Αποχετευτικό σύστημα στην Αρχαία Ελλάδα από το 3.000 π.Χ.

Από την αρχαιότητα ακόμη είχε γίνει αντιληπτό πόσο σημαντική ήταν η υγιεινή στην ποιότητα της ζωής των ανθρώπων που κατοικούσαν σε πόλεις. Πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρωπίνου γένους αναπτύχθηκε οργανωμένο αποχετευτικό δίκτυο στη Μινωική Κρήτη το 3.000 π.Χ., όπου είχε κατασκευαστεί ένα άριστο δίκτυο αποχέτευσης ομβρίων υδάτων και αστικών αποβλήτων καθώς και σημαντικές εγκαταστάσεις υγιεινής. Φαίνεται πάντως πως την ίδια εποχή αποχετευτικό δίκτυο διέθεταν και στην κοιλάδα του Ινδού, γι’ αυτό κάλλιστα μπορούν να θεωρηθούν οι Μίνωες και οι Ινδοί ως πρωτοπόροι στην κατασκευή αποχετευτικών δικτύων.

Σε πολλές πόλεις της Κρήτης τα αποχετευτικά δίκτυα ήταν καλυμμένα με πέτρα και αποχέτευαν τα υγρά απόβλητα μαζί με το νερό της βροχής. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τον καλύτερο καθαρισμό των αποχετευτικών δικτύων, τη μείωση των προβλημάτων ενόχλησης από τις οσμές καθώς και τη μείωση των προβλημάτων υγιεινής. Το νερό της βροχής συλλεγόταν από οροφές των κτηρίων σε μικρές δεξαμενές και μια από τις χρήσεις του ήταν ο καθαρισμός των αγωγών αποχέτευσης και των τουαλετών. Στα μινωικά παλάτια κάθε τομέας του παλατιού είχε αποχετευτικό σύστημα που συνδεόταν με ένα κεντρικό και μάλιστα στο παλάτι της Κνωσού το συνολικό μήκος του αποχετευτικού συστήματος ξεπερνούσε τα 150μ. Εκτός από την Κνωσό, αποχετευτικά συστήματα διέθεταν η Φαιστός και η Ζάκρος.

Αργότερα κατά την αρχαϊκή εποχή, οι αρχαίοι Έλληνες βελτίωσαν την τεχνολογία στη διαχείριση του νερού και στα αποχετευτικά δίκτυα καθώς και στην υγιεινή των αστικών κέντρων, κατασκευάζοντας μπάνια, τουαλέτες και αποχετευτικά δίκτυα. Τους επόμενους αιώνες, η υιοθέτηση σε πολλές πόλεις τού Ιπποδάμειου πολεοδομικού συστήματος, το οποίο περιελάμβανε τη δημιουργία μεγάλων και ευθείων δρόμων, καθώς και οργανωμένων πολεοδομικών τετραγώνων με παράλληλους δρόμους γύρω από την κεντρική αγορά, είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών για την κατασκευή και τη λειτουργία αποχετευτικών συστημάτων.

Στην Αθήνα του 5ου αιώνα, η πόλη μετακινήθηκε από την ακρόπολη στην αγορά η οποία έγινε πια το κέντρο της πολιτικής, κοινωνικής και εμπορικής δραστηριότητας και σταδιακά άρχισαν να αναπτύσσονται τεχνολογίες υγιεινής στο χώρο της αγοράς. Επίσης, η ποιότητα της ζωής και η υγιεινή διαβίωση άρχισαν σταδιακά να αποκτούν μεγάλη σημασία, γι’ αυτό χτίστηκαν δημόσιες τουαλέτες και λουτρά. Ακόμη, κατασκευάστηκε ένας μεγάλος αγωγός που μετέφερε τα απόβλητα έξω από την πόλη. Ο αγωγός αυτός είχε ένα μέτρο πλάτος, οι πλευρές του ήταν πέτρινες, η βάση ήταν από πλακάκια ενώ ήταν καλυμμένος με πέτρινες πλάκες.

Την ίδια περίπου περίοδο ένα τεχνικά σύνθετο και αποτελεσματικό αποχετευτικό δίκτυο διέθετε και η Δήλος, το ιερό νησί του Απόλλωνα. Κάθε σπίτι του νησιού διέθετε αγωγό που μετέφερε τα απόβλητα σε κεντρικούς ορθογώνιους και υπόγειους υπονόμους, από τους οποίους τα απόβλητα κατέληγαν στη θάλασσα. Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι βρέθηκαν τουαλέτες στο 68% των 102 οικιστικών μονάδων του νησιού.

Η αρχαία Πέλλα, η πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου, διέθετε επίσης ένα καλά οργανωμένο δίκτυο υδροδότησης και αποχέτευσης, το οποίο περνούσε κάτω από τους δρόμους της πόλης. Ακόμη, υπήρχαν κατασκευασμένες στοές που μετέφεραν νερό από τις πηγές των βουνών και πολλά σπίτια αλλά και δημόσια κτήρια διέθεταν λουτρά. Το κεντρικό σύστημα αποχέτευσης ήταν μικτό, λιθόκτιστο σκεπασμένο με πλάκες και μετέφερε τα πλεονάζοντα όμβρια και τα αστικά απόβλητα στις ελαιώδεις εκτάσεις έξω από την πόλη.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως η Πέλλα το 325-300 π.Χ. διέθετε ένα από τα αρχαιότερα λουτρά με υποδαπέδια θέρμανση καθώς και πρωτοποριακά υδρευτικά και αποχετευτικά συστήματα. Το λουτρό ήταν εξοπλισμένο με πισίνα, εφιδρωτήρες καθώς και με ατομικούς και ομαδικούς λουτήρες. Η υποδαπέδια θέρμανση αποτέλεσε τεχνολογική καινοτομία της εποχής ενώ υπήρχαν υπόγειοι αγωγοί για χλιαρό και ψυχρό νερό, πράγμα που αποδεικνύει περίτρανα ότι τα συστήματα των ρωμαϊκών χρόνων ήταν αποτέλεσμα της τεχνογνωσίας που αποκτήθηκε στην αρχαία Πέλλα.

Πηγή: Η Διαχρονική Διαχείριση των Απόβλητων στην Αρχαιότητα στον Ελλαδικό Χώρο

Φωτογραφία




Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο