Ναΐμ Φράσερι: ο εθνικός ποιητής της Αλβανίας που γνώρισε την ποίηση στα Γιάννενα

Ο Ναΐμ Μπέης Φράσερι έχει ανακηρυχθεί εθνικός ποιητής της Αλβανίας και θεωρείται πρωτοπόρος της σύγχρονης αλβανικής λογοτεχνίας και μία από τις πιο σημαντικές αλβανικές πολιτιστικές φυσιογνωμίες του 19ου αιώνα.

Αν λάβει υπόψη κανείς πως η Αλβανία ως κράτος υφίσταται σχεδόν έναν αιώνα και πως το ίδιο ισχύει και για την γραπτή αποτύπωση της αλβανικής γλώσσας, ασφαλώς θα απορήσει πώς υπήρξε Αλβανός ποιητής τον 19ο αιώνα, εποχή δηλαδή που ούτε υπήρχε αλβανική λογοτεχνία ούτε ασφαλώς αλβανική παιδεία.

Ο Ναΐμ Φράσερι γεννήθηκε στις 25 Μαΐου 1846 στο χωριό Φρασέρ της σημερινής νότιας Αλβανίας, ένα χωριό που την εποχή του 19ου αιώνα απλά ανήκε στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου και συγκεκριμένα στο Βιλαέτι των Ιωαννίνων υπό οθωμανική διοίκηση.

Κι ενώ στον Καζά Αργυροκάστρου όπου ανήκε το χωριό Φρασέρ υπήρχε ήδη από τον 17ο αιώνα ελληνικό σχολείο (Ελληνική Σχολή Αργυροκάστρου 1633-1800, 1801-1914) και στη συνέχεια ιδρύθηκαν και άλλα ελληνικά σχολεία τον 18ο και 19ο αιώνα, την εποχή που γεννήθηκε ο Ναΐμ Φράσερι όχι μόνο δεν υπήρχε αλβανικό σχολείο, αλλά ούτε καν είχε δημιουργηθεί αλβανική εθνική συνείδηση.

 Η ελληνική παιδεία του Φράσερι

Μετά το θάνατο του πατέρα του, ο Ναΐμ Φράσερι με την οικογένειά του εγκαταστάθηκαν στα Ιωάννινα όπου εκεί φοίτησε στην περίφημη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων, λαμβάνοντας την ελληνική παιδεία. Η περίφημη Zωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων ιδρύθηκε το 1828 με δαπάνες των αδερφών Ζωσιμάδων, μεγάλων εθνικών ευεργετών. Εκτός από Ηπειρώτες μαθητές, υπήρχαν και μαθητές ακόμη και από την Ανατολική Ρωμυλία και από άλλα μέρη εκτός του Ελληνικού κράτους Ελληνισμού. Έχουν καταγραφεί μετεγγραφές ακόμη και από τη Μεγάλη του Γένους Σχολή της Κωνσταντινούπολης. Επίσης, από τη Σχολή αποφοίτησαν ακόμη και ορισμένοι Τούρκοι και Αλβανοί, οι οποίοι διακρίθηκαν αργότερα στον πολιτικό στίβο των χωρών τους, όπως συνέβη και με τον Φράσερι, απόφοιτο της Ζωσιμαίας Σχολής του 1862.

Λαμβάνοντας την ελληνική παιδεία ως μαθητής της περίφημης Ζωσιμαίας Σχολής, ο Φράσερι ήρθε σε επαφή με την ποίηση και γνώρισε το ρεύμα του ρομαντισμού, το οποίο ακολούθησε στη σύνθεση των ποιημάτων των.

Ο Ναΐμ Φράσερι, φεύγοντας από τα Ιωάννινα πήγε στην Κωνσταντινούπολη και με τον αδερφό του Αμπντούλ αγωνίστηκαν για την εθνική ελευθερία και συνείδηση του αλβανικού λαού κατά την Αλβανική Αναγέννηση, στην οποία αργότερα έγινε ο πιο διακεκριμένος εκπρόσωπος αυτής της περιόδου.

Η προσπάθεια δημιουργίας αλβανικής παιδείας

Το 1879 μαζί με τον αδελφό του Σάμι και 25 άλλους Αλβανούς, ο Ναΐμ Φράσερι ίδρυσε την Εταιρεία για τη «Δημοσίευση Αλβανικών Συγγραμμάτων» στην Κωνσταντινούπολη, που προώθησε εκδόσεις αλβανικής γλώσσας. Οι Οθωμανικές αρχές απαγόρευαν τη γραφή στα αλβανικά το 1885, με αποτέλεσμα να δημοσιεύονται δημοσιεύσεις στο εξωτερικό και ο Φράσερι χρησιμοποίησε τα αρχικά του (N.H.F.) για να παρακάμψει αυτούς τους περιορισμούς για τα έργα του.

Μετά την σύντομη παραμονή του στην Κωνσταντινούπολη επέστρεψε για λόγους υγείας στο χωριό του. Οι αλβανιστές πρωτοστάτησαν για την ίδρυση των αλβανικών σχολείων, ιδρύοντας το πρώτο αλβανικό σχολείο στην Κορυτσά το 1887, στοχεύοντας αποκλειστικά στην αντιπαράθεση με τα ελληνικά σχολεία. Προσπαθώντας να μιμηθούν τα διδακτικά προγράμματα σπουδών των ελληνικών σχολείων, εισήγαγαν εκτός από την ελληνική και την τουρκική και τη γαλλική γλώσσα, θέλοντας να αποσπάσουν τους Έλληνες χριστιανούς μαθητές από τα ελληνικά σχολεία.

Ήδη, από το 1884 έκανε την εμφάνισή του το αλβανικό περιοδικό «Drita» υπό την επιμέλεια του Πέτρου Πόγκα και αργότερα του Παντελή Σωτήρη, με τον Ναΐμ Φράτερι να είναι συντάκτης στο παρασκήνιο, καθώς δεν επιτρεπόταν από τις οθωμανικές αρχές να γράψουν στα αλβανικά εκείνη την εποχή. Ο Ναΐμ Φράσερι και άλλοι Αλβανοί συγγραφείς, όπως ο αδερφός του Σάμι έγραψαν χρησιμοποιώντας ψευδώνυμα, στις κυκλοφορίες του Πόγκα. Λόγω έλλειψης εκπαιδευτικού υλικού, ο Ναΐμ, ο αδερφός του Σάμι και αρκετοί άλλοι Αλβανοί έγραψαν βιβλία στην αλβανική γλώσσα κατά τα τέλη του 1880 για το αλβανικό σχολείο στην Κορυτσά. Σε επιστολή προς τον Φαΐκ Κονιτζά το 1887, ο Φράσερι εξέφρασε τα συναισθήματά του σχετικά με την επισφαλή κατάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ότι το καλύτερο αποτέλεσμα για τους Αλβανούς ήταν μια μελλοντική προσάρτηση της Αλβανίας από την Αυστροουγγαρία.

Με το λογοτεχνικό του μέγεθος και το ευρύ φάσμα, τόσο του στιλιστικού όσο και του θεματικού περιεχομένου του, ο Φράσερι συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της σύγχρονης αλβανικής λογοτεχνικής γλώσσας. Τα έργα του επισημάνθηκαν από την επιθυμία για την εμφάνιση μιας ανεξάρτητης αλβανικής ενότητας που ξεπερνά τις ονομαστικές και εδαφικές διαφορές, και από μια αισιόδοξη πίστη στον πολιτισμό και την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική άνοδο του αλβανικού λαού.

Στο ποίημά του «Bagëti e Bujqësi», ο Φράσερι περιγράφει ειδυλλιακά τη φυσική και πολιτιστική ομορφιά της Αλβανίας και τη μέτρια ζωή των ανθρώπων της, όπου τίποτα δεν παραβιάζει τη μυστική ευφορία και όλες οι συγκρούσεις βρίσκουν συμφιλίωση και γοητεία. Ο Φράσερι είδε τη φιλελεύθερη θρησκεία του ως μια βαθιά πηγή για την αλβανική ελευθερία, την ανοχή και την εθνική συνείδηση μεταξύ των θρησκευτικά διαιρεμένων ανθρώπων του. Συνέθεσε και το «Fletore e Bektashinjet», το οποίο είναι πλέον ένα κομμάτι εθνικής σημασίας. Περιέχει μια εισαγωγική ομολογία της πίστης του και δέκα πνευματικά ποιήματα που δίνουν μια σύγχρονη προοπτική στις πεποιθήσεις της αίρεσης.

Το 1900 ο Φράσερι πέθανε στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, η τουρκική κυβέρνηση επέτρεψε την αποστολή και επαναφορά του λειψάνου του στην Αλβανία.

Πηγές:

el.wikipedia.org

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

zsgiannina.gr

Φωτογραφία

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο