Οι χρήσεις των θαλάσσιων σπόγγων κατά την αρχαιότητα



Οι αρχαίοι Έλληνες που κατοικούσαν σε παράκτιες περιοχές είχαν ασχοληθεί από αρκετά νωρίς με την σπογγαλιεία. Βάσει των αρχαιολογικών ευρημάτων, η χρήση των σπόγγων ήταν ήδη γνωστή από τα Μινωικά χρόνια. Σε αγγείο που χρονολογείται μεταξύ των ετών 1800-1700 π.Χ. και βρέθηκε σε σπήλαιο των Καμαρών της κεντρικής Κρήτης, απεικονίζονται σπόγγοι του μπάνιου.

Οι σπόγγοι για την καθαριότητα του σώματος

Σήμερα, τα σφουγγάρια χρησιμοποιούνται κυρίως για την υγιεινή και την καθαριότητα του σώματος, μια χρήση γνωστή ακόμη από την αρχαιότητα. Μετά την αλίευση των θαλάσσιων σπόγγων, τα σφουγγάρια αφήνονταν επάνω στα βράχια της ακτής για να αποξηρανθούν με το φως του ήλιου ή το φως του φεγγαριού, έτσι ώστε να γίνουν κατάλληλα προς χρήση.

Πρώτη αναφορά για τη χρήση των σπόγγων για την καθαριότητα του σώματος βρίσκουμε στην «Ιλιάδα» του Ομήρου, όπου ο Ήφαιστος σκουπίζει τα χέρια και το πρόσωπό του με έναν σπόγγο, για να υποδεχτεί τη Θέτιδα. Επίσης, αργότερα οι σπόγγοι χρησιμοποιούνταν για τον καθαρισμό του σώματος των αθλητών.

Χρήση των σπόγγων για την καθαριότητα των νοικοκυριών

Χαρακτηριστική είναι η εικόνα στην «Οδύσσεια» του Ομήρου με τη χρήση των σπόγγων στην καθαριότητα των νοικοκυριών. Οι υπηρέτες στο παλάτι του Οδυσσέα καθαρίζουν με σπόγγους τα τραπέζια και τα καθίσματα πριν από κάθε γεύμα.

Οι σπόγγοι στις πολεμικές επιχειρήσεις

Τα σφουγγάρια έβρισκαν διάφορες χρήσεις στον πόλεμο. Οι πολεμιστές τοποθετούσαν σπόγγους μέσα στις περικεφαλαίες και τις περικνημίδες για να απορροφούν τους κραδασμούς στη μάχη. Ακόμη, σπόγγοι βρεγμένοι σε νερό ή ξύδι τοποθετούνταν μαζί με φύκια σε δίχτυα ή σε προβιές προβάτων για να καλύπτουν τις πολεμικές μηχανές, έτσι ώστε να μην γίνεται ανάφλεξη.

Οι σπόγγοι για ιατρική χρήση

Σαφώς τα σφουγγάρια ήταν πολύ σημαντικά για τον καθαρισμό των πληγών και την απορρόφηση των υγρών από τα τραύματα. Όμως, μια χρήση των σπόγγων που δεν είναι ευρέως γνωστή είναι πως βυθισμένοι σε χλιαρό νερό ή μέλι, μπορούσαν να ανακουφίσουν τον πόνο στο λαιμό, στα αυτιά, τον ερεθισμό των ματιών ή ακόμη και το πρήξιμο στα πόδια. Επίσης, με σπόγγους βυθισμένους σε μέλι ή λάδι καταπολεμούσαν τις αιμορροΐδες, τα συρίγγια και την πρόπτωση του εντέρου.

Εκτός, βέβαια, από την εκμετάλλευση της απορροφητικότητας του σπόγγου, στην αρχαία ιατρική εκμεταλλεύονταν και την ίδια τη σύσταση του σπόγγου. Αφού πρώτα ψηνόταν ο σπόγγος, στη συνέχεια τον μετέτρεπαν σε σκόνη και τον αναμείγνυαν με κρασί. Έφτιαχναν, λοιπόν, ένα φάρμακο που δινόταν στις γυναίκες για να σταματήσει η ακατάσχετη αιμορραγία.



Οι σπόγγοι σε διάφορες καθημερινές χρήσεις

Οι σπόγγοι λόγω της μεγάλης απορροφητικότητας ήταν κατάλληλοι για να βάφουν οι αρχαίοι τα υποδήματά τους. Ακόμη, χρησιμοποιούνταν ως εργαλεία στη ζωγραφική για τη δημιουργία μιας ιδιαίτερης διακόσμησης των αγγείων, που ονομαζόταν μοτίβο σπόγγου.

Τα σφουγγάρια επίσης ήταν πολύ πρακτικά στο νερωμένο κρασί για να γίνεται ο διαχωρισμός του νερού από το κρασί, καθώς ο σπόγγος απορροφούσε το νερό και αποχώριζε το κρασί. Ακόμη, με τα σφουγγάρια οι αρχαίοι έκλειναν διάφορες τρύπες και ανοίγματα σε τοίχους κλπ.

Τέλος, οι αρχαίοι Έλληνες ήταν πάντα πολύ πρακτικά μυαλά και γι’ αυτό είχαν σκεφτεί να τοποθετούν στο κεφάλι τους βρεγμένα σφουγγάρια, ώστε να αποφεύγουν την ηλίαση κατά την τέλεση εργασιών στην ύπαιθρο το καλοκαίρι.

Πηγή: Η αξία των σπόγγων για τον άνθρωπο της αρχαιότητας

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο