Αυτοφυή φυτά με φαρμακευτικές ιδιότητες

Τα λιβαδικά οικοσυστήματα της Ελλάδας αποτελούνται από πληθώρα φυτικών ειδών, εκ των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό έχει φαρμακευτικές ιδιότητες. Τα φυτικά αυτά φαρμακευτικά είδη χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα για την κάλυψη φαρμακευτικών αναγκών, και κάποια από αυτά, καλύπτουν τις ίδιες ανάγκες ακόμα και σήμερα.

Από την αρχαιότητα ακόμη, τα φαρμακευτικά φυτικά είδη είχαν μεγάλη σημασία στη ζωή των ανθρώπων, αποτελώντας δομικό στοιχείο των θεραπευτικών αγωγών. Ο Ιπποκράτης, ο αποκαλούμενος πατέρας της ιατρικής, ήταν από τους πρώτους που παρατήρησαν και μελέτησαν τις θεραπευτικές ιδιότητες των φυτών. Ακολούθησαν ο Θεόφραστος, ο οποίος θεωρήθηκε και ως πατέρας της βοτανικής και στη συνέχεια ο Διοσκουρίδης.

Τα φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά διαδραματίζουν ένα σπουδαίο ρόλο στην υγεία των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι ανθρώπινες κοινωνίες σε όλη την υφήλιο έχουν αποκτήσει μεγάλο εύρος εμπειρικών κυρίως, γνώσεων, ανά τους αιώνες, στις φαρμακευτικές χρήσεις των φυτών.



Τα αυτοφυή φυτικά είδη που καταγράφηκαν να εμφανίζονται κυρίως σε λιβαδικά οικοσυστήματα ανέρχονται σε 340 για την πεδινή ζώνη και 179 για την ορεινή ζώνη. Από τα είδη αυτά, υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για φαρμακευτική χρήση για τα 67 είδη της πεδινής ζώνης και για τα 55 της ορεινής. Εννέα είδη (Anthemis cretica, Daphne oleoides, Eryngium amethystinum, Euphorbia herniariifolia, Plantago holosteum, Pontentilla cinerea, Thymus longicaulis, Thymus praecox ssp. jankae, Thymus sibthorpii) εμφανίζονται και στις δυο ζώνες. Από τις οικογένειες που καταγράφηκαν η οικογένεια Asteraceae αντιπροσωπεύτηκε με 21 taxa. Ακολουθούν οι οικογένειες: Lamiaceae, Fabaceae και Apiaceae με 12, 11 και 7 taxa, αντίστοιχα. Τέλος, με μικρότερο αριθμό ειδών αντιπροσωπεύτηκαν οι οικογένειες: Violaceae, Valerianaceae, Urticaceae, Solanaceae, Papaveraceae, Hypericaceae, Malvaceae, Euphorbiaceae, Ranunculaceae, Ephedraceae, Poaceae, Boraginaceae, Fumariaceae, Scrophulariaceae, Linaceae, Rubiaceae και Portulacaceae.

Από τη διερεύνηση των ιδιοτήτων των φαρμακευτικών φυτών στη βιβλιογραφία προέκυψε ότι τα περισσότερα έχουν κυρίως αποχρεμπτικές, διουρητικές και τονωτικές. Άλλες φαρμακευτικές ιδιότητες που καταγράφτηκαν σε μικρότερα ποσοστά ήταν αντιφλεγμονώδεις, αντισηπτικές, ηρεμιστικές, αντικαρκινικές, καθαρτικές και παυσίπονες. Σε παρόμοια συμπεράσματα σχετικά με τις ιδιότητες των φαρμακευτικών φυτών κατέληξαν οι Vokou et al. (1993) σε εθνοβοτανική έρευνα στο Ζαγόρι της Ηπείρου.

Ceterach officinarum, Κατέραχον το φαρμακευτικό ή κοινώς Σκορπίδι, Χρυσόχορτο

Πολυετής πόα ύψους 10-20cm, με λογχοειδή, πράσινα φύλλα και σπόρους, που βρίσκονται στο εσωτερικό μικρών σάκων. Η δημιουργία των φύλλων γίνεται τον χειμώνα, ενώ οι σπόροι βγαίνουν από τον Μάιο έως τον Ιούνιο. Η συγκομιδή γίνεται όλο το χρόνο, αλλά κυρίως από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο.

Σε όλα τα μέρη του φυτού υπάρχουν δραστικές ουσίες εκτός της ρίζας. Έχει αντιβηχική, καταπραϋντική, εφιδρωτική, αποχρεμπτική, αντιδιαρροϊκή, ανθελμινθική και διουρητική δράση. Χρησιμοποιείται επίσης, σε παθήσεις του ουροποιητικού και κυρίως σε νεφρολιθιάσεις.

Χορηγείται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι, 6g ξηρού βοτάνου σε 1,5 φλιτζάνι του τσαγιού νερό, μία φορά την ημέρα) και εγχύματος (27g ξηρού βοτάνου σε 3 φλυτζάνια νερό-μισό φλιτζάνι το πρωί και μισό το βράδυ).

Προειδοποίηση: Δεν συνιστάται η χρήση παρασκευασμάτων βοτάνων χωρίς την ενημέρωση του θεράποντα ιατρού ή φαρμακοποιού. Ενδέχεται οι ουσίες που περιέχουν να αλληλεπιδράσουν με το/τα φάρμακα, που ήδη παίρνει ο ασθενής και να εξουδετερώσουν τη θεραπευτική τους δράση ή να προκαλέσουν τοξικότητα. Μπορεί επίσης, να επιβαρύνουν περαιτέρω εξασθενημένες ζωτικές λειτουργίες με κίνδυνο για την υγεία και την ζωή του ασθενούς.

Πηγές: mediplantepirus.med.uoi.gr

Αυτοφυή φαρμακευτικά φυτά των λιβαδικών οικοσυστημάτων της Ελλάδας

Φωτογραφία





 





Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο