Η Γερμανική κατοχή στο Λιά Θεσπρωτίας μέσα από μαρτυρίες



Σημαντικές πληροφορίες για τη Γερμανική Κατοχή και την Αντίσταση στην Ήπειρο αντλούνται από προσωπικές συνεντεύξεις των κατοίκων που έζησαν τα γεγονότα των ετών 1940-1944. Ο Νίκος Γκατζογιάννης (Nicholas Gage) ξεδίπλωσε τη δική του μαρτυρία για την εισβολή Γερμανών στο χωριό του, στο Λιά Φιλιατών, σε συνέντευξη που παραχωρήθηκε στις 8/8/2012 για την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής της Δρ. Μαρίας Παπαευσταθίου-Τσάγκα.

Ποιος είναι ο Νίκος Γκατζογιάννης

Ο Νίκος Γκατζογιάννης (Nicholas Gage), γεννημένος στις 23 Ιουλίου 1939, είναι Ελληνοαμερικανός συγγραφέας και ερευνητής-δημοσιογράφος. Γεννήθηκε το 1939 στον Λιά (πρώην «Λειάς»), χωριό του δήμου Φιλιατών Θεσπρωτίας και το 1949 διέφυγε στις ΗΠΑ με τις τρεις αδελφές του, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Το 1983 έγραψε βιβλίο για τα γεγονότα της εκτέλεσης της μητέρας του με τον τίτλο «Ελένη».

Απόσπασμα από την προσωπική μαρτυρία του Γκατζογιάννη

«Οι Γερμανοί ήρθαν στο χωριό τον Απρίλη του 1944, πρώτα εμάθαμε ότι έρχονται από κάτω, από το Φιλιάτι, και πήγαμε στα βουνά να κρυφτούμε και θυμάμαι, ήμασταν μια νύχτα εκεί. Μετά, μας είπαν ότι έρχονται από την Αλβανία και πήγαμαν κάτω, στο τέλος του χωριού, α, που αρχίζουν τα μικρά τα βουνά, οι λόφοι, στην αρχή, στους πρόποδες του χωριού. Αλλά, αυτοί, τελικά όμως, έρχονταν από κάτω και έτσι κοντέψαμαν να πέσουμε πάνω τους.

Εγώ, ήμουν, θυμάμαι, σε ένα ποταμάκι ξηρό τότε, δεν είχε νερό, ρέμα, και έπαιζα, και ήρθε ο θείος μου και με άρπαξε, με πήρε απάνω και με πήγε μέσα στα βουνά να πάμε να κρυφτούμε. Και ακόμα, άμα κλείσω τα μάτια μου, μπορώ να ξαναθυμηθώ αυτό που με σήκωσε πάνω, το φόβο που μου ήρθε.

Ήρθε η μάνα μου και μου λέει “τους είδαμανε…”, τους είδα τις μπότες, δεν έπεσαν σε μας, πήγαν λίγο πιο πέρα. Ήβραν τέσσερα άτομα από τα χωριά μας και τους λένε: “Υπάρχουν αντάρτες εδώ;” Λένε αυτοί: “Όχι, εδώ δεν υπάρχουν αντάρτες”. Εντάξει. Τους άφησαν να φύγουν. Αλλά μετά ήρθαν κάτι από το ΕΑΜ επάνω, μακριά… και έριξαν σφαίρες στους Γερμανούς και οι Γερμανοί έστειλαν κάτι δικούς τους, έπιασαν τους τέσσερις άνδρες, τους είπαν: “μας είπατε ψέματα”, τους έβαλαν στον τοίχο πίσω από μια εκκλησία και τους εκτέλεσαν επί τόπου. Και μετά, ήρθαν στο χωριό μας και εκάψανε το μισό χωριό μας, το σχολείο, την εκκλησία.



Είχαμε Τσάμηδες μαζί και οι Τσάμηδες έβαλαν να κάψουν το χωριό. Και έκαψαν το σπίτι του πάππου μου. Και όπως έχτιζαν τότε το σπίτι, και είχανε ένα κοινό κεντρικό τοίχο και ένας από τη μια μεριά και άλλος από την άλλη, έκαψαν αυτά τα δύο σπίτια. Ήταν η γυναίκα του αδελφού του πάππου μου και αυτή τους φώναζε: “Ε, τι κάνετε εδώ;” και την πήραν οι Τσάμηδες και την έριξαν μέσα στη φωτιά.

Οπότε είχαμανε πέντε θύματα από τους Γερμανούς. Αλλά μετά έφυγαν, δεν έμειναν εκεί. Αυτό θυμάμαι από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο […]».

Πηγές:
Ελληνοϊταλικός Πόλεμος
Κατοχή-Εθνική Αντίσταση (1940-1944): Ιστορικές προφορικές μαρτυρίες

el.wikipedia.org

Φωτογραφία

 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο