Ο “Θησαυρός” της Δράμας

Η πηγή της ζωής, το νερό, από την αρχαιότητα απασχόλησε την ανθρωπότητα. Σε μια εποχή όπου η ανάγκη ηλεκτροπαραγωγής και διαχείρισης των υδάτινων πόρων κρίνεται επιτακτική, η δημιουργία φραγμάτων και κατ’ επέκταση τεχνητών λιμνών είναι δεδομένη.
Σε απόσταση 13 χιλιομέτρων από το Παρανέστι Δράμας, έχει κατασκευαστεί το φράγμα Θησαυρού, στον ποταμό Νέστο. Ένα ψηλό, χωμάτινο φράγμα με αδιαπέραστο αργιλικό πυρήνα, συνολικού ύψους 175 μέτρων (ένα από τα ψηλότερα της Ευρώπης) και ωφέλιμης χωρητικότητας 656 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού, ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1997 από τη ΔΕΗ (Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού). Ως αποτέλεσμα του παραπάνω φράγματος είναι η δημιουργία τεχνητής λίμνης. Ο υδροηλεκτρικός σταθμός του Θησαυρού αποτελείται από τρεις μονάδες συνολικής ισχύος 384 MW και μαζί με το φράγμα της Πλατανόβρυσης (μικρότερο φράγμα με ισχύς 116 MW και ωφέλιμο όγκο 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού) μπορούν να φτάσουν συνολική ηλεκτροπαραγωγός ισχύς έως και 500 MW. Είναι έργο άντλησης – ταμίευσης και πολλαπλού σκοπού που ικανοποιεί τις αρδευτικές ανάγκες των γειτονικών περιοχών προσφέροντάς τους παράλληλα και αντιπλημμυρική προστασία.

Το συγκεκριμένο έργο κατακτά μια ακόμα πρωτιά, καθώς χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η τεχνική “back to back”, που εξασφαλίζει ηλεκτροδότηση, ακόμη και σε περιόδους αιχμής, μέσω αντλιών μεγάλης ισχύος. Πρόκειται για ένα αναστρέψιμο σταθμό, δηλαδή λειτουργεί ως αντλητικός σταθμός το βράδυ ενώ πρέπει να τονιστεί εδώ πως τόσο από άποψη μεγέθους όσο και δυνατοτήτων αποτελεί το κύριο από τα υδροηλεκτρικά έργα του Νέστου. Ιδιαιτερότητα αποτελεί το γεγονός πως τα δύο φράγματα λειτουργούν συμπληρωματικά ως ενιαίο σύστημα. Συγκεκριμένα, πέρα από τη δυνατότητα επανάχρησης των υδάτων που απελευθερώνονται από το φράγμα Θησαυρού, υπάρχει δυνατότητα άντλησης του νερού από την τεχνητή λίμνη της Πλατανόβρυσης σε αυτή του Θησαυρού, διαδικασία που συνήθως επαναλαμβάνεται κάθε εικοσιτετράωρο, στη διάρκεια της νύχτας, με τη χρήση της περίσσειας φορτίου (μειωμένη ζήτηση). Ακόμη, σημαντικό γεγονός αποτελεί και η επίτευξη διακρατικής συμφωνίας με τη βουλγαρική πλευρά για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος των φραγμάτων. Με τη συμφωνία αυτή, η βουλγαρική πλευρά ανέλαβε την υποχρέωση να επιτρέπει την παροχέτευση τουλάχιστον του 29% των υδάτων του ποταμού στο ελληνικό έδαφος.

Αναμενόμενο είναι, καθώς πρόκειται για ένα τεχνητό φράγμα, μια καθαρά ανθρωπογενής κατασκευή, να υπάρχει όχληση στο φυσικό περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, οι συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον από την κατασκευή και λειτουργία των φραγμάτων συνίστανται κυρίως στην όχληση και τις μεταβολές που επέφεραν στην άμεση περιοχή τους κατά τη φάση της κατασκευής και στο πλημμύρισμα και την εξαφάνιση κάποιων σημαντικών ορεινών παραποτάμιων βιοτόπων, ενώ πλημμύρισαν και γεωργικές εκτάσεις. Στο οικοσύστημα του Δέλτα του ποταμού Νέστου, δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές συνέπειες από την ύπαρξη των συγκεκριμένων φραγμάτων, καθώς δεν δεσμεύονται ύδατα για αρδευτικούς σκοπούς. Αντίθετα, σημαντική είναι η δέσμευση υδάτων στη βουλγαρική πλευρά αλλά και στις πεδινές εκτάσεις του ποταμού (φράγμα “Τοξοτών”). Υπάρχει όμως, σε κάθε περίπτωση, συγκράτηση φερτών υλών, που αλλάζει τη σύσταση των υδάτων. Μία άλλη επίπτωση, όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται οι κάτοικοι της Ξάνθης αλλά και το τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος της Πολυτεχνικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημιίου Θράκης, είναι αυτή της αλλαγής του κλίματος (πιο υγρό και βροχερό, ιδιαίτερα τα ζεστά καλοκαιρινά μεσημέρια) σε μία ευρεία ζώνη επιρροής του έργου.
Παρόλα αυτά, «τα υδροηλεκτρικά έργα της ΔΕΗ στον Νέστο εφαρμόζουν πιστοποιημένο σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης ISO 1400, γεγονός που αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της δέσμευσης της επιχείρησης για την προστασία του περιβάλλοντος», τονίζει η ΔΕΗ και προσθέτει: «Τα φράγματα Θησαυρού και Πλατανόβρυσης όχι μόνο δεν είχαν αρνητικές επιπτώσεις στους υγροβιότοπους, αλλά αντίθετα αντιμετώπισαν το πρόβλημα λειψυδρίας στο δέλτα του ποταμού». Aξίζει να τονιστεί εδώ πως η λίμνη Θησαυρού παρακολουθείτε από την Ειδική Γραμματεία Υδάτων – Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων με κωδικό υδατικού συστήματος GR001200030050H.

Σε κάθε περίπτωση αναγκαιότητας τέτοιων έργων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη διεπιστημονικών ομάδων τόσο ως προς την καταλληλότητα της θέσης, όσο και ως προς την όχληση στα οικοσυστήματα της περιοχής. Δεν είναι λίγες άλλωστε οι φορές όπου έργα παρόμοιου χαρακτήρα έχουν γίνει ανοιχτές “πληγές” με πληθώρα προβλημάτων τόσο για το οικοσύστημα όσο και για τους ανθρώπους. Ας προσπαθήσουμε για τη δημιουργία έργων σε αρμονία και σεβασμό με το περιβάλλον, που ας μην ξεχνάμε μας φιλοξενεί. Ας παραδώσουμε ένα πλανήτη λίγο καλύτερο από αυτόν που παραλάβαμε από τους γονείς μας. Μπορούμε άραγε;

Δείτε το VIDEO:


 

Επιμέλεια: Νίκα Νεφέλη






Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο