Τα αστέρια του Ιουλίου – Οδηγός εντοπισμού θέσης

Γράφει ο Φυσικός ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ

Ο Ιούλιος είναι ένας καλοκαιρινός μήνας και μπορεί κάποιος  μια νύχτα να σηκώσει το κεφάλι του ψηλά στον ουρανό και να δει με άνεση τα αστέρια.

Τα αστέρια είναι τεράστιες πύρινες σφαίρες που παράγουν ενέργεια μέσω πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης με αποτέλεσμα να  ακτινοβολούν. Βρίσκονται σε μεγάλες και διαφορετικές αποστάσεις από τη Γη. Τα αστέρια συνήθως δεν είναι μόνα τους αλλά έχουν συνοδούς αστέρες .Επειδή βρίσκονται πολύ μακριά, το φως τους αργεί να φθάσει σε μας, φθάνει έπειτα από κάποια χρόνια ανάλογα με το πόσο μακριά είναι το αστέρι. Αν για παράδειγμα ένα αστέρι απέχει 10 έτη φωτός από τη Γη , εμείς τώρα βλέπουμε το φως που εξέπεμψε  πριν από 10 χρόνια!

Τα αστέρια προβάλλονται στην ουράνια σφαίρα και σχηματίζουν γεωμετρικές ομάδες που ονομάζονται αστερισμοί. Ανάλογα με τις εποχές, δηλαδή σε ποιο τμήμα του ουρανού κοιτάζει η Γη, κατά την περιφορά της γύρω από τον Ήλιο, αλλάζουν και οι αστερισμοί που φαίνονται στην ουράνια σφαίρα.
Για να μάθουμε τις θέσεις των αστέρων και αστερισμών, χρειαζόμαστε κάποιους οδηγούς αστέρες.

Ξεκινάμε λοιπόν κοιτάζοντας ΔΥΤΙΚΑ στον ουρανό. Πρέπει να εντοπίσουμε βορειοδυτικά την Μεγάλη Άρκτο με τα 7 λαμπερά αστέρια που σχηματίζουν ένα «κατσαρολάκι».  Συνεχίζουμε με την προέκταση της ουράς της και φθάνουμε στον πορτοκαλί αστέρα που μας πλησιάζει, τον Αρκτούρο στον αστερισμό του Βοώτη.  Στην κατάσταση του Αρκτούρου θα εξελιχθεί ο Ήλιος μας.

Συνεχίζουμε την πορεία μας προς τα κάτω και συναντάμε τον αργυρό Στάχυ, στον αστερισμό της Παρθένου, κι έπειτα συνεχίζοντας δεξιά βρίσκουμε τον πλανήτη ΔΙΑ, στον οποίο πρόσφατα έφθασε το διαστημόπλοιο «Ήρα» για να τον μελετήσει.

1 ΔΥΣΗ ΙΟΥΛΙΟΣ (1)

2 δύση ιούλιος (1)

ΝΟΤΟΣ-Εάν τώρα, αφού βρισκόμαστε στον Αρκτούρο, κατέβουμε προς τα αριστερά θα συναντήσουμε τον πλανήτη ΑΡΗ , ο οποίος αυτόν τον καιρό δεν έχει αμμοθύελες και με τηλεσκόπιο διακρίνεται η επιφάνειά του. Στη συνέχεια κάτω αριστερά βρίσκουμε τον κόκκινο υπεργίγαντα Αντάρη στον αστερισμό του Σκορπιού. Πάνω και αριστερά του Αντάρη εντοπίζουμε τον πλανήτη ΚΡΟΝΟ, με τους περίφημους δακτυλίους του που είναι ορατοί μόνο με τηλεσκόπιο.

3 ΝΟΤΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ (1)
4 νότος ιούλιος (1)

ΑΝΑΤΟΛΗ-Συνεχίζοντας προς τα αριστερά του Σκορπιού βρίσκουμε τον αστερισμό του Τοξότη που μοιάζει με τσαγιέρα. Αριστερά και πάνω του Τοξότη εντοπίζουμε τον λευκοκίτρινο αστέρα Αλτάιρ, στον αστερισμό του Αετού. Πιο ψηλά θα βρούμε τον λευκό αστέρα Βέγα, στον αστερισμό της Λύρας και κατεβαίνοντας προς τα αριστερά συναντάμε τον γαλάζιο υπεργίγαντα Ντενέμπ στον αστερισμό του Κύκνου. Ο Ντενέμπ βρίσκεται πολύ μακριά από εμάς 3200 έτη φωτός και ο όγκος του είναι 27 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερος από τον όγκο του Ηλίου. Ο Ντενέμπ, ο Βέγας και ο Αλτάιρ σχηματίζουν το Θερινό Τρίγωνο.

5 ΑΝΑΤΟΛΗ ΙΟΥΛΙΟΣ (1)

6 ανατολή ιούλιος (1)

ΒΟΡΡΑΣ-Πηγαίνοντας πιο αριστερά από τον Ντενέμπ θα εντοπίσουμε το αστερισμό της Κασσιώπης με σχήμα W ο οποίος βρίσκεται στο Βορρά, ενώ υψηλότερα αυτής θα συναντήσουμε τον πορτοκαλί υπεργίγαντα Πολικό αστέρα στον αστερισμού της Μικρής Άρκτου. Στην πργματικότητα έχει και 2 συνοδούς μικρότερους αστέρες και βρίσκεται πολύ κοντά στον Βόρειο ουράνιο πόλο, γύρω από τον οποίο διαγράφουν τροχιές όλα τα αστέρια στον ουρανό του βορείου ημισφαιρίου. Αριστερά της Μικρής, βρίσκεται η Μεγάλη Άρκτος από την οποία ξεκινήσαμε, και στο Ζενίθ υπάρχουν οι αστερισμοί του Ηρακλή, του Βορείου Στεφάνου και του Δράκοντα.

7 ΒΟΡΡΑΣ ΙΟΥΛΙΟΣ (1)

8 βορράς ιούλιος (1)

Για το 2016, η σελήνη στις 4/7 είναι στη φάση της Νέας Σελήνης, βρίσκεται ανάμεσα από τη Γη και τον Ήλιο και γι’ αυτό δεν φαίνεται στον ουρανό. Τις επόμενες ημέρες φωτίζεται όλο και μεγαλύτερο μέρος της, μέχρι να γεμίσει στις 20 Ιουλίου οπότε έχουμε Πανσέληνο. Ύστερα αρχίζει ξανά να χάνει φως μέχρι το τέλος του μήνα.

Συγκεντρωτικά στην παρακάτω εικόνα φαίνεται η πορεία παρατήρησης των αστέρων, για τον Ιούλιο στις 22:30.

9 ΟΛΑ ΙΟΥΛΙΟΣ (1)

geonews.gr


πηγή εικόνων: εφαρμογή ανοιχτού κώδικα stellarium