ΣΠΗΛΑΙΟ ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ: Το σπίτι του Κύκλωπα Πολύφημου

Στην παγκοσμίου φήμης ομηρική Οδύσσεια, ο πολυμήχανος Οδυσσέας φέρεται να βρέθηκε, στον πηγαιμό για την Ιθάκη, στο σπήλαιο της Μαρώνειας. Φήμη, μύθος ή πραγματικότητα έρχονται σε δεύτερη σκέψη, καθώς αυτό το στολίδι, κάτω από την επιφάνεια της γης, έχει να μας πει τη δική του ιστορία.

Γνωστό και ως σπήλαιο του “Κύκλωπα” ή “Πολύφημου”, περίπου 30 χιλιόμετρα νότια της Κομοτηνής, ανάμεσα στον οικισμό Προσκυνητές και το χωριό Μαρώνεια, στο όρος Ίσμαρος, στην περιοχή που είναι γνωστή ως «Κουφού το Πλάι», βρίσκεται το σπήλαιο της Μαρώνειας, μοναδικό, λόγω του γεωμορφολογικού του ενδιαφέροντος αλλά και του μύθου που υπάρχει γύρω από αυτό. Σύμφωνα με το μύθο, εκεί έμενε ο κύκλωπας Πολύφημος, γιος του Ποσειδώνα, τον οποίο τύφλωσε ο Οδυσσέας σε μια πράξη εκδίκηση, για τον θάνατο των συντρόφων του. Εκτός της διεκδίκησης ως σπηλιά του “Κύκλωπα”, ο καθηγητής Γ. Μπακαλάκη, που επισκέφθηκε το σπήλαιο το 1938, αναφέρει πως ίσως πρόκειται για το σπήλαιο, που αναφέρει ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, στα Αργοναυτικά του ως κατοικία του Ορφέα στη χώρα των Κικόνων.

Με μήκος 350 μέτρων και πλάτος που κυμαίνεται από 15 έως και 50 μέτρα, το σπήλαιο της Μαρώνειας είναι ένα διανοιγμένο “νησί” από ασβεστόλιθο. Δημιουργήθηκε πριν από 8 με 10 εκατομμύρια χρόνια, με την ανάδυση της περιοχής από την θάλασσα. Με την κίνηση των υπογείων υδάτων δημιουργήθηκαν κοιλότητας που εποικήθηκαν από χερσαίους οργανισμούς, ενώ ταυτόχρονα, το νερό της βροχής ξεκίνησε να το διαβρώνει. Πιο συγκεκριμένα, το πέτρωμα του σπηλαίου δημιουργήθηκε κυρίως από πτώματα μικροοργανισμών που ζούσαν, πριν εκατομμύρια χρόνια στη θάλασσα που σκέπαζε την περιοχή. Τα μικροσκοπικά τρηματοφόρα, μονοκύτταροι θαλάσσιοι οργανισμοί, υπάρχουν ακόμα, απολιθωμένοι πλέον, μέσα στον ασβεστόλιθο. Με τα πρώτα ίχνη κατοίκησής του να χρονολογούνται στη νεότερη νεολιθική περίοδο (πέμπτη χιλιετία) και τις πολλές ομοιότητες που εμφανίζει με το Σπήλαιο του Κύκλωπα στην παραλία της Μάκρης στον Έβρο, καταλαβαίνει κανείς την σπουδαιότητα και ιστορική αξία του σπηλαίου αυτού.

Όντας πλούσιο σε σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο, με εντυπωσιακότερα σπηλαιοθέματα τους δύο δίσκους του, αν κάποιος το εξερευνήσει, θα ανακαλύψει σταλακτίτες και σταλαγμίτες, μικρές λίμνες και αρκετές αίθουσες. Συνίσταται βέβαια, η επίσκεψη στο σπήλαιο να γίνει παρουσία οδηγού – ξεναγού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η πανίδα του σπηλαίου. Το συγκεκριμένο σπήλαιο, αποτελεί το μοναδικό χώρο στο πλανήτη που φιλοξενεί πληθυσμούς του ισόποδο Alpioniscus thracicus, του κολεοπτέρου Maroniella beroni και του χερσαίου σαλιγκαριού Balcanodiscus cerberus. Ύστερα από μελέτη που ξεκίνησε το 1999, έχουν βρεθεί πάνω από 30 διαφορετικά είδη ασπονδύλων εκ των οποίων τα 25 έχουν μόνιμους πληθυσμούς, ενώ 5 από αυτά είναι νέα για την επιστήμη. Ακόμη, εντοπίστηκε η παρουσία 8 αποκλειστικά σπηλαιόβιων ειδών (6 τρωγλόβια και 2 στυγόβια) και τουλάχιστον 10 ειδών που είναι ενδημικά στο σπήλαιο. Μοναδικής σημασίας είναι επίσης, η μικρή, μόνιμη «Γραφική Λίμνη», στα δυτικά του «Θαλάμου Κόκκινης Κολώνας», όπου βρέθηκαν τα δύο μοναδικά είδη του σπηλαίου (αμφίποδο και κολλέμβολο). Ένα, ακόμα, σπάνιο για τα Ελλαδικά δεδομένα, χαρακτηριστικό του σπηλαίου είναι η χρησιμοποίησή του από τουλάχιστον 11 είδη νυχτερίδων για διημέρευση ή διαχείμαση, 8 από τα οποία αναπαράγονται εκεί.

Το 2013, σε μια προσπάθεια προστασίας και ανάδειξης του σπηλαίου, το νομαρχιακό συμβούλιο Ροδόπης ενέκρινε την προγραμματική σύμβαση ανάθεσης της μελέτης ανάδειξης του σπηλαίου, η οποία περιλαμβάνει και τη δημιουργία φορέα διαχείρισης. Σκοπός είναι η δημιουργία μιας διαδρομής τριακοσίων περίπου μέτρων, από όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να δει το εξαιρετικό θέαμα των σταλακτικτών και σταλαγμιτών αλλά και τη δημιουργία μιας εφαρμογής εικονικής πραγματικότητας, όπου ο επισκέπτης θα έχει την δυνατότητα πρόσβασης σε απροσπέλαστα τμήματα του σπηλαίου, με την ελάχιστη δυνατή όχληση της πανίδας (μόνο μια φορά κατά το στάδιο της καταγραφής του χώρου).

Ένα σπήλαιο, αν και άγνωστο σε πολλούς, έρχεται να διεκδικήσει δυναμικά τη θέση του, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, φέροντας μαζί του δυνατή ιστορία, μύθους αλλά και μοναδικότητα παγκοσμίου επιπέδου. Μια εναλλακτική πρόταση, μακριά από τα συνηθισμένα, που αξίζει μια επίσκεψη.






Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο