Οι επιδρομές των «Λαών της Θάλασσας» στην ανατολική Μεσόγειο

Γύρω στα 1224 π.Χ., η Αίγυπτος την εποχή που βασίλευε ο Μερνεπτάχ, διάδοχος του Ραμσή Β’, δέχτηκε εισβολή στο δυτικό Δέλτα του Νείλου από μια ομάδα Λίβυων και διάφορων άλλων πληθυσμιακών ομάδων, που συμβατικά ονομάστηκαν «Λαοί της Θάλασσας». Την ίδια περίοδο αναφέρονται σε Χετταιϊκά κείμενα ονόματα πρωτοεμφανιζόμενων στην ιστορία λαών «που ζούσαν στα πλοία».

Οι λαοί αυτοί έρχονταν από την κεντροανατολική Ευρώπη και διατάραξαν την σταθερότητα και την ισορροπία που είχε επέλθει στην Εγγύς Ανατολή με την συνθήκη ειρήνης Αιγυπτίων και Χετταίων. Οι επιδρομές των «Λαών της Θάλασσας», όπως ονομάστηκαν, πολύ πιθανό να συνέτειναν στην κατάλυση της Χετταιϊκής αυτοκρατορίας, στην παρακμή της Αιγύπτου καθώς και στον μαρασμό του κρητομυκηναϊκού πολιτισμού στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
.
Ποιοι ήταν οι «Λαοί της Θάλασσας»;
Στις Αιγυπτιακές πηγές αναφέρεται πως οι «Λαοί της Θάλασσας» συμμετείχαν ως μισθοφόροι των Λίβυων στην επιδρομή της Αιγύπτου και σε αυτούς συγκαταλέγονται οι εξής εθνικές ομάδες: Shrdn=Sherden, 3kwsh=Ekwesh/Akaiwasha,Trsh=Teresh, Shkrwsh ή Shkrsh= Sheklesh/Shikalayu, Rwkw=Lukka=Λύκιοι. Από αυτές τις ομάδες φαίνεται ότι οι Ekwesh ήταν η πιο πολυπληθής ομάδα, και κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν πως ετυμολογικά ο όρος Ekwesh φαίνεται να ταυτίζεται με τον χεττιτικό όρο «Ahhiyawaκα» και κατά προέκταση με το εθνώνυμο «Αχαιοί». Ωστόσο, αυτή η ταύτιση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως βέβαιη, ότι δηλαδή ανάμεσα στους «Λαούς της Θάλασσας» υπήρχαν και Αχαιοί.

Σίγουρα, ένας από τους «Λαούς της Θάλασσας», για τον οποίο γνωρίζουμε λίγο περισσότερα από ότι για όλους τους άλλους, ήταν οι Φιλισταίοι. Αυτοί το 1175 π.Χ. περίπου εγκαταστάθηκαν στην Παλαιστίνη, στην οποία έδωσαν και το όνομα, με την ανοχή των Φαραώ της Αιγύπτου αλλά γρήγορα ανεξαρτητοποιήθηκαν, όταν η Αίγυπτος άρχισε να παρακμάζει. Κατασκεύασαν όπλα από σίδηρο, που πρώτη φορά χρησιμοποιούσε λαός στην Παλαιστίνη και συγκρούσθηκαν με τους Εβραίους.

Τι σχέση είχαν οι Φιλισταίοι με τους Έλληνες και τους Κέλτες;
Στο βιβλίο του Michel-Gιrald Boutet «THE SEA PEOPLES» βρίσκουμε την πληροφορία πως οι Φιλισταίοι ήταν ένα Ινδοευρωπαϊκό έθνος, Πρωτο-κελτικής καταγωγής της περιοχής του Δούναβη. Τους ταυτίζει με τους Δαναούς, οι οποίοι μαζί με άλλα ινδοευρωπαϊκή φύλα κινήθηκαν από τον Εύξεινο Πόντο και εγκαταστάθηκαν στις δυτικές ακτές της Ανατολίας και στην Κύπρο.

Οι Έλληνες τους Φιλισταίους τους αποκαλούσαν «Πελεσέτες», οι Ασσύριοι «Palastu ή Pilistu» και οι Εβραίοι «Pelištīm». Η προέλευση του ονόματος Pelesetes προέρχεται πιθανότατα από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα *pel-, pellis=δέρμα, απόκρυψη. Μια πρωτο-κελτική ρίζα υποδεικνύει μια πιο εύλογη ετυμολογία. Μέσω του pell-os/-a/-on (=μακρινό, απομακρυσμένο), συνηγορεί πως το Pelesetes δηλώνει «εκείνους από μακριά».

Στο βιβλίο του Σαμουήλ αναφέρονται οι πέντε πόλεις που ίδρυσαν οι Φιλισταίοι στη γη της Παλαιστίνης: 1) Αζτόντ (παράκτια), 2) Γάζα (παράκτια), 3) Ακκέλον (παράκτια), 3) Γκάθ (εσωτερική) και Ekron (εσωτερική).
Η ετυμολογία των ονομάτων των πέντε πόλεων των Φιλισταίων στην Παλαιστίνη έχει αποδοθεί ως εξής:
Ashdod <Azotos / Azotus < Adzotos (Άζωτος, Ελληνικής ετυμολογίας)
Askelon <Asculon «χώρος βοσκής, λιβάδι» (Πρωτο-κελτικής ετυμολογίας)
Gath <Gatos «ριπή ανέμου ή ακτίνα φωτός» (Πρωτο-κελτικής ετυμολογίας)
Gaza <Cadytis (Καντίτης, Ελληνικής ετυμολογίας)
Ekron <Acron «ο υψηλός, σημαντικός, προεξέχων, κυρίαρχος σε μέγεθος» (Πρωτο-κελτικής ετυμολογίας)
Sucoth <Sucota «καλά προστατευμένο» (Πρωτο-κελτικής ετυμολογίας).

Σε κείμενα του Ραμσή ΙΙΙ αναφέρεται ότι οι «Λαοί της Θάλασσας» πριν φτάσουν στην Αίγυπτο κατόρθωσαν να καταστρέψουν μία σειρά από σημαντικά βασίλεια στην ανατολική Μεσόγειο: την Arzawa στη δυτική Μικρά Ασία, το βασίλειο των Χετταίων, το βασίλειο της Κιλικίας (αιγ. Kode, χετ. Kizzuwatna), την Alashiya (=Κύπρο), το βασίλειο του Karkemish στη Συρία, καθώς και να ερημώσουν το Amurru (βόρεια Συρία).

ΠηγέςΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ ΛΑΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΟΥΜΕΡΙΟΥΣ ΣΤΟΝ ΜΕΓΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 3000 – 323 π.Χ.

THE SEA PEOPLES

Μεγάλες Αυτοκρατορίες (1600 – 1050 π.Χ.)

Φωτογραφία