Οι Μπούλες και οι Προσωπίδες της Αποκριάς στα Γιάννενα

Όταν ο Σινάν Πασάς εισέβαλε στα Ιωάννινα το 1430 μ.Χ., δεσμεύτηκε με έγγραφη συμφωνία να σεβαστεί τα περιουσιακά και εκκλησιαστικά ζητήματα των Γιαννιωτών. Λέγεται πως ο Μεγάλος Βεζίρης Σινάν Πασάς υποσχέθηκε να παράσχει στο ντόπιο πληθυσμό ακόμη περισσότερα προνόμια και πως οι Γιαννιώτες ζήτησαν ως προνόμιο την προσωπίδα κατά τας εορτάς των Απόκρεω.

Φαίνεται, λοιπόν, πως οι Γιαννιώτες έδιναν μεγάλη σπουδαιότητα στην τήρηση των αποκριάτικων εθίμων και γι’ αυτό εξασφάλισαν το προνόμιο της προσωπίδας με Χάτι Σερίφ (ιερό αυτόγραφο διάταγμα), με το οποίο εξασφαλίζονταν επίσημα τα προνόμια και με όρκο στο Μεγάλο Προφήτη.

Μετά το επαναστατικό κίνημα του Διονυσίου Φιλοσόφου στα Γιάννενα το 1612 και αργότερα τον εξισλαμισμό πολλών τιμαριούχων χριστιανών (1635) τα προνόμια των χριστιανών περιορίστηκαν, αλλά διατηρήθηκε το δικαίωμα να φέρουν προσωπίδες τις μέρες της αποκριάς.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στη Νάουσα με τις Μπούλες. Το έθιμο Μπούλες θεωρούνταν πολύ σπουδαίο για τους κατοίκους της Νάουσας και φαίνεται πως από την αρχή της οθωμανικής κατάκτησης της πόλης διατηρήθηκε ως ιδιαίτερο προνόμιο των κατοίκων. Η προσωπιδοφορία πρέπει να ήταν εθιμικό προνόμιο που δόθηκε από το Σουλτάνο Μουράτ Α΄ κατά την κτίση της πόλης στους κατοίκους της Νάουσας, όπως ακριβώς δόθηκε από το Σουλτάνο Μουράτ το Β΄ στα Γιάννενα, κατά την κατάκτησα της πόλης από τους Οθωμανούς.

Τι σχέση είχαν όμως οι Γιαννιώτες με τους Ναουσαίους και γιατί τέτοιο πάθος με τις Απόκριες;

Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι οι Ναουσαίοι είχαν από πολύ παλιά δεσμούς με τα Γιάννενα και την Ήπειρο. Υποστηρίζεται μέσα από ιστορικές πηγές πως η αρχική καταγωγή πολλών κατοίκων της Νάουσας ήταν από την Ήπειρο. Σύμφωνα με μαρτυρίες που συνέλεξε ο ιστορικός ερευνητής της Νάουσας Στέργιος Αποστόλου, μετά την κατάληψη των Ιωαννίνων από τους Τούρκους, μετοίκησαν στη Νάουσα διωκόμενες οικογένειες οικοδόμων από τέσσερα χωριά της περιοχής Δωδώνης Ιωαννίνων. Άλλη μαρτυρία εμφανίζει να εγκαθίστανται στη Νάουσα πρόσφυγες (αρβανιτόβλαχοι) από τη Μοσχόπολη, μετά την καταστροφή και λεηλασία της από Αλβανικά μισθοφορικά σώματα το 1769, καθώς και από τη Νικολίτσα (περιοχή Κορυτσάς). Υπάρχουν ακόμη και μαρτυρίες για εγκατάσταση στη Νάουσα οικογενειών από την Κιάφα και άλλα χωριά του Σουλίου.

Επίσης, είναι πολύ πιθανό μετά την επανάσταση του Διονύσιου (1612) στα Γιάννενα και την κατάργηση των προνομίων που απολάμβαναν οι Γιαννιώτες, πολλοί Γιαννιώτες και Ζαγορίσιοι να μετανάστευσαν στην ελεύθερη από Τούρκους, αυτοδιοικούμενη και προνομιούχα Νάουσα.

Τα λαϊκά δρώμενα της Αποκριάς στα Γιάννενα και στη Νάουσα τελούνται ακόμη και σήμερα με μεγάλη ευλάβεια, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις δύο πόλεις. Τόσο οι προσωπίδες των Γιαννιωτών όσο και οι Μπούλες της Νάουσας αποτελούν πανάρχαια έθιμα, ακολουθώντας παράλληλους δρόμους στο πέρασμα των αιώνων.
Πηγή: Οι Μπούλες της Νάουσας και οι Προσωπίδες των Ιωαννίνων

Φωτογραφία




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο