Λίμνη Βιστωνίδα: Το κρυμμένο στολίδι της Θράκης

Στα σύνορα του νομού Ροδόπης και Ξάνθης κρύβεται ένας μικρός θησαυρός, η τέταρτη μεγαλύτερη λίμνη στην Ελλάδα, η Βιστωνίδα. Απέχοντας μόλις 25 χιλιόμετρα από την πόλη της Ξάνθης (νοτιο-ανατολικά), 23 χιλιόμετρα από την πόλη της Κομοτηνής (νοτιο-δυτικά) και 225 χιλιόμετρα από την Θεσσαλονίκη (ανατολικά), σίγουρα αξίζει μια στάση σε αυτό το στολίδι άγριας και φυσικής ομορφιάς.

Φέροντας αρκετά ονόματα, με πιο γνωστό αυτό της λίμνης Βιστωνίδας ή λίμνης Μπουρού (παλαιότερη ονομασία που χρησιμοποιείται και σήμερα), που προέρχεται από την αρχαία ονομασία της περιοχής, αλλά και πόλης της Βιστονίας, ή Βιστωνίας, που ίδρυσε ο μυθικός Βίστων και διέμεναν οι Βίστονες, η θρακική φυλή που κατοικούσε στην περιοχή και λέγεται από την μυθολογία πως είχε βασιλιά τον Διομήδη. Σε αυτό το μοναδικό τοπίο, σύμφωνα με τη μυθολογία, πραγματοποιήθηκε ο όγδοος άθλος του Ηρακλή, όπου υπό τις εντολές του Ευρυσθέα, συνέλαβε τα ανθρωπόφαγα άλογά του βασιλιά Διομήδη, τα οποία και μετέφερε στις Μυκήνες.

Εκτός από ιστορικό και μυθολογικό ενδιαφέρον, διαθέτει μοναδική ομορφιά και περιβαλλοντική σπουδαιότητα. Με τον υγροβιότοπό της να επιβεβαιώνει τη σπουδαιότητά του, καθώς προστατεύεται από την συνθήκη Ραμσάρ (ΝΔ 191/1974), έχει ανακηρυχθεί ως περιοχή Ειδικής Προστασίας (Οδηγία 79/409/ΕOK, «Περί Διατήρησης των Άγριων Πτηνών»), είναι καταχωρημένη ως «Περιοχή Πουλιών Σημαντική για την Κοινότητα», αναφέρεται ως Σημαντική Περιοχή για την ορνιθοπανίδα σε διεθνείς-ευρωπαϊκούς καταλόγους βιότοπων/υγρότοπων (ICBPI\ VRB. CORINE Biotopes) και έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000. Πιο συγκεκριμένα, το σύμπλεγμα υγροτόπων της λίμνης Βιστωνίδας και της λιμνοθάλασσας του Πόρτο Λάγους θεωρείται το σπουδαιότερο σε έκταση σύμπλεγμα της βορειο-ανατολικής Ελλάδας και περιλαμβάνει σημαντική ποικιλομορφία φυτικών και ζωικών ειδών, καθώς τόσο η βόρεια όσο και η νότια όχθη του περιβάλλεται από ζώνες καλαμώνων, αλμυρίκια και περιοδικά έλη αλμυρού και γλυκού νερού ενώ νότια της λίμνης, η λιμνοθάλασσα περιβάλλεται από μεγάλα έλη με αλοφυτική βλάστηση και αμμοθίνες.

Με εμβαδόν που κυμαίνεται στα 45 τετραγωνικά χιλιόμετρα (με εποχιακή διακύμανση 6 τετραγωνικών χιλιομέτρων), μεγάλο και μικρό άξονα, μήκους 10,5 και 6,5 χιλιομέτρων αντίστοιχα, κατακτά άξια τη θέση της τέταρτης μεγαλύτερης λίμνης στον ελλαδικό χώρο ηλικίας 5 εκατομμυρίων ετών. Επιπλέον, χαρακτηρίζεται ως μια αβαθής λίμνη (μέσο βάθος 2-2,5 μέτρα) με υψόμετρο 0,10 μέτρα, ενώ διαθέτει το κλίμα της ευρύτερης περιοχής που χαρακτηρίζεται ως μεσογειακό, δηλαδή έχει σχετικά ήπιο και βροχερό χειμώνα και ξηρό και θερμό καλοκαίρι.

Ιδιαιτερότητα διέπει και το καθεστώς αλατότητάς της, καθώς η Βιστωνίδα δέχεται στο βόρειο τμήμα της, το γλυκό νερό 3 ποταμών, του Κόσυνθου (Ξανθιώτικος), του Κομψάτου (Πολύανθος) και του Ασπροπόταμου (Τραύος), ενώ στο νότιο τμήμα της, το νερό της είναι υφάλμυρο, καθώς προέρχεται από την λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος. Διαθέτει τρία στόμια επικοινωνίας με τη λιμνοθάλασσα, εκ των οποίων τα δύο είναι κλεισμένα με ιχθυοφραγμούς, “πόρτες” και το τρίτο με ιχθυοσυλληπτικές εγκαταστάσεις. Ακόμη, επικοινωνεί άμεσα με τη θάλασσα μέσα από έναν τεχνητό δίαυλο (κλεισμένος με ιχθυοφραγμούς) και έμμεσα, μέσα από το φυσικό δίαυλο επικοινωνίας της λιμνοθάλασσας του Πόρτο Λάγος με τη θάλασσα. Έτσι, επικρατεί ένα ιδιαίτερο καθεστώς αλατότητας, που την καθιστά υφάλμυρη αλλά με μεταβαλόμενη αλατότητα, σύμφωνα με τις μετακινήσεις υδάτινων μαζών από και προς τη λίμνη.

Λόγω όλων των παραπάνω, δεν αποτελεί έκπληξη ότι η λίμνη Βισθωνίδα είναι ένας “μικρός επίγειος παράδεισος” χλωρίδας και πανίδας. Τα αβαθή νερά της προσφέρονται για ιχθυοτροφικές δραστηριότητες, καθώς υπάρχει εκμετάλλευση των μετακινήσεων των ψαριών από και προς το εσωτερικό της, κυρίως για πολλαπλασιασμό. Έτσι, γύρω από τα κανάλια σύνδεσης της λίμνης με τη θάλασσα υπάρχουν σπουδαίες παραλίμνιες ιχθυοτροφικές δραστηριότητες (βλέπε τρίτο στόμιο επικοινωνίας) με ιστορικές καταβολές, από τους κατοίκους της περιοχής. Ακόμη, περισσότερα από 300 είδη και υποείδη αναπτύσσονται στην περιοχή και αποτελούν τη βάση της ζωής στη λίμνη. Οι καλαμιώνες, προσφέρουν ιδανικό περιβάλλον για φώλιασμα ή προστασία και στις εκβολές των ποταμών συναντά κανείς πληθώρα δέντρων και θάμνων. Επιπλέον, εντυπωσιασμό προκαλεί ο “σιωπηλός κόσμος” που αποτελείται απο 37 συνολικά είδη ψαριών, 20 είδη θηλαστικών, 19 είδη ερπετών, 11 αμφιβίων και 260 ειδών πουλιών, εκ των οποίων τα 9 είναι σπάνια ή απειλούμενα είδη σε διεθνές επίπεδο. Με αυτόν τον κατάλογο να εμπλουτίζεται ετησίως από τις παρατηρήσεις νέων, για τον υγροβιότοπο και την Ελλάδα, ειδών, που είναι “επισκέπτες” συνήθως, από μακριά (κυρίως Αμερική και Ασία).

 

Τέλος, η περιοχή εκτός όλων των άλλων, διαθέτει και ιστορικό ενδιαφέρον. Σε πολύ μικρή απόσταση μπορεί κανείς να επισκεπτεί την αρχαία πόλη και λιμάνι Αναστασιούπολις – Περιθεώριον, που βρίσκεται βόρεια της λίμνης (νοτιο-ανατολικά του χωριού Αμαξάδες), το οθωμανικό μνημείο Τεκές Κιουτουκλού Μπαμπά (μπεκτασσικός τεκκές 15ου-16ου αιώνα), δυτικά της λίμνης (βορειοδυτικά του χωριού Σέλινο) και τέλος τον Άγιο Νικόλα (Μετόχι Μονής Βατοπεδίου), που βρίσκεται νοτία, μέσα στη λίμνη της Βιστωνίδας.

Για να θαυμάσεις τα εξωτικά φλαμίνγκο, για οικοτουρισμό, είτε απλά για να επισκεφτείς μια λίμνη “κόσμημα”, δώσε λίγο από τον πολύτιμο χρόνο σου και επισκέψου την. Οι εικόνες θα σε συναρπάσουν, το τοπίο θα σε μαγέψει και η εμπειρία θα σου μείνει αξέχαστη.

Χάρτης της περιοχής:







Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο