Οι μέλισσες ως «βιολογικό» όπλο στο Βυζάντιο

Είναι ευρέως γνωστό πως από τη ρωμαϊκή εποχή αξιοποιούνταν διάφορα ζώα και ιοβόλα έντομα για να εξουδετερώνονται οι εχθροί. Ανάμεσα στα έντομα που αξιοποιήθηκαν σε ένα είδος «βιολογικού» πολέμου στις ρωμαϊκές εκστρατείες ήταν και οι μέλισσες.

Ήδη από τον 4ο αιώνα π.Χ. βρίσκουμε πληροφορίες πως ο Αινείας ο Τακτικός συμβούλευε τους αμυνομένους μιας πόλης που βρισκόταν σε κατάσταση πολιορκίας να εξαπολύσουν σφήκες και μέλισσες μέσα στις σήραγγες για να αιφνιδιαστούν οι αντίπαλοι. Το ίδιο ακριβώς φαίνεται πως εφάρμοσε και ο βασιλιάς του Πόντου Μιθριδάτης εναντίον των Ρωμαίων το 72 μ.Χ. Κατά την πολιορκία της πόλης Θεμίσκυρας, που βρισκόταν κοντά στη Σαμψούντα, οι αμυνόμενοι εξαπέλυσαν σμήνη μελισσών μέσα σε σήραγγες που είχαν σκάψει οι Ρωμαίοι προκειμένου να υπονομεύσουν τα τείχη.

Ποιο όμως ήταν το πλήγμα από τις επιθέσεις των μελισσών;

Οι μαζικές εξαπολύσεις των μελισσών φαίνεται πως ήταν το ιδανικό πολεμικό τέχνασμα για να προκληθεί πανικός και σύγχυση στους στρατιώτες. Άλλωστε, τα μαζικά τσιμπήματα των μελισσών μπορούσαν να προκαλέσουν από επώδυνο πρήξιμο μέχρι και ασφυξία ή ακόμη και  θάνατο.

Ενώ, λοιπόν, στη ρωμαϊκή εποχή συνηθιζόταν να απελευθερώνονται σμήνη μελισσών σε κλειστούς χώρους, οι Βυζαντινοί αξιοποίησαν τις μέλισσες ως «βιολογικά» όπλα και σε ανοιχτούς χώρους. Τοποθετούσαν ολόκληρη την κυψέλη των μελισσών σε μηχανές εκτόξευσης και τις πετούσαν από μεγάλη απόσταση στο αντίπαλο στρατόπεδο ή φρούριο.

Μια σημαντική πληροφορία για τη χρήση των μελισσών στο Βυζάντιο αντλούμε από τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ευστάθιο, ο οποίος ανέφερε ότι στην απόπειρα άλωσης της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς το 1185 αξιοποιήθηκαν σμήνη μελισσών.

Ακόμη, στα «Τακτικά» και τα «Ναυμαχικά» του αυτοκράτορα Λέοντα Στ΄ του Σοφού αναφέρεται πως κλείνονταν μέσα σε χύτρες φίδια, σαύρες, σκορπιοί και εκτοξεύονταν σε εχθρικά πλοία και πως σε πήλινα τσουκάλια κλείνονταν και εκτοξεύονταν σμήνη μελισσών. Σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα της εποχής, οι κυψέλες διαμορφώνονταν, στην επικρατέστερη μορφή τους, ως πήλινα κυλινδρικά αγγεία τοποθετημένα σε οριζόντια διάταξη, με το ένα άκρο κλειστό και το άλλο καλυμμένο με δισκοειδές κάλυμμα με μία οπή εισόδου-εξόδου των μελισσών..

Επομένως, ο βιολογικός πόλεμος δεν απαιτούσε προηγμένο τεχνολογικό εξοπλισμό παρά μόνο ιδιοφυή έμπνευση. Παρά την εφεύρεση καινοτόμων και αποτελεσματικών πυροβόλων όπλων τον 14ο αιώνα, η χρήση των μελισσών ως «βιολογικό» όπλο συνέχισε να υφίσταται και στα νεώτερα χρόνια μέχρι τις συγκρούσεις του 20ου αιώνα.

Πηγή: Μαρτυρίες Ιστορικών Πηγών και Αρχαιολογικών Ευρημάτων για μια μορφή «Βιολογικού» Πολέμου με τη χρήση των Μελισσών στο Βυζάντιο




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο