Η ίδρυση της Νέας Πικέρνης Ηλείας το 1877 από εποίκους της Ιταλίας



Το Φθινόπωρο του 1876 αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Πάτρας 13 οικογένειες Ιταλών εποίκων με σκοπό να εγκατασταθούν σε περιοχή του δήμου Βουπρασίων Ηλείας. Οι προερχόμενοι από την Ιταλία είχαν αιτηθεί να τους δοθεί η δυνατότητα να μεταναστεύσουν στην Ελλάδα και να πολιτογραφηθούν πια Έλληνες Πολίτες.

Μολονότι αρχικά είχαν αιτηθεί να εγκατασταθούν 42 οικογένειες Ιταλών από το χωριό Badessa, της περιφέρειας Abruzzi της Κεντρικής Ιταλίας, τελικά έφθασαν στην Πελοπόννησο μόνο οι 13 εξ αυτών. Έτσι, λοιπόν, τα μέλη αυτών των 13 οικογενειών ξεκίνησαν από τον Ιανουάριο να οικοδομούν έναν νέο οικισμό, που ονομάστηκε Νέα Πικέρνη.

Ποιοι ήταν οι Ιταλοί έποικοι;

Στις 17 Νοεμβρίου του 1876 ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξανδρος Κουμουνδούρος υπέβαλε στη Βουλή των Ελλήνων προς ψήφιση το νομοσχέδιο «περί εποικισμού αλλοδαπών στην περιφέρεια του δήμου Βουπρασίων της επαρχίας Ηλείας». Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου περί των «αλλοδαπών» αυτών, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι πρόκειται περί ιταλικών οικογενειών. Τότε, ο βουλευτής Αργύριος Διαμαντόπουλος επισήμανε πως οι 42 αυτές οικογένειες ήταν ελληνικής καταγωγής, ενώ ο βουλευτής Αθανάσιος Γ. Πετιμεξάς συμπλήρωσε ότι ήταν «Αλβανοί Έλληνες, ομιλούντες την αλβανικήν γλώσσαν και ορθόδοξοι».

Η ιστορική πορεία των εποίκων και η αλήθεια για την καταγωγή τους

Οι εκπρόσωποι των 42 οικογενειών της Ιταλίας δήλωσαν στον Έλληνα Πρόξενο της Ancona με καταγωγή από την Ήπειρο, Γεώργιο Δουρούτη, πως οι πρόγονοί τους μετανάστευσαν στην Ιταλία από το χωριό Πικέρνη της Ηπείρου. Οι πρόγονοί τους αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Πικέρνη το 1742, καθώς οι Τουρκοαλβανοί κάτοικοι του διπλανού χωριού τούς καταπίεζαν και έτσι 45 κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στους Οθωνούς, που εκείνη την εποχή το νησί βρισκόταν υπό βενετική κυριαρχία. Στη συνέχεια, 21 άτομα με επικεφαλής τους αδερφούς Μαρτίνου έφυγαν στη νότια Ιταλία και ο Βασιλιάς Κάρολος της Νεάπολης τούς παραχώρησε εκτάσεις στην ορεινή περιφέρεια Abruzzi. Έτσι, λοιπόν, έχτισαν το χωριό Badessa.

Οι κάτοικοι τόσο της Πικέρνης της Ηπείρου όσο και οι απόγονοί τους στην Ιταλία ήταν χριστιανοί ορθόδοξοι και αλβανόφωνοι, όπως άλλωστε και πολλοί άλλοι Ηπειρώτες αρβανίτες που διασκορπίστηκαν στη νότια Ελλάδα.

Οι Ιταλοί αυτοί με επικεφαλής τον Dimitri de Martinio, με την αίτησή τους στον Δουρούτη δήλωναν την επιθυμία να εγκατασταθούν στην Ελλάδα και να τους παραχωρηθούν καλλιεργήσιμα κτήματα. Δήλωναν χαρακτηριστικά: «επιθυμούντες να σώσωσι την θρησκείαν των και να φανώσιν ωφέλιμοι εις την πατρίδα των».



Το χωριό Πικέρνη της Ηπείρου

Το χωριό Πικέρνη της Ηπείρου που ανέφεραν οι Ιταλοί στον Δουρούτη τοποθετείται στην παραλιακή οροσειρά της σημερινής Αλβανίας. Βρίσκεται 25 χιλιόμετρα βόρεια των Αγίων Σαράντα και 30 χιλιόμετρα πιο νότια της Χειμάρρας. Κατά την τουρκοκρατία υπαγόταν διοικητικά στον Καζά Δελβίνου και του Σαντζακίου του Αργυροκάστρου.

Μέχρι το 1856, στο χωριό υπήρχαν 60 σπίτια Χριστιανών. Οι κάτοικοι ήταν δίγλωσσοι, ομιλούντες τόσο την ελληνική όσο και την αλβανική γλώσσα. Σε καταγραφή του 1878 μαρτυρούνται πως υπήρχαν 100 ελληνικά σπίτια, στα οποία κατοικούσαν πλούσιοι εμποροπλοίαρχοι, φιλότιμοι και φιλομαθείς. Σε μεταγενέστερη απογραφή, το 1913 καταμετρήθηκαν 750 ελληνορθόδοξοι κάτοικοι στην Πικέρνη.

Η εγκατάσταση των εποίκων στην Πελοπόννησο

Όταν πια οι έποικοι της Ιταλίας, που η μακρινή καταγωγής τους ήταν από την Ήπειρο, έφτασαν στην Πελοπόννησο, βάσει νόμου του κράτους τούς δόθηκαν 400 δραχμές για να χτίσουν σπίτια. Επίσης, σε κάθε οικογένεια δόθηκαν 9 στρέμματα γης, αναπαλλοτρίωτα επί 5 χρόνια από την παραχώρησή τους. Αυτό σήμαινε πως αν κάποια οικογένεια εγκατέλειπε τον οικισμό, αυτά τα 9 στρέμματα γης θα επέστρεφαν ξανά στο ελληνικό δημόσιο.

Τρία χρόνια μετά την εγκατάσταση των εποίκων, το νέο χωριό είχε 71 κατοίκους, 39 άνδρες και 32 γυναίκες. Ακόμη, ιδρύθηκε Σχολή απόρων παίδων για να εξελληνιστούν γρήγορα οι νεαροί «Ελληνοαλβανοί», όπως κάποιοι τους χαρακτήριζαν.

Κρίνεται βέβαια χρήσιμο να διευκρινιστεί πως μεγάλες μάζες Χριστιανών στην Ελλάδα είχαν ως μητρική τους γλώσσα τα αρβανίτικα. Όμως, όσες χιλιάδες ανθρώπων και να μιλούσαν στα χωριά τους αρβανίτικα ή ακόμη και βλάχικα, αυτές δεν αποτελούσαν «εθνικές» γλώσσες ούτε και αυτό υπήρξε κριτήριο της εθνικής ταυτότητας.

Ο Σπυρίδων Λάμπρου γράφει χαρακτηριστικά:

Τελικά, μετά από δέκα χρόνια στο χωριό Νέα Πικέρνη απέμειναν μόνο 11 κάτοικοι. Το 1881 ξέσπασε μια επιδημία μηνιγγίτιδας και πολλοί κάτοικοι έχασαν τη ζωή τους, ενώ πάλι κάποιοι άλλοι μετακινήθηκαν σε άλλες περιοχές. Φυσικά, το σχολείο έκλεισε και αργότερα στην απογραφή του 1922 απουσιάζει πια σαν οικισμός. Η Νέα Πικέρνη, λοιπόν, υπήρξε από τα πιο βραχύβια χωριά της σύγχρονης Ελλάδας.

Πηγές:
ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

Νέος Ελληνισμός

ΤΟ ΥΣΤΕΡΟ ΠΑΝΝΙΩΤΙΚΟ ΠΑΣΑΛΙΚΙ  Χώρος, διοίκηση και πληθυσμός στην Τουρκοκρατούμενη Ήπειρο (1820-1913)

Φωτογραφία

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο