το μικροκλίμα της περιοχής καθώς δημιουργείται μεγαλύτερη ξηρασία. «Ο κόσμος αρέσκεται στην υπερβολή» συμπλήρωσε στο τέλος σχετικά με την ερώτησή μας.

Οι πυρκαγιές πώς σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή κύριε καθηγητά;

«Όσο πιο ξηρό είναι το κλίμα και όσο πιο ισχυρός είναι ο άνεμος τους θερινούς μήνες, τόσο πιο μεγάλη είναι η πιθανότητα να εξαπλωθεί μια πυρκαγιά. Προφανώς και δεν μπορεί να προβλεφθεί πότε κάποιος θα βάλλει μια φωτιά, είτε ηθελημένα είτε κατά λάθος, μπορούμε όμως να προβλέψουμε εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες για την εξάπλωσή της».

Ο Καθηγητής κ. Μπαρτζώκας με τον επιστημονικό συνεργάτη του Εργαστηρίου Δρ. Ηλία Χούσο

Στη συνέχεια της συζήτησης αναφορικά με τα μοντέλα πρόβλεψης του κινδύνου εξάπλωσης πυρκαγιάς, καθώς η ερευνητική ομάδα του κ. Μπαρτζώκα στο Εργαστήριο Μετεωρολογίας συμμετέχει εδώ και χρόνια σε ερευνητικά προγράμματα σχετικά με τις πυρκαγιές και στο Εργαστήριο γίνεται πρόγνωση της επικινδυνότητας των πυρκαγιών, μας επισήμανε πως πολλές λεπτομέρειες αυτού του είδους πρόγνωσης δεν διατίθενται στο ευρύ κοινό παρά μόνο στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για ευνόητους ασφαλώς λόγους.

Ο Επίκουρος Καθηγητής, Λώλης Χρήστος, Μέλος ΔΕΠ του Εργαστηρίου, ελέγχοντας τις προγνώσεις επικινδυνότητας πυρκαγιάς

Το geonews.gr και οι συνεργάτες του ευχαριστούν πολύ τον καθηγητή κ. Άρη Μπαρτζώκα για την παραχώρηση της συνέντευξης και τους συνεργάτες του για την ξενάγηση στους χώρους του Εργαστηρίου Μετεωρολογίας.





 





Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο