Η μεταφορά των μαρμάρων στην αρχαιότητα και η οδός Λιθαγωγίας

Μετά τους περσικούς πολέμους, άρχισαν να λειτουργούν πολλά λατομεία της Αττικής για εξόρυξη μαρμάρου. Το καλύτερο από όλα τα μάρμαρα ήταν φυσικά το λευκό μάρμαρο Πεντέλης, που η καλύτερη φλέβα του βρισκόταν στη ΝΔ πλευρά του Πεντελικού Όρους στην Κοιλάδα της Σπηλιάς. Επίσης, μάρμαρα εξορύσσονταν από τον Υμηττό, το «ανώτερο υμήττιο» το οποίο όμως ήταν μετριότερο του Πεντελικού, αλλά και από την Αγριλέζα κοντά στο Σούνιο.

Τα Πεντελικά μάρμαρα χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά το 570 π.Χ. στη γλυπτική, όμως η εντατική χρήση τους έγινε σε όλη τη διάρκεια του 5ου αιώνα και κυρίως την εποχή του Περικλή για τα μνημεία της Ακρόπολης.

Πώς όμως μεταφέρονταν οι μαρμάρινοι ογκόλιθοι από τα λατομεία μέχρι το κέντρο της Αθήνας;

Η μεταφορά των μαρμάρων ήταν αρκετά δύσκολη υπόθεση για τους Αρχαίους Έλληνες, καθώς οι μεταφορείς έπρεπε να διασχίσουν μεγάλες αποστάσεις σε ορεινό και ανώμαλο έδαφος. Η μεταφορά των μαρμάρινων ογκόλιθων από το λατομείο μέχρι το εργαστήριο ονομαζόταν «λιθαγωγία». Για να μεταφερθούν μάρμαρα από την Πεντέλη προς το δυτικό διάσελο της Ακρόπολης, χρησιμοποιήθηκε μια συγκεκριμένη διαδρομή που ονομάστηκε οδός Λιθαγωγίας.

Η οδός Λιθαγωγίας ξεκινούσε από την Πεντέλη σε υψόμετρο 470μ., ακολουθούσε τη δεξιά πλευρά του χειμάρρου του Χαλανδρίου, σε μια απόσταση τεσσάρων περίπου χιλιομέτρων, ενώ για άλλα τέσσερα χιλιόμετρα ακολουθούσε την αριστερή πλευρά του χειμάρρου. Έπειτα, συνέχιζε κοντά στη διαδρομή της οδού Κηφισίας, έφτανε περίπου στον σημερινό Εθνικό Κήπο και κατόπιν κατέληγε στη νότια πλευρά της Ακρόπολης, αμέσως μετά από το Ιερό της Νύμφης, σε υψόμετρο 96μ. και οδηγούσε προς την Ακρόπολη. Το συνολικό μήκος της οδού Λιθαγωγίας ήταν 17.400μ. και σε όλο το μήκος της ήταν κατηφορική.

Όταν επρόκειτο να μεταφερθούν μικροί μαρμάρινοι όγκοι σε μικρές αποστάσεις, τότε χρησιμοποιούσαν φάλαγγες ή ξύλινους κυλίνδρους, που ονομάζονταν και κατρακύλια. Από τις πλαγιές των βουνών και γενικότερα από τα κεκλιμένα επίπεδα, το μάρμαρο τοποθετούνταν επάνω σε ξύλινες σχάρες και η μεταφορά τους γινόταν με τη βοήθεια των μοχλών. Οι σχάρες αυτές σε δύο άκρες τους ήταν δεμένες με σκοινί, το οποίο ξετυλιγόταν σιγά σιγά από σταθερούς πασσάλους ή δέντρα για να τις συγκρατούν από την απότομη κατολίσθηση. Αν όμως έπρεπε να μεταφερθούν μάρμαρα από μεγαλύτερες αποστάσεις σε πεδιάδα και με μικρή κλίση εδάφους, τότε χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά τετράχρονες άμαξες που τις έσυραν ζεύγη βοδιών ή ημιόνων.

Εκτός όμως από τη χερσαία «λιθαγωγία» υπήρχαν και οι «φορτηγίδες λιθαγωγοί», όπως ονομάστηκε η θαλάσσια μεταφορά των μαρμάρων. Σε «φορτηγίδες λιθαγωγοί» στοίβαζαν τους μικρούς μαρμάρινους όγκους, ενώ τους μεγαλύτερους τους κρεμούσαν στο νερό από ένα ξύλινο δοκάρι, το οποίο στηριζόταν σε δύο φορτηγίδες «αμφίπρυμνες».

Πηγές: Μάρμαρα Αττικής-Βοιωτίας
Οικοδομική των αρχαίων κιόνων

Φωτογραφία




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο