Η συλλογή της ρητίνης κατά την αρχαιότητα

Το πεύκο είναι ένα δέντρο που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του ελληνικού πολιτισμού από την αρχαιότητα έως και τα νεώτερα χρόνια. Μάλιστα, η σημασία που απέδιδαν σ’ αυτό το δέντρο οι αρχαίοι φαίνεται ακόμη και από το γεγονός πως η πίτυς, δηλαδή η χαλέπιος πεύκη, ήταν το αγαπημένο δέντρο της Ρέας, της μητέρας του Δία, αλλά και δέντρο αφιερωμένο στον Ποσειδώνα, καθώς η ξυλεία της χρησιμοποιείτο για την κατασκευή των πλοίων.

Βέβαια, εκτός από τη σημαντική ξυλεία που χάριζε η πεύκη στους αρχαίους προγόνους μας για να μπορούν να ναυπηγούν τα πλοία που διέσχιζαν όλη τη Μεσόγειο, παρείχε ακόμη ένα παράγωγο προϊόν, το οποίο έβρισκε πλήθος εφαρμογών: τη ρητίνη, κοινώς το ρετσίνι. Το ρετσίνι ύστερα από μια διαδικασία απόσταξης έδινε ως προϊόν το κολοφώνιο με το οποίο έφτιαχναν ένα είδος πίσσας για να στεγανοποιούν τα ξύλινα πλοία. Επίσης, η ρητίνη έβρισκε πλήθος εφαρμογών στην πρακτική ιατρική για την παρασκευή έμπλαστρων και αλοιφών για μώλωπες και τραυματισμούς.

Μια πολύ σημαντική πηγή για τη μελέτη του τρόπου της συλλογής και της επεξεργασίας της ρητίνης κατά την αρχαιότητα αποτελεί το έργο του Θεόφραστου «Περί φυτικών ιστοριών». Κατά το πρότυπο του δασκάλου του, του Αριστοτέλη, φαίνεται πως ο Θεόφραστος θέλησε να αφήσει ως παρακαταθήκη ένα εκτενές έργο για τη μελέτη των φυτών με πληροφορίες τις οποίες κατά κύριο λόγο τις γνώριζε μέσα από άλλες ιστορικές πηγές. Συγκεκριμένα, στο τρίτο βιβλίο των «Περί φυτικών ιστοριών» αναφέρεται στα ξύλα και στην επεξεργασία τους, όπως και στη συλλογή της ρητίνης.

Η συλλογή της ρητίνης γινόταν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες στα πευκοδάση, αφού επιλέγονταν τα ώριμα δέντρα τα οποία ήταν πιο κατάλληλα για την παραγωγή ρετσινιού και παράλληλα ήταν αρκετά ανθεκτικά έναντι των τομών. Με τη χρήση ενός κοφτερού πέλεκυ επιχειρούσαν μια βαθιά τομή επάνω στον κορμό του δέντρου, σε σημείο αρκετά χαμηλά προς το χώμα. Ακριβώς στη βάση της τομής τοποθετούνταν ένα κύπελλο για τη συλλογή της ρητίνης και σε τακτά χρονικά διαστήματα έξυναν τις τομές για να διευκολύνεται καλύτερα η ροή.

Η συλλογή της ρητίνης αποτέλεσε διαχρονικά για την Ελλάδα μια εποχική αλλά βασική πηγή εσόδων για τους κατοίκους της υπαίθρου, σήμερα όμως οι νέες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες συνέβαλαν και στη μείωση της παραγωγής της ρητίνης.




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο