Η διαμόρφωση του ελληνικού στρατού στους Βαλκανικούς Πολέμους



Με την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων, οι πολεμικές ανάγκες οδήγησαν και στην αύξηση του αριθμού των μάχιμων αξιωματικών. Μέσα στη δεκαετία 1912-1922 οι συνεχείς πολεμικές αναμετρήσεις του ελληνικού στρατού αφενός οδήγησαν στον τριπλασιασμό των Ελλήνων αξιωματικών αφετέρου άλλαξαν και την κοινωνική προέλευση των αξιωματικών.

Η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων

Από το 1828 που ιδρύθηκε η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων μέχρι το 1909, οι απόφοιτοι της Σχολής Ευελπίδων προέρχονταν από ευκατάστατες και κοινωνικά επιφανείς οικογένειες. Μάλιστα, μέχρι το 1917 για να φοιτήσει κάποιος στη Σχολή Ευελπίδων πλήρωνε και δίδακτρα, οπότε γίνεται αντιληπτό πως η Ευελπίδων δεν μπορούσε να δεχτεί στους κόλπους της υποψήφιους από τα φτωχά λαϊκά στρώματα.

Μέχρι το 1912, οι απόφοιτοι της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων αποτελούσαν το 1/3 των Ελλήνων αξιωματικών. Οι υπόλοιποι αξιωματικοί του ελληνικού στρατού προέρχονταν από τη Σχολή Υπαξιωματικών που ιδρύθηκε το 1882, οι απόφοιτοι της οποίας μπορούσαν να υπηρετήσουν μόνο στο πεζικό και στο ιππικό, αλλά και από τους «ευεργετικούς», οι οποίοι ήταν πρώην υπαξιωματικοί και είχαν προαχθεί σε αξιωματικούς με τις καταδιώξεις των ληστών στην ύπαιθρο.

Η ανάγκη όμως περισσότερων αξιωματικών για τις ανάγκες των Βαλκανικών Πολέμων επέφερε αλλαγές τόσο στη λειτουργία της Σχολής Ευελπίδων όσο και στη νοοτροπία των αξιωματικών του στρατού.

Πρώτα απ’ όλα, το 1913 μειώθηκε ο χρόνος φοίτησης της Σχολής Ευελπίδων από τα πέντε έτη σε τρία έτη. Ενώ, λοιπόν, μειώθηκε ο χρόνος φοίτησης των υποψηφίων αξιωματικών, ταυτόχρονα αυξήθηκε ο αριθμός των εισακτέων και συνακόλουθα των αποφοίτων αξιωματικών. Οι αλλαγές αυτές σε συνάρτηση με την κατάργηση των υψηλών διδάκτρων, οδήγησε στο άνοιγμα της Σχολής Ευελπίδων και σε μη προνομιούχες κοινωνικές τάξεις.

Ωστόσο, παρά τις αλλαγές στην Ευελπίδων, τη δεκαετία 1912-1922 οι αξιωματικοί που προέρχονταν από τη Σχολή Ευελπίδων και τη Σχολή Υπαξιωματικών αποτελούσαν μόνο το 1/4 των αξιωματικών του ελληνικού στρατού.

Από πού, λοιπόν, προέρχονταν τα 3/4 των Ελλήνων αξιωματικών, αφού δεν είχαν φοιτήσει στις στρατιωτικές σχολές;

Φαίνεται πως το 1922 οι περισσότεροι αξιωματικοί, τα 3/4 του γενικού συνόλου, ήταν οι μονιμοποιημένοι έφεδροι. Αυτοί ήταν κληρωτοί που ύστερα από μια υποτυπώδη εκπαίδευση γίνονταν έφεδροι αξιωματικοί και στο τέλος της θητείας τους είχαν το δικαίωμα μονιμοποίησης. Οι έφεδροι θεωρούσαν τη μονιμοποίηση στο στρατό ως έναν τρόπο βιοπορισμού και η θέση τους δεν ήταν εξασφαλισμένη, αφού συνήθως τους αποστράτευαν σε καιρό ειρήνης.

Συνεπώς, αυτοί οι αξιωματικοί διακατέχονταν από μόνιμο άγχος να μη χάσουν τη δουλειά τους και γι’ αυτό υπήρξαν πάντοτε συνεργάτες των κινημάτων και πρόθυμοι υποστηρικτές εκείνων που παρουσιάζονταν ως στρατιωτικοί «προστάτες», όπως ο Πάγκαλος, ο Κονδύλης, Ο Πλαστήρας κ.ά.

Πηγή: ΤΟ ΕΠΙΜΑΧΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΗΡΙΔΟΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΥ 1927

Φωτογραφία




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο