Λείριο το χαλκηδονικό, ο κόκκινος κρίνος που στολίζει τα ελληνικά βουνά

Λείριο το χαλκηδονικό, Lilium chalcedonicum

Ένα από τα ομορφότερα αγριολούλουδα των βουνών της χώρας μας είναι και ο κόκκινος κρίνος, γνωστός και ως Τουρκοπούλα ή φαναράκι. Το όνομα πιθανότατα προήλθε από το βουνό Χαλκηδόνιο ή Μαυροβούνι (1.054 μ.) της Θεσσαλίας, στα όρια των Νομών Λαρίσης και Μαγνησίας.

Τον κόκκινο κρίνο τον συναντάμε κάτω από ελατοδάση από τη Β. Πίνδο, τα Άγραφα μέχρι τη Ν. Πελοπόννησο, και στα ξέφωτα αυτών σε μεγάλα σχετικά υψόμετρα. Παρά του γεγονότος ότι βρίσκεται στα βουνά, κινδυνεύει με αφανισμό γιατί αρκετοί προτιμούν να κόβουν τους βλαστούς και τα άνθη χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες.

Φωτογραφία: Νίκος Μητσιόπουλος

Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Κάρολο Λινναίο το 1753 στο όρος Χαλκηδόνιο της Θεσσαλίας, υπό την σημερινή του ονομασία. Κατά καιρούς, εκτός από την ομώνυμη φυλή, αναγνωρίζονταν και οι ποικιλίες Lilium chalcedonicum var. maculatum (με πυκνά ανθήσεως) και Lilium chalcedonicum var. heldreichii, στο οποίο το άνω τμήμα του στελέχους είναι άτριχο. Ωστόσο, οι δυο αυτές ποικιλίες δεν αναγνωρίζονται πλέον.

Ο κόκκινος κρίνος είναι πολυετές, ποώδες φυτό, το οποίο μπορεί να φτάσει συνήθως σε ύψος τα 35-70 εκατοστά, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει και το 1,5 μέτρο. Ο βολβός είναι κιτρινόλευκος και πλατύς. Ο βλαστός είναι πράσινος και καλύπτεται ολόκληρος από λογχοειδή-γραμμοειδή φύλλα. Αυτά βρίσκονται σχεδόν σε οριζόντια θέση στη βάση, αλλά προς το άνω άκρο γίνονται όλο και πιο όρθια, μέχρι τα φύλλα που βρίσκονται σχεδόν πάνω στο στέλεχος.

Ανθοφορεί κατά την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου, όποτε εμφανίζει 1 έως 5 (πολύ σπάνια 12) κόκκινα άνθη μήκους έως και 10 εκ., κυρτά προς τα πίσω, τα οποία έχουν βαρύ άρωμα, πορτοκαλί γύρη και στήμονες που προεξέχουν από το περιγόνιο.

Κατανομή και οικότοπος

Είναι ενδημικό είδος της περιοχής των Βαλκανίων, που εξαπλώνεται από τη νότια Αλβανία στη Βόρεια, Κεντρική (Άγραφα-περιοχή λίμνης Πλαστήρα) και Νότια Ελλάδα, μέχρι τον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα, αλλά επίσης και στα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου. Ευδοκιμεί σε υγρές περιοχές, κυρίως σε ξέφωτα ανοιχτών ορεινών δασών φυλλοβόλων και πυξών και λιβάδια σε ασβεστολιθικά, βραχώδη εδάφη σε υψόμετρο 600-1700 μέτρων.

Η παλαιότερη γνωστή απεικόνιση ενός κόκκινου κρίνου είναι στη τοιχογραφία της Άνοιξης. Πρόκειται για μινωική τοιχογραφία που χρονολογείται πριν από 3.500 χρόνια στην εποχή του Χαλκού, που ανακαλύφθηκε στην ακτή του Αιγαίου στο νησί της Σαντορίνης, το οποίο με τη Μινωική έκρηξη θάφτηκε από ένα ηφαίστειο.

Λόγω της εντυπωσιακής εμφάνισής τους καλλιεργείται τουλάχιστον από το 16ο αιώνα. Υπάρχει η υπόθεση ότι εισήχθη στην Ευρώπη από τον Master Harbran από την Κωνσταντινούπολη το 1597.

Πηγή: karditsas.blogspot.com





 





Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο