Η άστοχη ρητορική περί «Μεγάλης Αλβανίας» και αξιώσεων σε περιοχές της Ηπείρου

Τα τελευταία χρόνια το διαδίκτυο έχει κατακλυστεί από δημοσιεύσεις χρηστών από την Αλβανία και το Κόσοβο, υποστηρίζοντας την προοπτική δημιουργίας της Μεγάλης Αλβανίας, εντάσσοντας στους χάρτες τους ακόμη και την Ήπειρο, ισχυριζόμενοι πως οι Αλβανοί είναι οι αυτόχθονες κάτοικοι σχεδόν όλης της δυτικής Βαλκανικής! Μάλιστα, ισχυρίζονται πως όχι μόνο η Ήπειρος αλλά εν γένει ολόκληρη η Ελλάδα δημιουργήθηκε από Αλβανούς, αλλά και πως οι αρχαίοι Έλληνες ήταν Αλβανοί, ακόμη και οι Ολύμπιοι θεοί.

Πρόσφατα, κυκλοφόρησε στα Σκόπια το βιβλίο του Arben P. LLALLA «ARVANITES THE FOUNDERS OF MODERN GREECE, το οποίο μάλιστα χρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Βόρειας Μακεδονίας. Στο εν λόγω βιβλίο όχι μόνο ταυτίζονται οι Αρβανίτες με τους Αλβανούς, δηλαδή τους Shqiptare, αλλά ισχυρίζονται κιόλας πως όλοι οι ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης ήταν Αλβανοί, πως Αλβανοί έφτιαξαν τη σύγχρονη Ελλάδα και ασφαλώς Αλβανοί ήταν οι Ολύμπιοι θεοί, ο Όμηρος, ο Αριστοτέλης, ο Αλέξανδρος κ.ά.

Το βιβλίο αυτό έρχεται απλά να ενισχύσει τη ρητορική του αυτοχθονισμού των Αλβανών στην Βαλκανική, μία πολιτική που ξεκίνησε αρχικά από την αντιπαλότητά τους με τους Σλάβους, για το ποιο δηλαδή από τα δύο έθνη θεωρείται πιο αρχαίο στη Βαλκανική και έχει κληρονομικά δικαιώματα στις περιοχές όπου κατοικούν σήμερα. Έτσι, καθώς η σημερινή Αλβανία βρίσκεται σε εδάφη όπου κατά την προϊστορία κατοικούσαν Πελασγοί και στην αρχαιότητα ονομαζόταν Ιλλυρία, οι Αλβανοί θεωρούν πως είναι απόγονοι των Πελασγών. Αφού, λοιπόν, Πελασγοί κατοικούσαν τα προϊστορικά χρόνια και στην Ελλάδα, αυτό αυτομάτως σημαίνει –εντελώς αφελώς και απλοϊκά– πως οι Πελασγοί ήταν Αλβανοί, άρα όλοι οι αρχαίοι και σύγχρονοι Έλληνες είναι Αλβανοί!

Ασφαλώς, βέβαια, αυτές οι σαθρές ιστορίες και ισχυρισμοί καταρρέουν μπροστά στο πλήθος των αρχαιολογικών ανασκαφών, όπου σχεδόν σε ολόκληρη τη Βαλκανική, έρχονται στο φως μνημεία του ελληνικού πολιτισμού με επιγραφές μόνο στην ελληνική γλώσσα, πράγμα που αποδεικνύει ποιος λαός ήταν ο αρχαιότερος στην περιοχή. Βέβαια, από άγνοια ή και με πρόθεση προπαγάνδας για να εξαφανίσουν κάθε μαρτυρία ελληνικής παρουσίας στις περιοχές της σημερινής Αλβανίας, υπάρχει μία στρέβλωση της ιστορίας. Για παράδειγμα, ναούς, μνημεία και ευρήματα του ελληνικού πολιτισμού τα βαφτίζουν ως ιλλυρικά, θεωρώντας πως αποτελούν στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς των Αλβανών, αφού –κατά την κρίση τους και μόνο– είναι απόγονοι των Ιλλυρίων!

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προτομή της Κλειτίας, του 3ου – 1ου αι. π.Χ. που βρέθηκε στο Δυρράχιο και την αποκαλούν ως γυναίκα της Ιλλυρίας, αρχαία δηλαδή Αλβανή, ισχυριζόμενοι μάλιστα πως δεν υπήρχε τέτοιο όνομα στα Ελληνικά και πως η επιγραφή είναι στα ιλλυρικά: «ΚΛΕΙΤΙΑ ΛΥCΑΝΔΡΟΥ ΧΑΙΡΕ». Αν τώρα, η επιγραφή αυτή θεωρείται ιλλυρική, δηλαδή αρχαία αλβανικά, η απλή λογική σηκώνει τα χέρια ψηλά!

Είναι οι Αλβανοί αυτόχθονες κάτοικοι της Ηπείρου;

Το γεγονός πως οι Έλληνες Αρβανίτες θεωρούνται από τους Αλβανούς ομοεθνείς τους δεν είναι καινούργιο. Στηριζόμενοι και μόνο στο γλωσσικό ιδίωμα των Αρβανιτών που έχει πολλές ομοιότητες με την αλβανική γλώσσα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιστορικές συνθήκες της αλβανοφωνίας στην Ήπειρο, χωρίς να εξετάζεται η μακρόχρονη συνύπαρξη ελληνόφωνων και αλβανόφωνων πληθυσμών σε μια μακρά περίοδο οθωμανικής κατάκτησης και αναγκαστικού εξισλαμισμού, εξάγεται το βεβιασμένο συμπέρασμα πως οι Αρβανίτες είναι Αλβανοί!

Βέβαια, δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη πως και οι Αλβανοί, οι Shqiptare, μιλούσαν και έγραφαν στην ελληνική γλώσσα καθώς, όχι μόνο στους Βυζαντινούς χρόνους που πρωτοεμφανίστηκαν ως διάφορες ομάδες, η ελληνική γλώσσα ήταν η επίσημη της αυτοκρατορίας, αλλά και αργότερα επί οθωμανικής κατάκτησης, η ελληνική συνέχιζε να είναι η κυρίαρχη γλώσσα στην περιοχή.

Το γεγονός πως στα χρόνια του Αλή Πασά, η ελληνική γλώσσα ήταν η επίσημη γλώσσα στο πασαλίκι του, πως όλα τα επίσημα έγγραφα του Αλή Πασά στο διασωζόμενο αρχείο του είναι στα ελληνικά, κανείς Έλληνας δεν θεώρησε πως η ελληνοφωνία του Πασά τον έκανε αυτομάτως Έλληνα. Επομένως, όπως υπήρχαν ελληνόφωνοι Αλβανοί, υπήρξαν και αλβανόφωνοι Έλληνες, καθώς ζούσαν σε περιοχές με αλβανόφωνους.

Διαταγή του Αλή πασά προς τον εμίνη του και προς τον ηγούμενο της μονής Τσούκας (1803)

Ούτε ποτέ κανείς ισχυρίστηκε πως οι Αλβανοί που σπούδαζαν σε ελληνικά σχολεία, μιλούσαν και έγραφαν στην ελληνική γλώσσα ήταν Έλληνες. Παράδειγμα αποτελεί και ο εθνικός ποιητής της Αλβανίας, Ναΐμ Φράσερι, που πρωτοστάτησε στην ίδρυση αλβανικών σχολείων και την γραπτή απόδοση της αλβανικής γλώσσας, έζησε στα Ιωάννινα και σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων.

Η γλώσσα, λοιπόν, από μόνη της δεν αποτελεί το πιο ισχυρό επιχείρημα για την καταγωγή και την εθνότητα του ομιλούντος, χωρίς να ληφθεί υπόψη πως μετά τους μαζικούς εξισλαμισμούς στην Ήπειρο, οι μουσουλμάνοι ταυτίζονταν πια με τους Τούρκους, τους κατακτητές, και πως στη συνέχεια συγχρωτίζονταν με τους Τουρκαλβανούς και όχι με τους χριστιανούς.

Και επειδή οι μουσουλμάνοι θεωρούνταν ως Τούρκοι, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα δεν υπήρχε καν διαμορφωμένη εθνική συνείδηση των Αλβανών, αλλά οι αλβανόφωνοι μουσουλμάνοι αποτελούσαν διάσπαρτες φάρες και χρειάστηκε η επέμβαση της Αυστροουγγαρίας και της Ιταλίας ώστε να τους «αφυπνίσει» και να τους συσπειρώσει σε έθνος, απλά για να δημιουργηθεί ένα ελεγχόμενο από αυτούς κράτος στη δυτική Βαλκανική, για να μην απειληθούν δηλαδή τα συμφέροντά τους από την προοπτική επέκτασης των Βασιλείων της Ελλάδας και της Σερβίας.

Ακόμη, οι μουσουλμάνοι ως Τούρκοι συμπεριλήφθηκαν στην ανταλλαγή πληθυσμών της συνθήκης της Λωζάννης, άσχετα αν τελικά εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή πληθυσμών οι μουσουλμάνοι της Θεσπρωτίας και δημιουργήθηκε το θέμα με τους Τσάμηδες.

Σήμερα, βέβαια, οι Τσάμηδες Αλβανοί απαιτούν να αναγνωριστεί ως γενοκτονία ο διωγμός τους από τη Θεσπρωτία και προβάλλουν κι αυτοί κληρονομικές αξιώσεις στην Ήπειρο. Προβάλλοντας στο διαδίκτυο εικόνες από την Ήπειρο και τα Ιωάννινα την εποχή του Αλή Πασά όπου είχαν ταξιδέψει διάφοροι περιηγητές και κυκλοφόρησαν καρτ ποστάλ με λεζάντες «Ιωάννινα, η πρωτεύουσα της Αλβανίας» θεωρούν πως αυτά αποδεικνύουν πως πράγματι τα Ιωάννινα ήταν η πρωτεύουσα της Αλβανίας.

Βέβαια, δεν λαμβάνεται καν υπόψη πως δεν υπήρχε Αλβανία παρά μόνο Οθωμανική Αυτοκρατορία, ούτε το γεγονός πως ο μόνος Αλβανός Πασάς στα Ιωάννινα ήταν ο Αλή. Ο Αλή Πασάς τα χρόνια που κυριάρχησε στα Ιωάννινα τα βάπτισε ως πρωτεύουσα της Αλβανίας, σχεδιάζοντας μάλιστα να δημιουργήσει αυτόνομο κράτος. Όμως, ο Σουλτάνος δεν άργησε να βάλει τέλος στα μεγαλεπήβολα σχέδιά του και να του κόψει το κεφάλι. Ακόμη και ο Λόρδος Μπάιρον που επισκέφτηκε τα Ιωάννινα και συναντήθηκε με τον Αλή Πασά είχε γράψει πως τα Ιωάννινα είναι πόλη της Ηπείρου και όχι της Αλβανίας.

Κάποια άλλα σαθρά επιχειρήματα περί αυτοχθονισμού των Αλβανών στην Ήπειρο και γενικά στην Ελλάδα τα στηρίζουν σε λέξεις της γλώσσας τους, που στην πραγματικότητα αποτελούν δάνειο της ελληνικής γλώσσας, αλλά αυτοί τα θεωρούν ως αρχαία πελασγικά, αρχαία αλβανικά, συνεπώς η γλώσσα τους είναι αρχαία και μάλιστα η γλώσσα των αρχαίων Ελλήνων. Χωρίς, δηλαδή να λαμβάνεται καθόλου υπόψη ο γλωσσικός δανεισμός, πως η σημερινή αλβανική γλώσσα έχει δανειστεί εκατοντάδες λέξεις από την ελληνική γλώσσα, κάθε λέξη που χρησιμοποιούν αυτοί σήμερα και υπάρχει στα ελληνικά, τη θεωρούν αυτομάτως ως αρχαϊκή αλβανική. Ακόμη και για να στηρίξουν τη θεωρία πως είναι γηγενείς στην περιοχή, έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο με τη λέξη autochthonous, θεωρώντας τη κι αυτή αλβανική. Δεν μπαίνουν στον κόπο να συμβουλευτούν ένα λεξικό για να διαπιστώσουν πως η λέξη αυτή προέρχεται από την ελληνική γλώσσα.

Ακόμη, στηριζόμενοι σε στοιχεία πολιτισμού, όπως το τραγούδι και ο χορός, έχουν φτάσει στο σημείο να θεωρούν τον Πυρρίχιο χορό ως αλβανικό, καθώς υπάρχει ένας πίνακας του Jean-Léon Gérôme όπου Αρβανίτες απεικονίζονται να χορεύουν Πυρρίχιο. Μάλιστα, θεωρούν πως αυτό αποτελεί συνέχεια του αρχαίου τους πολιτισμού και στους νεώτερους, καθώς και σήμερα υπάρχουν νέοι στην Αλβανία που χορεύουν Πυρρίχιο. Το γεγονός και μόνο πως υπάρχουν σήμερα Αλβανοί που διατηρούν πολιτιστικά στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, όπως ο χορός, αυτό και μόνο θα έπρεπε να τους βάλει σε υποψίες για το ποια είναι πραγματικά η καταγωγή τους. Όχι, δηλαδή, πως οι σημερινοί Έλληνες είναι Αλβανοί αλλά το αντίθετο.

Danse des Épées ou Danse Arnaoute

Πόσοι σημερινοί Αλβανοί έχουν ελληνική καταγωγή, αφού διατηρούν στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού και της λαϊκής παράδοσης, ασχέτως εάν οι πρόγονοί τους ασπάστηκαν το Ισλάμ και αλβανοποιήθηκαν; Η αλήθεια πάντως είναι πως μόνο οι νεκροί μπορούν να δώσουν τέτοιες απαντήσεις. Αν βγουν από τους τάφους τους οι Σουλιώτες μπορούν να μας πουν με βεβαιότητα κατά πόσο ήταν Έλληνες ή Αλβανοί αλλά και οι Αλβανοτσάμηδες κατά πόσο ήταν Αλβανοί ή Έλληνες.

Πηγές:

greekcitytimes.com

ΤΟ ΠΑΣΑΛΙΚΙ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΗ ΠΑΣΑ

THE QUESTION OF EPIRUS

Φωτογραφία 

Εικόνα: Χάρτα του Ρήγα