Το σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου

Σε μια εποχή που η τεχνολογία προσφέρει κτίρια τόσο λειτουργικά όσο και αισθητικά όμορφα, αναρωτιέσαι που κρύβεται το πρόβλημα. Με τον σύγχρονο τρόπο ζωής να επιτάσσει σε πολλούς εργαζόμενους να περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας (80-90% του χρόνου τους) μέσα σε ένα κτίριο, δεν είναι σπάνιο να ακούσεις κάποιον να παραπονιέται για πονοκέφαλο, ναυτία και δυσκολία στην αυτοσυγκέντρωση.

Ακούγοντας κάποιον να λέει πως τα κτίρια «αρρωσταίνουν» σίγουρα νομίζεις πως σου κάνει πλάκα. Κι όμως… Τα κτίρια «αρρωσταίνουν», με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να το αναγνωρίζει από το 1982, και ναι, είναι επικίνδυνο για όλους μας.
Με τον όρο «άρρωστο κτίριο» χαρακτηρίζονται τα νεόκτιστα κτίρια που δεν προορίζονται για βιομηχανική χρήση αλλά για να στεγάσουν υπηρεσίες ή κατοικίες, τα οποία ωστόσο παρουσιάζουν προβλήματα «εσωτερικής ρύπανσης», δηλαδή θεωρείται κακή η ποιότητα του αέρα των εσωτερικών αυτών των χώρων.
Ως «σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου» αναφέρουμε την κακή κατάσταση της υγείας τουλάχιστον του 50% των ενοίκων ενός κτιρίου και χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα συμπτώματα, που αποδίδονται αποκλειστικά και μόνο στην εσωτερική ρύπανση του αέρα του κτιρίου. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως εξαφανίζονται με την απομάκρυνση από τον εργασιακό χώρο, οπότε υπεύθυνη θεωρείται η εσωτερική ατμόσφαιρα του κτιρίου και αυτά χαρακτηρίζεται «άρρωστο». Έχει αναγνωριστεί επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας από το 1982.
Πιο συγκεκριμένα, τα κυριότερα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι ένοικοι κατά την παραμονή τους σ’ ένα άρρωστο κτίριο είναι:

• η δύσπνοια

• ο ξηρός βήχας

• ο πονόλαιμος

• το βράχνιασμα

• η ρινόρροια

• η δακρύρροια

• το φτάρνισμα

• ο ερεθισμός του δέρματος (εξανθήματα)

• οι πονοκέφαλοι

• οι ζαλάδες

• η ναυτία

• η πνευματική κόπωση και σύγχυση

• η σωματική κόπωση

• ο λήθαργος

• οι πεπτικές διαταραχές
Η μακροχρόνια παραμονή σ’ ένα άρρωστο κτίριο μπορεί να προκαλέσει ακόμη και λοιμώξεις, όπως:

• ρινίτιδες (αλλεργικές ή µη αλλεργικές)

• ιγμορίτιδες

• ωτίτιδες

• επιπεφυκίτιδες

• πνευμονίες

• δερματίτιδες (εκζέματα)

• παθήσεις του πεπτικού συστήματος

• νεοπλασίες

• παθήσεις του ήπατος

• παθήσεις των νεφρών

• παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος

Οι βλαπτικοί παράγοντες που ευθύνονται για την εσωτερική ρύπανση ενός άρρωστου κτιρίου είναι τριών κατηγοριών.

1. Χημικοί παράγοντες

• Φορμαλδεΰδη (HCHO) Ρητίνες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή μονωτικών υλικών, επίπλων από κόντρα πλακέ, νοβοπάν ή άλλα συνθετικά ξύλα, συνθετικών μοκετών, υφασµάτων επιπλώσεως κ.λπ. Η φορμαλδεΰδη, μαζί µε άλλες αλδεΰδες, αποτελεί επίσης ένα από τα προϊόντα που απελευθερώνονται κατά την καύση τσιγάρων.

Μονοξείδιο του άνθρακα (CO) Πρόκειται για προϊόν ατελής καύσης που όταν συναντάται εντός των κτιρίων προέρχεται από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων, τη βιομηχανική δραστηριότητα, τα συστήματα θέρμανσης, την καύση τσιγάρων και συσκευών μαγειρικής με αέριο.

 • Οξείδια του αζώτου (ΝΟ-ΝΟ2) Απελευθερώνονται στον εσωτερικό χώρο µε τη χρήση μαγειρικών συσκευών αερίου.

Αμίαντος Εντοπίζεται σε διάφορες τεχνικές εφαρμογές όπως ως μονωτικό υλικό στα πλακάκια και τους φούρνους. Έχει χαρακτηριστεί για την επικινδυνότητά του και απελευθερώνεται λόγω της γήρανσης του υλικού αλλά και παρεμβάσεων συντήρησης.

 • Τεχνητές ορυκτές ίνες Χρησιμοποιούνται σαν θερμομονωτικά υλικά σε υποκατάσταση του αμιάντου. Τέτοιες ίνες είναι ο πετροβάµβακας και ο υαλοβάμβακας. Η απελευθέρωση του στον εσωτερικό χώρο των κτιρίων οφείλεται κατά κύριο λόγο στις παρεκβάσεις συντήρησης.

Παθητικό κάπνισμα Με περίπου 4.300 χημικές ουσίες αναγνωρισμένες στον καπνό που παράγεται κατά την καύση τσιγάρων κλπ., αρκετές εκ των οποίων είναι υπεύθυνες για καρδιολογικά και πνευμονικά νοσήματα αλλά και καρκίνο, μπορεί εύκολα κανείς να αντιληφθεί τις επιπτώσεις που φέρει τόσο σε καπνιστές αλλά πόσο μάλλον και σε παθητικούς καπνιστές.

Πτητικές οργανικές ουσίες Πρόκειται για μια πληθώρα χημικών ουσιών (π.χ. τριχλωροαιθυλένιο, τριχλωροαιθάνιο, τριχλωροµεθάνιο κλπ.) που εξαερώνονται µε τη θερμοκρασία των εσωτερικών χώρων από διάφορα προϊόντα (χρώματα, πλαστικά, κόλλες κλπ.) στα οποία υπάρχουν ως διαλύτες.

Στερεά σωματίδια Σε µη αεριζόμενους κλειστούς εσωτερικούς χώρους έχει παρατηρηθεί υψηλή συγκέντρωση στερεών αιωρούμενων σωματιδίων τα οποία αποτελούν και το τελικό προϊόν της εκφυλιστικής διαδικασίας των υλικών.

 2. Φυσικοί παράγοντες

Ραδόνιο Βρίσκεται σε ίχνη στο υπέδαφος, σε βράχους και έδαφος που απελευθερώνεται από κατασκευαστικά υλικά και το νερό, υπό αέρια μορφή, σε κλειστούς εσωτερικούς χώρους. Σε περιπτώσεις υπόγειων χώρων, η απελευθέρωση μπορεί να γίνει και από το έδαφος δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερες συγκεντρώσεις.

3. Βιολογικοί παράγοντες 

Πρόκειται για βακτήρια, ιούς και μύκητες που προέρχονται από κλιµατιστικά συστήµατα µε πύργους ψύξης, τους ανθρώπους και τα ζώα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το περιστατικό στο ξενοδοχείο Bellevue-Staford το καλοκαίρι του 1976 όπου 221 άνθρωποι προσβλήθηκαν από επιδημία πνευμονίας με αποτέλεσμα 34 θανάτους. Ο λόγος, ένα βακτηρίδιο με την ονομασία Legionella pneumophila απομονώθηκε σε υδρατμούς νερού του κεντρικού κλιματιστικού συστήματος. Ακόμη, 144 εργαζόμενοι και επισκέπτες ενός νοσοκομείου στο Πόντιακ του Μίτσιγκαν παρουσίασαν το 1968 πνευμονοπάθεια που ονομάστηκε «ο πυρετός του Pontiac».

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο κύριος λόγος εμφάνισης είναι ο ανεπαρκής ή ακατάλληλος αερισμός. Η ποσότητα του αέρα στο χώρο πρέπει πάντα να είναι ανάλογη της χρήσης και διαμόρφωσης του χώρου αλλά και του αριθμού και της δραστηριότητας των ατόμων. Πρέπει οι συνθήκες του φυσικού ή μηχανικού αερισμού να είναι κατάλληλες ως προς τη θερμοκρασία, υγρασία και τις συγκεντρώσεις ρύπων.Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις ο κύριος λόγος εμφάνισης είναι ο ανεπαρκής ή ακατάλληλος αερισμός.
Ορισμένες τεχνικές πρόληψης είναι:

• Σωστή συντήρηση και καθαρισμός των κεντρικών κλιματιστικών συστημάτων

• Εναλλαγή του εσωτερικού αέρα σε τακτά χρονικά διαστήματα

• Μείωση της χρήσης συνθετικών προϊόντων στην επίπλωση των χώρων

• Αποφυγή της χρήσης χημικών καθαριστικών

• Απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς εσωτερικούς χώρους

• Χρήση πετροβάμβακα για θερμομόνωση τοίχων

• Τήρηση της κείμενης νομοθεσίας σε θέματα υγείας και ασφάλειας αλλά και υλοποίηση γραπτής εκτίμησης του επαγγελματικού κινδύνου

• Αποφυγή εστιών λιμνάζοντος νερού (ιδανικός χώρος ανάπτυξης μικροοργανισμών όπως βακτήρια – μύκητες)

• Ανάπτυξη προγραμμάτων εταιρικής περιβαλλοντικής ευαισθησίας για το εσωτερικό των κτιρίων

Επιμέλεια: Νίκα Νεφέλη







Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο